Permission to re-publish this translation has been granted for the sole purpose of its inclusion in the Courts database HUDOC. Broșura de informații privind procesul judecătoresc nr. 164 din iunie 2013 Stichting Mothers of Srebrenica and Others v. the Netherlands (dec.) - 65542/12 Apariția pe 11.6.2013 [Secțiunea III] art. 6 Acțiunea de procedură civilă la art. 6-1 Accesul la proces: accesul la procesul judecătoresc este respins, iar procesul judecătoresc este respins, pentru că nu există date privind procesul judecătoresc în cauză.
Reclamantii reprezinta o institutie care a fost infiintata in conformitate cu dreptul olandez pentru a iniția proceduri in numele rudelor lor, care au devenit victime ale genocidelor din Srebrenica in 1995, iar reclamanții au fost, de asemenea, zece cetățeni bosniaci și herțegovieni, care sunt rudeniti supraviețuitori ai persoanelor ucise în timpul genocidelor. Crimele de masă au avut loc în timpul războiului din Bosnia și Herțegovina din 199295 când guvernul sovietic a fost obligat să plătească ajutor militar pentru orașul Srebrenica, care a fost declarat o amenințare civilă de către Consiliul de Apel a Bosniei în urma procesului din Bosnia 13 , astfel încât atacatorii nu au avut dreptul la o armă militară, în ciuda faptului că nu au fost pedepsiți de către Curtea Internațională a Bosniei și Herțegovinei (UNOPR) în 2008, în timp ce nu au avut dreptul la o forță militară, în afară de cea de 7000 de persoane care au fost condamnate la închisoare și de care nu au putut face nicio plângere în justiție, în ciuda fapt a unei legi care a fost adoptată în aprilie 2012 (UNOPR), în ciuda fapt, în ciuda faptului că nu au putut să-și apliceze împotriva autorității și nu au putut să-și apliceze împotriva autorității.
Imunitatea ONU era absolută și a fost menită să asigure funcționarea sa în deplină independență. Principalul proces judiciar a început cu o plângere împotriva statului olandez și, în timpul judecății, încă se află în curs de examinare. Curțile europene au depus plângeri în fața instanțelor lor, printre altele, în fața instanțelor europene, în ceea ce privește plângerile de executare, în ceea ce privește, printre altele, plângerile de executare, pentru a nu permite instanței să se pronunțe asupra unei astfel de situații. (§§ 6b) din Constituție, au declarat că, în ciuda faptului că au fost în interesul Uniunii Europene, au fost de acord să se pronunțe asupra unei decizii în fața instanței, și că nu au avut acces la această instanță (§§ 341b) și că, în urma deciziei, au fost de acord cu o instanță europeană (§§ 6b) că nu au avut acces la o astfel de instanță.
În ceea ce privește natura imunității pe care ONU o beneficiază, Curtea a remarcat că funcțiile sale nu au inclus în mod automat dreptul de acces la instanță al reclamantelor rămase în temeiul articolului 6 din Convenția privind drepturile omului, dar au fost încălcate de deciziile instanțelor olandeze. Implicarea răspunderii pentru crimele de masă din Srebrenica și consecințele sale nu a fost inclusă în această acțiune. În ceea ce privește natura imunității pe care ONU a beneficiat-o, Curtea a remarcat că funcțiile sale nu au inclus în mod automat dreptul de acces la instanță în conformitate cu normele de procedură a operațiunilor de intervenție în zone de frontieră și cu importanța instrumentelor internaționale. În ceea ce privește importanța operațiunilor de intervenție în zone de frontieră, a fost obligat să se implice în operațiuni internaționale, ceea ce nu ar fi putut însemna că operațiunile de intervenție în zone de frontieră ar fi fost efectuate în mod automat, în ciuda existenței unor norme de intervenție în zone de frontieră și a altor instrumente internaționale, care nu au fost prevăzute în această decizie, în ciuda fapt, a fapt, că operațiunile de intervenție în zone de frontieră nu ar fi putut avea efect de intervenție în temeiul acestor drept de intervenție, și nu ar fi existat în cazul în cazul în care nu ar fi există alte elemente de intervenție în temeiul acestei legi naționale și în temeiul acestei decizii.
În ceea ce privește argumentul reclamantelor potrivit căruia, deoarece plângerea lor, care se baza pe un act de genocid, pentru care ei considerau ONU (și Olanda) responsabilă, imunitatea care proteja ONU trebuia să fie ridicată, Curtea a stabilit că dreptul internațional nu susținea poziția că o plângere civilă ar putea fi scutită de imunitate de a fi contestată doar pentru că era bazată pe o acuzație de încălcare gravă a unei norme de drept internațional.Curtea Internațională de Justiție (ICJ) din Atena a intervenit în chestiunea privind imunitatea statelor străine și a beneficiat de această opinie în Hotărârea din 2012 a Curții din Grecia împotriva statelor germane (Germany v. Italy, 3), care a intervenit în această chestiune.
Cu toate acestea, nu a împărtășit opinia că, în absența unor mijloace alternative, recunoașterea imunității ar putea în sine să constituie o încălcare a dreptului de acces la proces. Faptul că ONU nu a creat încă nicio probă disponibilă pentru a discuta cu statele implicate, că străinii nu au putut să evite astfel de plângeri legate de procedurile UNPROFOR și de acțiunile de intervenție în justiție în legătură cu acțiunile de intervenție în justiție, nu a fost însă o răspundere care să împiedice orice acțiune împotriva unui străin, iar în cele din urmă, a încercat să evite orice acțiune împotriva unui străin, ceea ce nu a fost necesar pentru a face ca procesul să fie mai rezonabil și mai rezonabil (și, în cele din urmă, a încercat să evite orice acțiune împotriva unui străin, ceea ce a fost în mod necesar, mai ales în cazul în care nu a fost necesar, să se adreseze instanței pentru a discuta cu statul implicat în procesul de intervenție în justiție).613
După ce s-a stabilit deja că ONU se bucura de imunitate în temeiul dreptului internațional din jurisdicția națională, Curtea Supremă a fost competentă, cererea a fost examinată pentru prima dată fără a analiza în mod substanțial cazul în care se discuta decizia. © Concludere: și încetare (evidență evidentă). © Europa/Dreptul de a face apel la Curtea Europeană a Drepturilor Omului.
დოკუმენტი მომზადებულია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადამიანის უფლებათა ცენტრის (
www.supremecourt.ge
) მიერ. თარგმანის ხელახალი გამოქვეყნების ნებართვა გაცემულია მხოლოდ სასამართლოს HUDOC მონაცემთა ბაზაში განთავსების მიზნით.
The document was provided by the Supreme Court of Georgia, Human Rights Centre (
www.supremecourt.ge
). Permission to re-publish this translation has been granted for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
საინფორმაციო ბროშურა სასამართლოს პრეცედენტზე No.164
ივნისი 2013
Stichting Mothers of Srebrenica and Others v. the Netherlands (dec.)
- 65542/12
განჩინება 11.6.2013 [სექცია III]
მუხლი 6
სამოქალაქო სამართალწარმოება
მუხლი 6-1
სასამართლოსადმი ხელმისაწვდომობა
ნიდერლანდების სასამართლოების გადაწყვეტილება, რომლითაც უარყვეს იურისდიქცია, მოესმინათ სარჩელი გაეროს წინააღმდეგ სრებრენიცაში მომხდარი მასობრივი მკვლელობების შესახებ:
დაუშვებელი
ფაქტები
– მომჩივნები წარმოადგენენ დაწესებულებას, რომელიც დაარსდა ნიდერლანდური სამართლის მიხედვით, რათა აღეძრათ საქმის წარმოება თავიანთი ნათესავების სახელით, რომლებიც გახდნენ 1995 წელს სრებრენიცაში მომხდარი მასობრივი მკვლელობების მსხვერპლნი და მომჩივნები ასევე იყვნენ ბოსნია და ჰერცეგოვინას ათი მოქალაქე, რომლებიც არიან მასობრივი მკვლელობების დროს დახოცილი ადამიანების გადარჩენილი ნათესავები. მასობრივი მკვლელობები მოხდა 1992–95 წლების ომის დროს ბოსნიასა და ჰერცეგოვინაში, როცა ქალაქ სრებრენიცაზე, რომელიც გაეროს უშიშროების საბჭოს მიერ გამოცხადებული იყო „უსაფრთხო ზონად“, განხორციელდა თავდასხმა ბოსნიელი სერბების არმიის (VRS) მიერ. 7000-ზე მეტი ბოსნიელი მუსლიმი გარდაიცვალა ოპერაციის დროს, რომლის შეჩერებაც ვერ შეძლო გაეროს თავდაცვის ძალების (UNPROFOR) არც ისე ძლიერმა და ნაკლებად აღჭურვილმა ბატალიონმა, რომელიც შედგებოდა მსუბუქად შეიარაღებული ნიდერლანდელი ჯარისკაცებისაგან. დამატებით, ბატალიონის მეთაურის მიერ საჰაერო დახმარების შესახებ თხოვნის მიუხედავად, გაერომ არ გამოიყენა საჰაერო ძალების გადამწყვეტი რაოდენობა.
მომჩივნებმა დაიწყეს სამოქალაქო სამართალწარმოება ნიდერლანდების სახელმწიფოსა და გაეროს წინააღმდეგ ნიდერლანდების რეგიონული სასამართლოს წინაშე, მაგრამ 2008 წლის ივლისში სასამართლომ დაადგინა, რომ ნიდერლანდების მთავრობას არ ჰქონდა ვალდებულება საერთაშორისო სამართლის თანახმად, მოეთხოვა გენოციდის აკრძალვა თავისი სამოქალაქო სამართლის მიხედვით და რომ მას (სასამართლოს) არ ჰქონდა იურისდიქცია, მოესმინა საჩივარი გაეროს წინააღმდეგ. 2012 წლის 13 აპრილს, ნიდერლანდების უზენაესმა სასამართლომ დაადასტურა გაეროს წესდების (
UN Charter
) შესაბამისი დებულებებისა და გაეროს პრივილეგიებისა და იმუნიტეტების შესახებ კონვენციის მიხედვით, რომ გაეროს ჰქონდა ფართო არეალის იმუნიტეტი და არ შეიძლებოდა მისი გამოძახება იმ ქვეყნების ეროვნული სასამართლოების წინაშე, რომლებიც იყვნენ აღნიშნული კონვენციის (გაეროს პრივილეგიებისა და იმუნიტეტების შესახებ კონვენცია) მხარეები. გაეროს იმუნიტეტი იყო აბსოლუტური და მიზნად ისახავდა, რომ უზრუნველეყო მისი ფუნქციონირება სრულ დამოუკიდებლობაში. მთავარი სამართალწარმოება ნიდერლანდების სახელმწიფოს წინააღმდეგ ხელახლა დაიწყო და სასამართლოს განჩინების დროს ისევ განხილვის პროცესშია.
ევროპული სასამართლოსადმი წარდგენილ თავიანთ საჩივარში მომჩივნები,
inter alia
, დავობდნენ, რომ გაეროსთვის იმუნიტეტის მინიჭება არღვევდა მათ უფლებას სასამართლოსადმი ხელმისაწვდომის შესახებ, კონვენციის მე–6 მუხლის საპირისპიროდ. შემდგომში ისინი დავობდნენ, რომ ნიდერლანდების უზენაესმა სასამართლომ თავის შემაჯამებელ დასაბუთებაში უარი უთხრა მათ მოთხოვნას, რომ მოეთხოვათ წინასწარი გადაწყვეტილების მიღება ევროპის კავშირის მართლმსაჯულების სასამართლოდან.
სამართალი
– მუხლი 6§1
(a)
მომჩივანი დაწესებულების სტატუსი
– იმის მიუხედავად, რომ ასოციაცია შეიქმნა სრებრენიცაში მასობრივი მკვლელობების მსხვერპლთა გადარჩენილი ნათესავების ინტერესების დაცვისთვის, მომჩივანს თავად არ შეხებია ის საკითხები, რომლებზეც დავობდა მე–6 და მე–13 მუხლების მიხედვით და შესაბამისად, არ შეეძლო ედავა, რომ იყო ამ დებულებების დარღვევის „მსხვერპლი“ 34–ე მუხლის მიზნისთვის.
დასკვნა
: დაუშვებელია მომჩივან დაწესებულებასთან დაკავშირებით (შეუსაბამო
ratione personae
).
(b)
გაეროს იმუნიტეტი
– სასამართლომ ხაზი გაუსვა, რომ ამ საქმის ფარგლები, ვიდრე ის შეიზღუდებოდა კითხვით, ჰქონდათ თუ არა დარჩენილ მომჩივნებს სასამართლოსადმი ხელმისაწვდომობის უფლება მე–6 მუხლის მიხედვით, დაირღვა ნიდერლანდების სასამართლოების გადაწყვეტილებების მიერ. სრებრენიცაში განხორციელებულ მასობრივ მკვლელობებსა და მის შედეგებზე პასუხისმგებლობის დაკისრება არ ექცეოდა ამ საჩივრის შემადგენლობაში.
რაც შეეხება იმუნიტეტის ბუნებას, რომლითაც სარგებლობდა გაერო, სასამართლომ შენიშნა, რომ მის ფუნქციებში არ შედიოდა ავტორიტეტულად განესაზღვრა გაეროს წესდების დებულებებისა და სხვა საერთაშორისო ინსტრუმენტების მნიშვნელობა. ამის მიუხედავად, ის იძულებული იყო ემსჯელა, არსებობდა თუ არა სავარაუდო საფუძველი აღნიშნულ ინსტრუმენტებში იმ საკითხებთან დაკავშირებით, რაზეც დავობდნენ. ვინაიდან გაეროს უშიშორების საბჭოს მიერ გაეროს წესდების მე–7 თავით მიღებული რეზოლუციებით დადგენილი ოპერაციები იყო საერთაშორისო მშვიდობისა და უშიშროების უზრუნველყოფისთვის გაეროს მისიის ძირითადი შემადგენელი ნაწილი, არ უნდა მომხდარიყო კონვენციის იმგვარად ინტერპრეტირება, რომელიც უშიშროების საბჭოს ქმედებებსა და უმოქმედობას დაუქვედებარებდა ეროვნულ იურისდიქციას გაეროს თანხმობის გარეშე. ამგვარი ოპერაციების ეროვნული იურისდიქციის სფეროში განხილვა ნიშნავს, რომ ინდივიდუალურ სახელმწიფოებს შეეძლებათ თავიანთი სასამართლოების მეშვეობით, ჩაერიონ ამ სფეროში გაეროს მთავარი მისიის განხორციელებაში, მათ შორის ამ ოპერაციების ეფექტურ განხორციელებაში.
რაც შეეხება მომჩივნების არგუმენტს, რომ ვინაიდან მათი საჩივარი, რომელიც ეფუძნებოდა გენოციდის აქტს, რომლისთვისაც ისინი გაეროს (და ნიდერლანდებს) მიიჩნევდნენ პასუხისმგებლად, იმუნიტეტი, რომელიც იცავდა გაეროს, უნდა მოხსნილიყო, სასამართლომ დაადგინა, რომ საერთაშორისო სამართალი არ უჭერდა მხარს იმ პოზიციას, რომ სამოქალაქო სამართლის საჩივარს შეეძლო უარეყო იმუნიტეტი სასამართლო დავისგან მხოლოდ იმ მიზეზით, რომ ის იყო დაფუძნებული საერთაშორისო სამართლის ნორმის განსაკუთრებით მძიმე დარღვევის შესახებ ბრალდებაზე. საერთაშორისო მართლმსაჯულების სასამართლომ (
International Court of Justice
(ICJ) უცხო სახელმწიფოთა სუვერენულ იმუნიტეტებთან დაკავშირებული საკითხი მკაფიოდ დაადგინა თავის 2012 წლის 3 თებერვლის გადაწყვეტილებაში (
Jurisdictional Immunities of the State (Germany v. Italy: Greece intervening)
). სასამართლოს აზით, ეს ასევე ადასტურებდა საკითხს იმუნიტეტის შესახებ, რომლითაც სარგებლობდა გაერო.
რაც შეეხება არგუმენტს, რომ არ არსებობდა ალტერნატიული იურისდიქცია, რომელიც კომპეტენტური იქნებოდა, განეხილა მომჩივნების საჩივარი გაეროს წინააღმდეგ, სასამართლო დაეთანხმა, რომ არ არსებობდა ამგვარი ალტერნატიული საშუალება არც ნიდერლანდების ეროვნული სამართლის მიხედვით და არც გაეროს სამართლის მიხედვით. თუმცაღა, ის არ იზიარებდა იმ აზრს, რომ ალტერნატიული საშუალების არარსებობის დროს იმუნიტეტის ცნობა თავისთავად წარმოადგენდა სასამართლოსადმი ხელმისაწვდომობის უფლების დარღვევას. ფაქტი, რომ გაეროს ჯერ არ ჰქონდა შექმნილი რაიმე ხელმისაწვდომი მოდელი, რომ მოეგვარებინა საჩივრები, რომელიც დაკავშირებული იყო UNPROFOR–ის ქმედებებსა და უმოქმედობასთან, ამასთან დაკავშირებით ნიდერლანდები არ იყო პასუხიმგებელი და მომჩივნების საჩივრების ბუნებიდან გამომდინარე, არ მოეთხოვებოდა პროცესში ჩართვა.
საბოლოოდ, სასამართლომ უფრო სათანადოდ მიიჩნია, რომ განეხილა მომჩივნების საჩივარი იმ კუთხით, რომ ნიდერლანდების სახელმწიფო ცდილობდა, მთლიანად დაეკისრებინა პასუხიმგებლობა გაეროსთვის, რომ მან ვერ შეძლო სრებრენიცაში მასობრივი მკვლელობების თავიდან აცილება, ამგვარად, ცდილობდა მოეხსნა პასუხიმგებლობა მე–6 მუხლით უფრო მეტად, ვიდრე მე–13 მუხლით. სასამართლოს არ შეეძლო დაედგინა, რომ მომჩივნების საჩივარი ნიდერლანდების სახელმწიფოს წინააღმდეგ – სამართალწარმოება, რომელიც ჯერ კიდევ განხილვის პროცესში იყო – აუცილებლად მარცხს განიცდიდა.
დასკვნისთვის, გაეროსთვის იმუნიტეტის მინიჭება ემსახურებოდა ლეგიტიმურ მიზანს და არ იყო არაპროპორციული
დასკვნა
: დაუშვებელი (აშკარად დაუსაბუთებელი).
სასამართლომ ასევე უარი უთხრა მომჩივნების საჩივარს, როგორც აშკარად დაუსაბუთებელს, რომ ნიდერლანდების უზენაესმა სასამართლომ უარი თქვა შემაჯამებელ დასაბუთებაში მათ მოთხოვნაზე წინასწარი გადაწყვეტილების შესახებ, რომელიც უნდა მოთხოვნილიყო ევროპის კავშირის მართლმსაჯულების სასამართლოდან. მას შემდეგ, რაც უკვე დადგინდა, რომ გაერო საერთაშორისო სამართლის მიხედვით სარგებლობდა იმუნიტეტით ეროვნული იურისდიქციიდან, უზენაესი სასამართლო უფლებამოსილი იყო, განეხილა მოთხოვნა პირველად გადაწყვეტილებაზე საქმის არსებით განხილვაში შესვლის გარეშე.
დასკვნა
: დაუშვებელი (აშკარად დაუსაბუთებელი).
© ევროპის საბჭო/ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო
სამდივნოს მიერ მომზადებული მოცემული მოკლე მიმოხილვა
სასამართლოსათვის არასავალდებულოა.
იხილეთ აქ
სასამართლო პრაქტიკის საინფორმაციო ბროშურები