AVRUPA İNSAN BÖLÜM MAHKEMESİ ÇAYLI VE SERLİ / TÜRKİYE DAVASI (Bașvuru no. 49535/18 și 10419/20) KARAR STRAZBURG 9 mai 2023 Această hotărâre poate fi supusă unor modificări sau modificări de formă după finalizarea conflictului. în cazul Çaylı ve Serli/Türkiye, Bașkan , Egidijus Kūris, Hâkimler , Pauliine Koskelo, Frédéric Krenc, și Asistentul Directorului Departamentului de Afaceri Juridice Dorothee von Arnimin au decis să se întâlnească în cadrul Comitetului European al Drepturilor Omului (İșkirkirki no. 49535/18 și 10419/20) pentru a stabili dacă participarea lor la procesul de penalizare a fost considerată o infracțiune; în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în cazul în care, în cazul în care, în cazul în cazul în care, în cazul în care, în cazul în cazul în care, în cazul în care, în cazul în cazul în care, în cazul în care, în cazul în cazul în care, în cazul în care, în cazul în cazul în care, în cazul în cazul în care, în cazul în care, în cazul în cazul în care, în cazul în care, în cazul în cazul în care, în cazul în cazul în care, în cazul în care, în cazul în cazul în care, în cazul în cazul în care, în cazul în cazul în care, în cazul în cazul în care, în cazul în cazul în care, în cazul în cazul în care
În data de 23 decembrie 2016, în Bașvuran, o scrisoare trimisă de avocatul său i-a fost respinsă, însă după ce a fost deschisă și examinată de autoritățile penitenciarului, o plângere cu motivul pentru care s-a depus la el a fost respinsă, iar motivele pentru care s-au depus membrii Kocaeli Hâkimi și İncircumloarea în Temiz. 4. pe 22 februarie 2017, în Kocaeli Hâkimi și İncircumloarea în Temiz au fost trimise numai avocaților lui Hâkimi, în data de 28 august 2017, în data de 28 august 2017, în data de 28 august 2017, în data de 28 august 2017, în data de 28 august 2017, în data de 28 august 2017, în data de 28 august 2017, în data de 28 august 2017, în data de 28 august 2017, în data de 28 august 2017, în data de 28 august 2017, în data de 28 august 2017, în data de 28 august 2017, în data de 28 august 2017, în data de 28 august 2017, în data de 28 august 2017, în data de 28 august 2017, în data de 28 august 2017, în data de 28 august 2017, în data de 27 martie 2017, în data de 8 martie 2017, în data de 8 martie 2017, în data de 8 martie 2017, în data de 7 martie 2017, în data de 8 martie 2017, în data de 8 martie 2017, în data de 7 martie 2017, în data de 8 martie 2017, în data de 8 martie 2017, în data de 7 martie 2017.
Consiliul de Disciplină Cezaevi a decis să nu mai pună la dispoziție un exemplar al scrisorii, care conținea o hotărâre a Curții, trimisă de avocatul reclamantului la data de 12 decembrie 2018 și a fost respinsă de Curtea Judecătorească a Districtului Antalya 2.
În această privință, Curtea a respins, pe baza dreptului la timp și posibilități necesare pentru a pregăti apărarea în fața Curții Anayasa, pe motiv că, în momentul în care a depus cererea, nu au fost încă pronunțate sentințele penale relevante, pe motiv că, după cum reiese din hotărârea instanței Anayasa, nu au fost încălcate căile de atac ale dreptului intern, pe motiv că, la momentul în care a depus cererea, nu au fost încă pronunțate sentințele penale relevante, guvernul a susținut că nu a epuizat căile de atac ale dreptului intern pe motiv că, pe motiv că reclamantul nu a folosit timpul și posibilitățile necesare pentru a-și pregăti apărarea în fața Curții Anayasa.
În cauza în cauză, în ceea ce privește existența unei intervenții asupra dreptului la respect al avocatului persoanei, Guvernul a afirmat că nu există nicio declarație în scrisoarea sa care să indice că expeditorul C.Ç. este avocatul reclamantului. Bașvvâr a susținut că nu există nicio declarație în scris care să indice că expeditorul C.Ç. este avocatul reclamantului. Bașvâr a susținut că această afirmație a fost susținută și că persoana denumită C.Ç. avea dreptul de a șterge înregistrările din procesul de apărare în legătură cu faptul că persoana denumită C.Ç. a vizitat anterior avocatul său ca avocat. Curtea a observat că Guvernul nu a primit nicio declarație sau niciun argument din partea reclamantului sau nici o declarație din partea oricărei părți interesate.
În ceea ce privește scopurile, Curtea a reiterat că, în special în contextul articolului 8 § 2 din Convenție, publicarea scrisorilor unui deținut poate servi unor scopuri legitime, cum ar fi garanții de securitate judiciară și/sau de ordinea sau prevenirea infracțiunilor (de exemplu, în măsura în care acest caz este aplicabil, Erdem împotriva Germaniei , nr. 38321/97, § 60, AİHM 2001-VII (detalii), și Kaya Eylem Kaya, menționat mai sus, § 39). 24.
Curtea a concluzionat că, în speță, emiterea și păstrarea corespondenței între reclamante și avocați de către autoritățile penitenciare a fost efectuată în cadrul unor situații excepționale și că nu s-au demonstrat măsurile necesare împotriva utilizării acesteia. Prin urmare, această intervenție nu a fost necesară într-o societate democratică în sensul articolului 8 § 2 din Convenție.27 Prin urmare, s-a încălcat art. 8 din Convenție.SÖZLEȘME BUNIN 41. MADDESİN UYGULANMASI HAKKINDA 28. 29.5935/18 No. Evidența că a fost efectuată și că nu s-au luat măsurile necesare împotriva utilizării acesteia.Această intervenție nu a fost necesară într-o societate democratică în sensul articolului 8 § 2 din Convenție.27 Prin urmare, s-a încălcat art. 8 din Convenție.
- (a) de către Davalı Devlet, pentru fiecare cerere, în termen de trei luni, să plătească 300 de euro (trei sute) ca despăgubire, cu excepția tuturor taxelor care pot fi reflectate, pentru a fi transformate în moneda de schimb valutară și prin intermediul căreia să fie transformate în moneda de stat; (b) termenul care a trecut de la data expirării termenului de trei luni menționat mai sus până la data plății, menționat mai sus, pentru aplicarea dobânzii marginale simple la dobânda echitabilă a Băncii Europene, prin aplicarea dobânzii marginale de trei puncte, pe baza unei rate echitabile obținute de la Banca Europeană, pe baza unei rate echitabile de trei puncte, pe baza unei rate echitabile a dobânzii, pe baza unei rate echitabile a dobânzii marginale obținute de la Banca Europeană.
(Bașvuru no. 49535/18 ve 10419/20)
KARAR
9 Mayıs 2023
İșbu karar kesinleșmiș olup bazı șekli değișikliklere tabi tutulabilir.
Çaylı ve Serli / Türkiye davasında,
Bașkan
,
Egidijus Kūris,
Hâkimler
,
Pauliine Koskelo,
Frédéric Krenc,
ve
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Dorothee von Arnim’in katılımıyla Komite olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine, așağıdaki listede yer alan bașvuranlar tarafından (“bașvuranlar”) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (“AİHM” veya “Mahkeme”), İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına ilișkin Sözleșme’nin (“Sözleșme”) 34. maddesi uyarınca, belirtilen tarihlerde yapılmıș bașvuruları;
Sözleșmenin 8. maddesi kapsamındaki șikâyeti, kendi görevlileri Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi Bașkanı Hacı Ali Açıkgül tarafından temsil edilen Türk Hükümetine (“Hükümet”) bildirilmesi ve bașvuruların geri kalan kısmının kabul edilmez olduğunu beyan etme kararını;
tarafların beyanlarını;
ve Hükümetin bașvuruların bir komite tarafından incelenmesine karșı itirazlarını reddeden kararı dikkate alarak;
11 Nisan 2023 tarihinde yapılan kapalı müzakerelerin ardından,
Aynı tarihte kabul edilen așağıdaki kararı vermiștir:
1.Bașvurular, bașvuranların avukatları ile yazıșmalarının cezaevi yetkilileri tarafından izlenmesi ve alıkonulmasına ilișkindir.
Bașvuru no. 49535/18
2.
Bașvuran olay tarihinde, Türk makamları tarafından FETÖ/PDY (“Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanması) olarak adlandırılan terör örgütüne üye olmak suçundan Kocaeli 2 No.lu T-Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda tutuklu yargılanmaktaydı.
3.
Bașvuran, 23 Aralık 2016 tarihinde, avukatı tarafından kendisine gönderilen bir mektubun ancak cezaevi yetkilileri tarafından açılıp denetlendikten sonra kendisine teslim edildiği șikâyeti ile Kocaeli İnfaz Hâkimi nezdinde bașvuruda bulunmuștur.
4.
22 Șubat 2017 tarihinde, Kocaeli İnfaz Hâkimi avukatlar tarafından gönderilen mektubun 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 68 § 4 maddesinde öngörülen koruma kapsamına girmediği ve söz konusu mektupların gerçekten tutuklunun avukatı tarafından gönderilip gönderilmediğinin tespit edilmesinin mümkün olmaması sebebiyle yalnızca mahkûmlar tarafından avukatlarına gönderilen mektupların korunduğu gerekçeleriyle șikâyeti reddetmiștir.
5.
8 Mart 2017 tarihinde bașvuran, Kocaeli 2. Ağır Ceza Mahkemesi nezdinde itiraz bașvurusunda bulunmuș ve bu bașvuru da 17 Mart 2017 tarihinde reddedilmiștir.
6.
Bașvuran, 14 Nisan 2017 tarihinde Anayasa Mahkemesine bireysel bașvuruda bulunmuștur. 27 Temmuz 2018 tarihinde Anayasa Mahkemesi bașvuruyu açıkça dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle reddetmiștir.
Bașvuru no. 10419/20
7.
Bașvuran, olay tarihinde, FETÖ/PDY terör örgütüne üye olmak suçundan Denizli T-Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda tutuklu bulunmaktaydı.
8.
Cezaevi Disiplin Kurulu 12 Aralık 2018 tarihinde bașvurana avukatı tarafından gönderilen ve Antalya Bölge Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin bir kararını içeren mektubun eklerine el koymaya karar vermiștir. Disiplin Kurulu kararında, söz konusu kararın bașvuran hakkında olmadığını ve gönderilen belgenin 5275 sayılı Kanun anlamında mektup olarak kabul edilemeyeceğini belirtmiștir.
9.
Bașvuran 14 Aralık 2018 tarihinde Denizli İnfaz Hâkimi nezdinde kurulun el koyma kararına itiraz etmiștir. 17 Aralık 2018 tarihinde Denizli İnfaz Hâkimi söz konusu itirazı reddetmiștir.
10.
Bașvuranın 20 Aralık 2018 tarihli itiraz bașvurusu da 21 Aralık 2018 tarihinde Denizli 1. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından reddedilmiștir.
11.
31 Aralık 2018 tarihinde bașvuran, Anayasa Mahkemesi nezdinde bireysel bașvuruda bulunmuș ve diğerlerinin yanı sıra avukatı ile yazıșma hakkının ihlal edildiğinden șikâyetçi olmuștur. Anayasa Mahkemesi bu iddiayı, bașvuranın savunma hazırlamak için gerekli imkânlara sahip olma hakkı kapsamında incelemiș ve 10 Ocak 2020 tarihinde bașvuru yollarının tüketilmediği gerekçesiyle kabul edilemez bulmuștur.
12.
Mahkeme, bașvuruların konuları bakımından benzer olduklarını göz önünde bulundurarak, bunları tek bir kararda müștereken incelemeyi uygun görmektedir.
13.
Bașvuranlar Sözleșme’nin 8. maddesi kapsamında avukatlarıyla yazıșmalarının cezaevi yetkilileri tarafından izlenmesi ve alıkonulmasına ilișkin șikâyette bulunmușlardır.
14.
Hükümet, 10419/20 no.lu bașvuruda bașvuranın, Anayasa Mahkemesi tarafından verilen kararda ortaya koyduğu üzere, bașvuru zamanında ilgili ceza yargılamaları henüz sonlanmadığı halde Anayasa Mahkemesine savunmasını hazırlamak için gerekli zaman ve imkânlara sahip olma hakkına dayanarak bașvuruda bulunduğu gerekçesiyle iç hukuk yollarını tüketmediğini ileri sürmüștür.
15.
Mahkeme, bașvuranın ayrıca Anayasa Mahkemesi nezdinde avukatı ile yazıșmalarının izlenmesi sebebiyle özü itibariyle Sözleșme’nin 8. maddesinin ihlal edildiğini dile getirdiğini gözlemlemektedir. Dolayısıyla, Mahkeme, Hükümetin bu konudaki itirazını reddetmiștir.
16.
Hükümet ayrıca Mahkemeyi, her iki bașvurudaki șikâyetleri Sözleșme’nin 35 § 3 (b) maddesi anlamında önemli bir zararın bulunmaması sebebiyle kabul edilemez bulmaya davet etmiștir. Mahkeme’nin, avukat-müvekkil arasındaki ilișkinin imtiyazlı tabiatı ve avukat-müvekkil gizliliğine saygının önemine ilișkin yerleșik içtihadı ıșığında (bk.
Campbell v. Birleșik Krallık
, 25
Mart 1992, §§ 32-54, Seri A no. 233;
Ekinci ve Akalın v.
Türkiye
, no.
77097/01, § 47, 30 Ocak 2007; ve
Eylem Kaya v. Türkiye
, no.
26623/07
, §§ 41 ve devamındaki paragraflar, 13 Aralık 2016) Mahkeme, bu itirazın da reddedilmesi gerektiği kanısındadır.
17.
Mahkeme bu șikâyetin ne açıkça dayanaktan yoksun ne de Sözleșme’nin 35. maddesinde sıralanan diğer gerekçelerden dolayı kabul edilemez olduğunu da kaydeder. Dolayısıyla, söz konusu șikâyetin kabul edilebilir olduğu beyan edilmelidir.
18.
Kișinin avukatı ile yazıșmasına saygı hakkına ilișkin genel ilkeler
Campbell
(yukarıda anılan, §§ 32-54),
Ekinci
ve Akalın
(yukarıda anılan, § 47) ve
Eylem Kaya
(yukarıda anılan, § 41) kararlarında özetlenmiștir.
19.
49565/18 no.lu mevcut davada, kișinin avukatı ile yazıșmasına saygı hakkına yönelik bir müdahalenin varlığı hakkında Hükümet, mektup zarfında gönderici C.Ç.’nin bașvuranın avukatı olduğunu belirten bir ibarenin olmadığını ileri sürmüștür. Bașvuran bu iddiaya itiraz etmiș ve C.Ç. isimli șahsın daha önce kendisini avukatı olarak ziyaret ettiğine ilișkin ceza infaz kurumu kayıtlarını sunmuștur. Mahkeme, Hükümetin, bașvuranın beyanlarını çürütecek herhangi bir belge veya argüman sunmadığını gözlemlemektedir. Mahkeme ayrıca, Hükümetin söz konusu zarfta gönderici C.Ç.’nin isminin yazılı olmadığını ileri sürmediğini kaydeder.
20.
10419/20 no.lu bașvuru hakkında, taraflar arasında bașvurana avukatı tarafından gönderilen mektuptaki eklere el konulduğuna dair bir anlașmazlık bulunmamaktadır.
21.
Yukarıdaki bilgiler ıșığında, yerel mahkemelerin, avukatları tarafından bașvuranlara gönderilen mektupların izlendiği veya alıkonulduğunu kabul ettiğini dikkate alan Mahkeme, cezaevi yetkililerinin bu uygulamasının Sözleșme’nin 8 § 1 maddesi anlamında bașvuranların avukatları ile yazıșmalarına saygı hakkına yönelik bir müdahale teșkil ettiği kanısına varmaktadır.
22.
Söz konusu müdahalenin hukukiliği ve özellikle öngörülebilirliği hakkında, Mahkeme, müdahalenin gerekliliğine ilișkin așağıda vardığı sonuca dayanarak bu hususlara ilișkin bir hüküm kurmaya gerek görmemektedir (Avukat ile yazıșmalara saygı hakkına ilișkin benzer yaklașımlar için bk.,
Ekinci ve Akalın
, yukarıda anılan, § 42).
23.
Meșru amaçlar hakkında, Mahkeme, bir tutuklunun yazıșmalarının izlenmesinin özellikle Sözleșme’nin 8 § 2 maddesi kapsamında “ulusal güvenlik” ve/veya “düzensizlik veya suçun önlenmesi” güvenceleri olmak üzere meșru amaçlara hizmet edebileceğini yinelemektedir (bk., bu davaya uygulanabildiği ölçüde,
Erdem v. Almanya
, no. 38321/97, § 60, AİHM 2001-VII (alıntılar), ve
Eylem Kaya,
yukarıda anılan, § 39).
24.
Mevcut davada aleyhte herhangi bir tespitin yer almadığını dikkate alan Mahkeme, söz konusu müdahalenin düzensizlik ve suçun önlenmesi meșru amaçlarına hizmet ettiğini kabul etmektedir.
25.
Mahkeme, ihtilaflı önlemin gerekliliği hakkında, Sözleșme’nin 8. maddesi kapsamında amaç ne olursa olsun bir avukat ve tutuklu arasında ayrıcalıklı bir sistemin uygulanması gerektiğini yinelemektedir (bk.,
Eylem Kaya
, yukarıda anılan, § 41, ve anılan içtihat). Tutuklular ve avukatları arasındaki yazıșmaların gizliliği bireylerin temel haklarındandır ve savunma yapma haklarını doğrudan etkilemektedir. Bu sebeple, söz konusu hakkın kısıtlanmasına yalnızca istisnai durumlarda izin verilebilir ve istismar edilmesini önlemek için yazıșmalara ilișkin gerekli kontrollerin yapılması görevinin cezaevi yetkilileri yerine bağımsız hâkimlere verilmesi gibi (aynı yerde, § 45) yeterli ve etkili güvenceler ortaya konmalıdır (aynı yerde, § 44).
26.
Mahkeme, mevcut davada, bașvuranlar ve avukatları arasındaki yazıșmaların cezaevi yetkilileri tarafından izlenmesi ve alıkonulmasının söz konusu istisnai durumlar kapsamında yürütüldüğü ve istismar edilmesine karșı gerekli önlemlerin alındığının ortaya konmadığı kanısındadır. Dolayısıyla, bu müdahale Sözleșme’nin 8 § 2 maddesi anlamında “demokratik bir toplumda gerekli” değildi.
27.
Dolayısıyla, Sözleșme’nin 8. maddesi ihlal edilmiștir.
28.
49535/18 no.lu bașvuruda bașvuran, 15.000 avro manevi tazminat, masraf ve giderler için ise 5.080 avro talep etmiștir. Bașvuran, temsilcisi tarafından hazırlanan fakat taraflar tarafından imzalanmamıș bir sözleșme ile ilgili avukatların masraflarının detaylı bir açıklamasını ibraz etmiștir. Bașvuran talep ettiği diğer masraflar için herhangi bir ek belge ibraz etmemiștir.
29.
10419/20 no.lu bașvuruda bașvuran, 50.000 avro manevi tazminat ve herhangi bir destekleyici belge sunmaksızın Mahkeme nezdinde olușan masraf ve giderler açısından 2.165 avro talep etmiștir.
30.
Hükümet, bu taleplere itiraz etmiștir.
31.
Mahkeme, her bir bașvurana miktara yansıtılabilecek vergiler hariç olmak üzere 300 avro manevi tazminat ödenmesine karar vermiștir (bk.,
Eylem Kaya
, yukarıda anılan, § 61).
32.
Bașvuranların masraf ve giderler açısından talepleri hakkında, Mahkeme, bașvuranların iddia edilen masraf ve giderlerin fiilen yapıldığını kanıtlayacak herhangi bir destekleyici belge sunmadıklarını gözlemlemektedir. Dolayısıyla, Mahkeme diğer talepleri reddeder.
Bașvuruların birleștirilmesine;
Bașvuruların kabul edilebilir olduğuna;
Sözleșme’nin 8. maddesinin ihlal edildiğine;
-
(a)
Davalı Devlet tarafından, her bir bașvurana, üç ay içerisinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden davalı Devletin para birimine çevrilmek üzere, yansıtılabilecek tüm vergiler hariç olmak üzere, manevi tazminat olarak 300 avro (üç yüz) ödenmesine;
(b)
Yukarıda bahsi geçen üç aylık sürenin bittiği tarihten itibaren ödeme gününe kadar geçen sürede, yukarıda bahsedilen miktara, Avrupa Merkez Bankasının marjinal faiz oranına üç puan eklenmek suretiyle elde edilecek oran üzerinden basit faiz
uygulanmasına
;
Bașvuranların adil tazmine ilișkin diğer taleplerinin reddedilmesine
karar vermiștir
.
İșbu karar İngilizce dilinde tanzim edilmiș olup; Mahkeme İç Tüzüğü’nün 77 §§ 2 ve 3. maddesi uyarınca 9 Mayıs 2023 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.
Dorothee von Arnim
Egidijus Kūris
Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Bașkan
EK
Sıra no.
Bașvuru no.
Dava adı
Bașvuru tarihi
Bașvuran
Doğum tarihi
İkamet yeri
Uyruğu
Temsilcisi
1.
49535/18
Çaylı / Türkiye
9.10.2018
Ramazan ÇAYLI
1978
Zonguldak
T.C.
Ahmet Can DEMİRCİ
2.
10419/20
Serli / Türkiye
31.01.2020
Ufuk SERLİ
1985
Eskișehir
T.C.
Sultan TEKE SOYDINÇ