AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KAYITTAN DÜȘÜRÜLME KARARI Bașvuru no. 72613/11 Murat BAYOĞLU / Türkiye Bașkan Aleš Pejchal, Hâkimler Egidijus Kūris, Carlo Ranzoni, și Departamentul de Științe Juridice, cu participarea directorului adjunct Hasan Bakırcı, întrunit ca Comitet la 19 ianuarie 2021 la Curtea Europeană a Drepturilor Omului (Curtea de Drepturi Umane), la data de 10 octombrie 2011, a trimis declarația de sus, pe care o trimite guvernul la data de 6 octombrie 2020, în care a declarat că a fost trimisă o declarație de respingere a acestei declarații, iar următoarele declarații au fost publicate în următoarea cartea: 1.
Bașvuran Murat Bayoğlu, născut în 1972 bir Türk vatandașı olup Sakaryada ikamet et. Bașvuran, în fața Curții, Sakarya Barosuna bağlı Avukat Ö.E. Taș îl reprezintă. 2. Türk Hükümeti (Hükümet) este reprezentat de propriul său funcționar. 3. Bașvuran, în temeiul articolelor 6 §§ 1 și 3 (c) din Convenție, în temeiul ajutorului judiciar, a depus o plângere că a fost încălcat dreptul la ajutor juridic eficient și aplicabil în timpul judecăților penale din cauza neparticipării avocatului său la proces. 4. Bașvuru, Hükümete teğir. HUKİĞİ DELERENDERRME 5. edil
După ce nu au fost obținute concluzii din eforturile de soluționare amiabilă, Guvernul a informat Curtea prin scrisoarea din 6 octombrie 2020 că propune să depună o declarație unilaterală în vederea soluționării problemei susținute de reclamant.Guvernul a cerut, de asemenea, Curții să decidă înlăturarea cererii de înregistrare în temeiul articolului 37 din Convenție.Declarația este următoarea:Guvernul Republicii Turcia, prin urmare, în lumina deciziei Curții, recunoaște că drepturile reclamantului în temeiul articolelor 6 §§ 1 și 3 din Convenție au fost încălcate.
Cu toate acestea, Guvernul subliniază că art. 311 § 1 (f) din Codul procedurilor penale, astfel cum a fost modificat prin Legea nr. 7145 din 31 iulie 2018, impune în prezent reînnoirea judecăților penale în cazurile în care instanța de judecată a AICM a decis să elimine un solicitant după o declarație unilaterală.
Prin urmare, în scopul soluționării cauzei de mai sus, care se află în fața instanței, Guvernul propune despăgubiri de 500 de euro (cinci sute de euro) pentru toate prejudiciile materiale și morale, precum și pentru cheltuielile și cheltuielile, cu excepția tuturor taxelor care pot fi reflectate reclamantului Murat BAYOĞLU.
În cazul în care suma respectivă nu este plătită în termen de trei luni, Guvernul se angajează să plătească dobânda pe baza ratei dobânzii obținute prin asigurarea unei creșteri de trei puncte la rata dobânzii marginale a Băncii Centrale Europene valabilă pentru perioada respectivă, în termen de trei luni de la data expirării datei menționate până la data plății, suma menționată mai sus.
În scrisoarea sa din 13 octombrie 2020, reclamantul a exprimat nemulțumirea sa cu condițiile declarației unilaterale, deoarece a considerat că suma oferită de Guvern este prea scăzută. (7) Curtea amintește că, în art. 37 din Convenție, se prevede că, în cazul în care condițiile menționate la art. 1 punctul 1 punctele (a), (b) sau (c) conduc la unul dintre rezultatele menționate, Curtea poate decide în orice etapă a procedurilor de desemnare a reclamantului. (7) Conventia 37 § 1 (c) permite Curții să elimine reclamantul, în special în următoarele cazuri: (8) În cazul în care, din orice alt motiv pe care l-a stabilit Curtea, nu se consideră justificată continuarea cererii de desemnare a reclamantului.
În plus, Curtea amintește că, în anumite condiții, în ciuda dorinței reclamantului de a continua procesul, reclamantul poate fi scos din înregistrare în temeiul articolului 37 § 1 (c) pe baza unei declarații unilaterale făcute de Guvernul pârât, deși acesta dorește ca procesul să continue. (9) În acest scop, Curtea a examinat declarația în cauză în lumina principiilor care decurg din propria jurisprudență, în special din hotărârea Tahsin Acar (Tahsin Acar/Turcia, nr. 26307/95, §§ 75-77, AİHM 2003-VI; WAZA Sp.o.o./Polonia (k.k.), nr. 11602/02, 26 iunie 2007 și Sulwińska/Polonia (k.k.), nr. 28953/03, 10 iulie 2007).
Curtea a arătat practica sa în privința plângerilor în care, în anumite cazuri, inclusiv în cazul în care au fost inițiate în favoarea Turciei, reclamantul nu a putut să se folosească în mod eficient de dreptul la asistență juridică din cauza lipsei avocatului său în cadrul asistenței judiciare la procesele de judecată și acest lucru a condus la nerespectarea justității sentințelor penale (a se vedea Artico/Italia, 13 mai 1980, §§ 33-8, A Serisi no. 37; Sannino/Italia, no. 30961/03, §§ 47-53, AİHM 2006‐VI; Kahraman/Türkiye, no. 42104/02, §§ 22-37, 26 Nisan 2007). 11.
Curtea dorește, de asemenea, să atragă atenția asupra faptului că Legea nr. 7145 a intrat în vigoare la 31 iulie 2018.[1] art. 4, 17, 18 și 19 din această nouă lege prevăd dreptul de a solicita reluarea procedurilor judecătorești locale sau a investigației în urma unei decizii a Curții de înregistrare a unei cauze pe baza unei soluții amiabile sau a unei declarații unilaterale.[2] În conformitate cu practica și practica Curții, reluarea procedurilor judecătorești este cea mai adecvată modalitate de a asigura o soluție eficientă a procedurilor judecătorești în curs de desfășurare.[3] În acest context, atunci când se ia în considerare rolul secundar al Curții în protejarea drepturilor și libertăților garantate de Convenție și de protocoalele acesteia, se reamintește că orice încălcare a Convenției este în primul rând eliminată.
În lumina motivelor de mai sus și în special a aspectelor clare și ample referitoare la subiect, Curtea consideră că respectarea drepturilor omului, definite de Convenție și protocoale, nu impune continuarea procesului de despăgubire a reclamantului (ultima teză a articolului 37 din Convenție).
Jeronović/Letonia [BD], nr. 44898/10, § 116-118, 5 iulie 2016].14 În cele din urmă, Curtea subliniază că, în cazul în care Guvernul nu respectă condițiile specificate în textul declarației de un singur partid, reclamantul poate fi reclasificat în temeiul articolului 37 § 2 din Convenție (Josipović/Sırbistan (k.k.), nr. 18369/07, 4 martie 2008).15 În lumina acestor motive, Curtea a considerat că este adecvat să fie reclasificat cazul în cauză.Pe aceste motive, Curtea a decis, în unanimitate, că, în conformitate cu articolele 6 § 1 și 3 din Convenție, acțiunea împotriva declarației de un singur partid a Guvernului se încadre în condițiile și în cadrul aceleiași condiții și că obligațiile care se încadrează în cadrul acesteia au fost îndeplinite în scopul obținerii metodelor prevăzute în convenție.
Această decizie a fost înregistrată în limba engleză; notificarea în scris a fost dată la 11 februarie 2021.Hasan Bakırcı Aleš Pejchal, director adjunct al Departamentului de Știri, Prezidențializare
Bașvuru no. 72613/11
Murat BAYOĞLU / Türkiye
Bașkan
Aleš Pejchal,
Hâkimler
Egidijus Kūris,
Carlo Ranzoni,
ve
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Hasan Bakırcı’nın katılımıyla 19 Ocak 2021 tarihinde Komite olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
10 Ekim 2011 tarihinde yapılan yukarıda anılan bașvuruyu dikkate alarak,
Bașvurunun kayıttan düșürülmesi talebiyle davalı Hükümet tarafından 6 Ekim 2020 tarihinde gönderilen deklarasyonu ve bașvuranın bu deklarasyona cevabını göz önüne alarak,
Gerçekleștirilen müzakerelerin sonucunda așağıdaki kararı vermiștir:
1.
Bașvuran Murat Bayoğlu, 1972 doğumlu bir Türk vatandașı olup Sakarya’da ikamet etmektedir. Bașvuran, Mahkeme önünde, Sakarya Barosuna bağlı Avukat Ö.E. Taș tarafından temsil edilmiștir.
2.
Türk Hükümeti (“Hükümet”) ise kendi görevlisi tarafından temsil edilmiștir.
3.
Bașvuran, Sözleșme’nin 6 §§ 1 ve 3 (c) maddesi kapsamında, adli yardım kapsamında atanan avukatının durușmalara katılmaması nedeniyle ceza yargılamaları sırasında uygulanabilir ve etkili hukuki yardım alma hakkının ihlal edildiğinden șikâyetçi olmuștur.
4.
Bașvuru, Hükümete tebliğ edilmiștir.
5.
Hükümet, dostane çözüm sağlanmasına yönelik girișimlerden sonuç alınamaması üzerine, 6 Ekim 2020 tarihli bir yazıyla, bașvuruda ileri sürülen sorunun çözülmesi amacıyla tek taraflı bir deklarasyon sunmayı önerdiğini Mahkemeye bildirmiștir. Hükümet ayrıca, Mahkemeden, Sözleșme’nin 37. maddesi uyarınca bașvurunun kayıttan düșürülmesine karar vermesini talep etmiștir.
Söz konusu deklarasyon, așağıdaki gibidir:
“Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti, somut davada, Mahkemenin yerleșik içtihadı ıșığında, bașvuranın Sözleșme’nin 6 §§ 1 ve 3 maddesi kapsamındaki haklarının ihlal edildiğini kabul etmektedir.
Bununla beraber, Hükümet, 31 Temmuz 2018 tarihli 7145 sayılı Kanun’la değiștirildiği üzere, Ceza Muhakemeleri Kanunu’nun 311 § 1 (f) maddesinin, halihazırda, AİHM’nin dostane çözüm veya tek taraflı deklarasyon sonrası bir bașvuruyu kayıttan düșürmeye karar verdiği davalarda ceza yargılamalarının yenilenmesini gerektirdiğini vurgulamaktadır. Hükümet, yukarıda belirtilen hukuk yolunun, bașvuranın Sözleșme’nin 6. maddesi kapsamındaki șikâyetleri bakımından tazmin imkanı sunabileceği kanaatindedir.
Dolayısıyla, AİHM önünde derdest olan, yukarıda anılan davanın çözüme kavușturulması amacıyla Hükümet, bașvuran Murat BAYOĞLU’na yansıtılabilecek tüm vergiler hariç olmak üzere, tüm maddi ve manevi zararların yanı sıra masraf ve giderleri karșılığında 500 avro (beș yüz avro) ödemeyi teklif etmektedir.
Bu meblağ, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden Türk lirasına çevrilecek ve Mahkeme tarafından Avrupa İnsan Hakları Sözleșmesi’nin 37 § 1 maddesi uyarınca hükmedilen kararın tebliğini müteakip üç ay içerisinde ödenecektir. Söz konusu meblağın belirtilen üç ay içerisinde ödenmemesi durumunda, Hükümet, bahsi geçen sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödeme gününe kadar geçen sürede, yukarıda bahsedilen miktara, Avrupa Merkez Bankasının söz konusu dönem için geçerli olan marjinal faiz oranına üç puan eklenmek suretiyle elde edilecek oran üzerinden basit faiz ödemeyi taahhüt etmektedir. Bu ödeme ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde derdest olan dava, nihai çözüme kavușturulacaktır.”
6.
Bașvuran, 13 Ekim 2020 tarihli bir yazıyla Hükümet tarafından teklif edilen miktarı çok düșük bulduğu için tek taraflı deklarasyon șartlarından memnun olmadığını dile getirmiștir.
7.
Mahkeme, Sözleșme’nin 37. maddesinde, koșulların söz konusu maddenin 1. fıkrasının (a), (b) veya (c) bentlerinde belirtilen sonuçlardan birine yol açması hâlinde, Mahkemenin yargılamaların herhangi bir așamasında bașvuruyu kayıttan düșürmeye karar verebileceğinin öngörüldüğünü hatırlatmaktadır
.
Sözleșme’nin 37
§
1
(c) maddesi, Mahkemenin özellikle așağıdaki durumda bașvuruyu kayıttan düșürmesine imkân vermektedir:
“Mahkeme’nin saptadığı herhangi bir bașka gerekçeden ötürü, bașvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden görülmezse.”
8.
Mahkeme ayrıca, belirli koșullarda, bașvuranın davanın incelenmesine devam edilmesini istemesine rağmen davalı Hükümet tarafından yapılan tek taraflı bir deklarasyon temelinde, bașvuruyu
37
§
1
(c) maddesi uyarınca kayıttan düșürebileceğini hatırlatmaktadır.
9.
Bu amaçla, Mahkeme, özellikle
Tahsin Acar
kararı olmak üzere kendi içtihatlarından doğan ilkeler ıșığında söz konusu deklarasyonu incelemiștir (
Tahsin Acar/Türkiye
(ilk itirazlar) [BD], no. 26307/95, §§ 75
‑
Sp z.o.o./Polonya
(k.k.), no. 11602/02, 26 Haziran 2007 ve
Sulwińska/Polonya
(k.k.), no. 28953/03, 18 Eylül 2007).
10.
Mahkeme, Türkiye aleyhine açılmıș olanlar da dâhil olmak üzere, bazı davalarda, bașvuranın durușmalarda adli yardım kapsamında atanan avukatının hazır bulunmaması sebebiyle hukuki yardım alma hakkından etkili bir șekilde faydalanamadığı ve bu durumun ceza yargılamalarının adil olmamasına sebep olduğuna dair șikâyetlere ilișkin uygulamasını ortaya koymuștur (bk.
Artico/İtalya
, 13 May 1980, §§ 33-8, A Serisi no.
37;
Sannino/İtalya
, no. 30961/03, §§ 47-53, AİHM 2006
‑
VI;
Kahraman/Türkiye
, no. 42104/02, §§ 22-37, 26 Nisan 2007).
11.
Mahkeme ayrıca, 7145 sayılı Kanun’un 31 Temmuz 2018 tarihinde yürürlüğe girdiğine dikkat çekmek istemektedir. Bu yeni Kanun’un 4, 17, 18 ve 19. maddeleri, dostane çözüm veya tek taraflı deklarasyon temelinde Mahkemenin bir davayı kayıttan düșürme kararının akabinde yerel mahkeme yargılamalarının veya sorușturmanın yenilenmesi talebinde bulunma hakkını öngörmektedir. Mahkemenin içtihadına ve uygulamasına göre, iç hukuk yargılamalarının yenilenmesi, öne sürülen ihlale etkili bir çözüm sağlamak için en uygun yoldur. Bu bağlamda, Mahkemenin Sözleșme ve Protokolleri tarafından güvence altına alınan hakların ve özgürlüklerin korunmasındaki ikincil rolü dikkate alındığında, Sözleșme’nin herhangi bir ihlalinin giderilmesinin öncelikli olarak ulusal makamların görevi olduğu hatırlatılmaktadır.
12.
Teklif edilen ve benzer davalarda (bk., özellikle yukarıda anılan
Sannino
68.) hükmedilen miktarlarla tutarlı olan tazminat miktarının yanı sıra Hükümet deklarasyonu içerisinde bulunulan ikrarların mahiyeti göz önünde bulundurulduğunda, Mahkeme, bașvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir gerekçe bulunmadığı kanaatindedir (37 § 1 (c) maddesi).
13.
Ayrıca, yukarıdaki mülahazalar ıșığında ve özellikle konuyla ilgili açık ve kapsamlı içtihatlar dikkate alındığında, Mahkeme, Sözleșme ve Protokolleri ile tanımlanan insan haklarına saygının, bașvurunun incelenmesine devam edilmesini gerekli kılmadığı kanısındadır (37
§
1 maddesinin son cümlesi). Bu karar, bașvuranın zararının telafisi için mevcut olan herhangi bir bașka bașvuru yolunu kullanma imkânına halel getirmemektedir (bk.
Jeronovičs/Letonya
[BD], no. 44898/10, § 116-118, 5 Temmuz 2016).
14.
Mahkeme son olarak, Hükümetin tek taraflı deklarasyon metninde belirtilen șartlara uymaması hâlinde, bașvurunun Sözleșme’nin 37 § 2 maddesi uyarınca tekrar kayda alınabileceğini vurgulamaktadır (
Josipović/Sırbistan
(k.k.), no. 18369/07, 4 Mart 2008).
15.
Yukarıdaki hususlar ıșığında, davanın kayıttan düșürülmesi uygun bulunmuștur.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Sözleșme’nin 6 §§ 1 ve 3 maddesi kapsamında davalı Hükümetin sunduğu deklarasyon metninde yer alan koșulların ve yine aynı metin içerisinde sunulan taahhütlerin yerine getirilmesi amacıyla öngörülen yöntemlerin
dikkate alınmasına
,
Bașvurunun, Sözleșme’nin 37
§
1
(c) maddi uyarınca kayıttan düșürülmesine karar vermiștir.
İșbu karar İngilizce olarak tanzim edilmiș olup; 11 Șubat 2021 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.
Hasan Bakırcı
Aleš Pejchal
Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Bașkan