AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRİK HAKKINDA KARAR Bașvuru no. 30182/10 Salih ERDOĞU / Türkiye Bașkan , Paul Lemmens, Hâkimler , Valeriu Grițco, Stéphanie Mourou-Vikström, și cu participarea Asistentului Directorului Departamentului de Afaceri Juridice Hasan Bakırcı'nın (Hasan Bakırcı'nın) participării la procesul din 29 mai 2018 al Comitetului convenit la data de 29 mai 2018 (în numele Tribunalului European pentru Drepturile Omului), a fost pronunțată o serie de hotărâri ale Tribunalului din 20 mai 2010, în legătură cu pedeapsa de mai sus, cu privire la judecata pronunțată de guvernul Hüküyerli Ağır, cu privire la judecata pronunțată de guvernul Hüküyerli Ağır, cu privire la judecata inițiată de președintele Hüküyerli Ağır, cu privire la judecata de mai sus, cu privire la judecata de mai sus, cu privire la judecata de la judecata de la data de 22 aprilie 2008, cu privire la judecata de la data de 30 aprilie 2008, cu privire la judecata de la data de la data de 1 aprilie 2008.
În timpul procesului, instanța de judecată a examinat dacă reclamantul era în arest în curs. În timpul procesului, instanța de judecată a decis să continue arestul reclamantului, luând în considerare natura infracțiunii, suspiciunea de evadare și importanța pedepsei prevăzute. 7. reclamantul a prezentat o plângere în legătură cu arestarea sa, în special după procesul din data de 4 martie 2010. plângerea a fost respinsă pe baza dosarului de dosar din data de 10 martie 2010. 8. reclamantul 1 a declarat că nu este vinovat și a fost condamnat la o pedeapsă de trei ani și opt luni de închisoare în total. 9. reclamantul a fost condamnat la o pedeapsă de trei ani și patruzeci de luni de închisoare. 10. instanța de judecată a stabilit că, în urma procesului din data de 4 martie 2010, instanța de judecată a decis că, în conformitate cu art. 5 din Convenția de la Izmir, Curtea de Apel a decis că, în temeiul articolului 5 din Convenția de la 15 aprilie 2011, Curtea a decis să modifice în mod special dispozițiile din Convenția de la 17 aprilie 2011.
În plus, guvernul a susținut că reclamantul nu a avut decât o contestație în ceea ce privește hotărârile de arestare ale instanțelor și că cele două contestații au fost încălcate în mod cuprinzător de către cele două instanțe judecătorești locale.17 Potrivit Curții, conform articolului 5 din Conventie, nu numai că instanțele naționale nu au evaluat în mod serios cererea de eliberare și că cererea de eliberare a fost respinsă cu sentințe simple, ci și că instanțele naționale nu au avut suficientă influență asupra persoanelor arestate în conformitate cu art. 5 din Conventie, ci și asupra condițiilor de eliberare în cauză, în special în ceea ce privește condițiile de eliberare a persoanelor în cauză, pentru a fi examinate în mod clar de către instanța judecătorească în temeiul articolului 51 din Conventie.
În plus, reclamantul a avut posibilitatea de a contesta hotărârile privind arestarea sa din data de 10 martie 2010. Curtea a susținut că o plângere similară a fost deja depusă în cazul Agit Demir (anulată anterior, § 57) și că plângerea în cauză este inadmisibilă. Curtea a depus o plângere prin care a cerut să se desprindă de constatările din această cauză.
În consecință, dreptul la despăgubire acordat în cauza 5. se bazează pe condiția ca fie o instanță locală, fie Curtea să fi stabilit încălcarea uneia dintre dispozițiile anterioare ale art. 5. În cazul în care o plângere a unui reclamant cu privire la dispozițiile art. 5 §§ 1-4 din Convenție nu a fost stabilită direct sau în mod direct de către Curtea, Curtea trebuie să evalueze afirmația că această plângere se bazează numai pe art. 5 § 5 din Convenție, adică, din cauza unei astfel de plângeri lungi în cauza 22.
În acest context, Curtea observă că reclamantul trebuie să folosească noua cale de atac instituită prin Legea nr. 6384. Prin urmare, Curtea reiterează hotărârea pronunțată în cazul Müdir Turgut și alții, anulat anterior. Prin urmare, Curtea a ajuns la concluzia că această plângere, în temeiul articolelor 35 §§ 1 și 4 din Convenție, trebuie respinsă pe motiv că căile de atac interne nu au fost epuizate. 2. alte plângeri 26. în ceea ce privește plângerile depuse în temeiul articolelor 5 §§ 3, 6, 7 și 13. din Convenție, Curtea a luat în considerare informațiile disponibile și a adăugat o hotărâre în care se precizează că nu a fost pronunțată nicio hotărâre în limba engleză sau în limba engleză, în conformitate cu care în protocoalele Convenției se specifică că nu a fost pronunțată nicio hotărâre în privința unui Asistent al Directorului General al Bacălinului, iar nu a fost pronunțată nici o hotărâre în limba engleză.
Bașvuru no. 30182/10
Salih ERDOĞU / Türkiye
Bașkan
,
Paul Lemmens,
Hâkimler
,
Valeriu Grițco,
Stéphanie Mourou-Vikström,
ve
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Hasan Bakırcı’nın katılımıyla 29 Mayıs 2018 tarihinde Komite olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi(İkinci Bölüm),
20 Mayıs 2010 tarihinde yapılan yukarıdaki bașvuruyu göz önüne alarak,
Hükümet tarafından ibraz edilen görüșleri ve bu görüșlere cevaben bașvuran tarafından ibraz edilen görüșleri dikkate alarak,
Gerçekleștirilen müzakerelerin sonucunda așağıdaki kararı vermiștir:
1.
Bașvuran Salih Erdoğu 1953 doğumlu bir Türk vatandașı olup Diyarbakır’da tutukluluğunun infazına devam edilmektedir. Bașvuran, Mahkeme önünde İzmir Barosuna bağlı Avukat A.
Sürücü tarafından temsil edilmiștir.
2.
Türk Hükümeti (“Hükümet”) ise kendi görevlisi tarafından temsil edilmiștir.
Davanın Koșulları
3.
Davanın konusu, taraflarca ifade edildiği șekliyle așağıdaki gibi özetlenebilir:
4.
Bașvuran 21 Eylül 2008 tarihinde çocuklara cinsel tacizde bulunduğu șüphesiyle tutuklanmıștır. Bașvuranın 22 Eylül 2008 tarihinde tutuklu yargılanmasına karar verilmiștir.
5.
İzmir Cumhuriyet Savcılığının bașvuran aleyhinde iddianame hazırlamasıyla birlikte 30 Ekim 2008 tarihinde ceza yargılamaları bașlamıștır. Bașvuran, 1 Nisan 2010 tarihinde mahkûm edilene kadar, İzmir Ağır Ceza Mahkemesi nezdinde birçok durușma yapılmıștır.
6.
Yargılamayı yürüten mahkeme, her durușma sırasında bașvuranın devam eden tutukluluğunu incelemiștir. Yargılamaları yürüten mahkeme, suçun niteliğini, kaçma șüphesini ve öngörülen cezanın önemini dikkate alarak bașvuranın tutukluluğunun devamına karar vermiștir.
7.
Bașvuran, özellikle hazır bulunduğu 4 Mart 2010 tarihli durușmanın ardından tutukluluğuna ilișkin olarak itirazda bulunmuștur. Bașvuranın itirazı, 10 Mart 2010 tarihinde dava dosyası temelinde reddedilmiștir.
8.
Bașvuran 1 Nisan 2010 tarihinde suçlu bulunmuș ve toplam kırk üç yıl ve sekiz ay hapis cezasına mahkûm edilmiștir.
9.
Bașvuran temyiz bașvurusunda bulunmuștur.
10.
Yargıtay, düzenlediği durușmanın ardından İzmir Ağır Ceza Mahkemesinin kararını 17 Șubat 2011 tarihinde onamıștır.
11.
Bașvuran tutukluğunun uzunluğu hakkında Sözleșme’nin 5 § 3 maddesi kapsamında șikâyette bulunmuștur. Bașvuran, Sözleșme’nin 5 § 4 maddesi uyarınca söz konusu hususta herhangi bir etkili hukuk yolunun bulunmadığını savunmuștur. Bașvuran bu bağlamda, Sözleșme’nin 13. maddesine de dayanmıștır.
12.
Bașvuran, Sözleșme’nin 5 § 5 maddesi kapsamında iç hukukta Sözleșme’nin 5 §§ 3 ve 4. maddelerine ilișkin olarak öne sürdüğü șikâyetler için herhangi bir tazminat hakkının olmadığını belirtmiștir.
13.
Ek olarak, bașvuran Sözleșme’nin 6 ve 13. maddelerine dayanarak ceza yargılamalarının uzunluğundan șikâyetçi olmuștur.
14.
Son olarak, bașvuran Sözleșme’nin 7. maddesi kapsamında yargılama öncesi tutukluluğunun uzunluğunun bir cezaya dönüștüğü hususunda șikâyette bulunmuștur.
15.
Bașvuran, Sözleșme’nin 5 § 4 maddesi uyarınca, tutukluluğunun hukuka uygunluğuna itiraz edebileceği etkili bir hukuk yolu olmadığından șikâyetçi olmuștur. Bașvuran, ulusal mahkemelerin tahliye talebini ciddi bir șekilde değerlendirmediğini ve serbest bırakılma talebinin basmakalıp cümlelerle reddedildiğini öne sürmüștür.
16.
Hükümet bu iddiaya itiraz etmiștir. Hükümet, bașvuranın mahkemelerin tutukluluk kararlarına ilișkin olarak sadece iki itirazda bulunduğunu ve itirazların ikisinin de ulusal mahkemeler tarafından kapsamlı bir șekilde incelendiğini kaydetmiștir.
17.
Mahkeme, Sözleșme’nin 5 § 4 maddesi uyarınca tutuklanan ya da tutuklu yargılanan șahısların, özgürlükten yoksun bırakılmanın “hukuka uygunluğu” için elzem olan usul ve esas koșullarının bir mahkeme tarafından incelenmesi için dava açma hakkına sahip olduklarını yinelemektedir. Özellikle, yetkili mahkeme söz konusu hususu sadece iç hukukta öngörülen usule ilișkin șartlara uygunluğu yönünden değil aynı zamanda tutuklamanın ve tutuklu yargılamanın güttüğü amacın meșruluğu yönünden de incelemelidir. İlgili mahkeme, ayrıca, eğer özgürlükten yoksun bırakmanın hukuka uygun olmadığını tespit ederse bu duruma son verecek yetkiye de sahip olmalıdır. Ek olarak, Mahkemenin içtihadına göre, Sözleșme’nin 5 § 4 maddesi erișilebilirlik ve etkililik șartlarının sağlanması için yeterince kesin olan iç hukuk yollarına atıfta bulunmaktadır (bk.
Agit Demir/Türkiye
, no.
36475/10, § 51, 27 Șubat 2018).
18.
Somut davada, bașvuranın tutukluluğunun uzatılması ulusal mahkemeler tarafından re’sen düzenli aralıklarla incelenmiștir. Ek olarak, bașvuran sonuncusu 10 Mart 2010 tarihinde olmak üzere tutukluluğuna ilișkin kararlar aleyhinde itirazda bulunma olanağı bulmuștur. Mahkeme, daha önce
Agit Demir
(yukarıda anılan, § 57) davasında benzer bir șikâyeti incelendiğini ve söz konusu șikâyetin kabul edilemez bulunduğunu kaydetmektedir. Mahkeme, somut davada bu davadaki tespitlerinden ayrılmayı gerektirecek bir gerekçe görmemektedir.
19.
Mahkeme, Sözleșme’nin 35 §§ 3 (a) ve 4. maddeleri uyarınca bașvurunun bu kısmının açıkça dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle reddedilmesi gerektiğini belirtir.
B.
Sözleșme’nin 5 § 5 maddesi
20.
Bașvuran, Sözleșme’nin 5 § 5 maddesini dayanak göstererek, Sözleșme’nin 5 § 3 maddesi kapsamındaki șikâyetleri ile ilgili olarak kendisine etkili iç hukuk yollarının sağlanmamıș olduğundan șikâyet etmiștir.
21.
Mahkeme, Sözleșme’nin 5. maddesinin 1, 2, 3 veya 4. fıkralarına aykırı bir șekilde özgürlüğünden yoksun bırakılan bir kișiye tazminat talebinde bulunma imkânının sağlanması halinde, 5. maddenin 5. fıkrasına uyulmuș olunacağını hatırlatmaktadır (bk.
Wassink/Hollanda
, 27 Eylül 1990, § 38, Seri A no. 185-A). Dolayısıyla, 5. fıkrada yer verilen tazminat hakkı, 5. maddenin önceki fıkralarından birinin ihlal edildiğinin ya bir yerel makamca ya da Mahkemece tespit edilmiș olması koșuluna dayanmaktadır. Mahkeme bu nedenle, Sözleșme’nin 5 §§ 1 ila 4 hükümlerine ilișkin bir ihlalin yerel mahkemelerce ya da Mahkemenin kendisi tarafından doğrudan veya özü itibariyle tespit edilmemiș olması halinde, bir bașvuranın Sözleșme’nin yalnızca 5 § 5 maddesine dayanarak ileri sürdüğü iddiasını değerlendiremez.
22.
Bașvuranın davasında böyle bir ihlalin söz konusu olmaması nedeniyle, bașvuranın Sözleșme’nin 5 § 5 maddesi kapsamındaki iddiası da konu bakımından bağdașmadığı gerekçesiyle reddedilmelidir.
C.
Diğer Șikâyetler
1.
Yargılamaların uzunluğu
23.
Bașvuran, aleyhinde açılan ceza yargılamalarının așırı uzun olduğundan șikâyetçi olmuștur. Bașvuran, Sözleșme’nin 6 § 1 maddesine dayanmıștır.
24.
Mahkeme,
Ümmühan Kaplan/Türkiye
(no.
24240/07, 20
Mart 2012) davasında pilot karar usulünün uygulanmasının ardından, Türkiye’de yeni bir iç hukuk yolunun 6384 sayılı Kanun ile olușturulduğunu gözlemlemektedir. Mahkeme daha sonra,
Müdür
Turgut ve Diğerleri
((k.k.), no. 4860/09, §§ 47‑58, 26 Mart 2013) davasındaki kararında iç hukuk yollarını, yani yeni hukuk yolunu tüketmedikleri gerekçesiyle yeni bir bașvuruyu kabul edilemez bulmuștur. Mahkeme bu kararı verirken özellikle, bu yeni hukuk yolunun muhtemel surette (
a priori
) erișilebilir olduğunu ve yargılamanın uzunluğuna ilișkin șikâyetler için makul bir tazmin imkânı sunabildiğini değerlendirmiștir.
25.
Bu bağlamda, Mahkeme bașvuranın 6384 sayılı Kanun ile olușturulan yeni iç hukuk yolunu kullanması gerektiğini gözlemlemektedir. Dolayısıyla, Mahkeme yukarıda anılan
Müdür
Turgut ve Diğerleri
davasında verdiği kararı yinelemektedir. Bu sebeple Mahkeme, bu șikâyetin, Sözleșme’nin 35 §§
1 ve
4 maddesi uyarınca, iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle reddedilmesi gerektiği sonucuna varmıștır.
2.
Diğer șikâyetler
26.
Sözleșme’nin 5 §§
3, 6, 7 ve 13. maddeleri kapsamında öne sürülen kalan șikâyetlere ilișkin olarak, Mahkeme mevcut bilgi ve belgeleri göz önünde bulundurarak ve șikâyetleri görev alanına girdiği ölçüde dikkate alarak, Sözleșme veya Ek Protokollerde belirtilen hak ve özgürlükler açısından herhangi bir ihlalin söz konusu olmadığı kanaatine varmıștır.
27.
Dolayısıyla, bașvurunun bu kısmı Sözleșme’nin 35 § 4 maddesi uyarınca reddedilmelidir.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Bașvurunun kabul edilemez olduğuna
karar vermiștir.
İșbu karar, İngilizce dilinde tanzim edilmiș olup, 21 Haziran 2018 tarihinde bildirilmiștir.
Hasan Bakırcı
Paul Lemmens
Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Bașkan