AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA HUKUMU A fost adoptată în urma cererii de judecată nr. 58945/12 EMVAK KONUT YAPI KOOPERATİFİ/TURKEY din 23 noiembrie 2021, de către președintele Aleš Pejchal, de către judecătorii Branko Lubarda, Pauliine Koskelo, și de către Comitetul de Afaceri cu Energia din cadrul Administrației Judete a Curții Europene a Drepturilor Omului (İkin Bölüm), Republica Turcia, în urma căreia s-a convenit că a fost vorba de o problemă de interes în domeniul energiei, iar pe baza cererii de judecată din 1993 a fost adoptată următoarele decizii privind proprietarul de o bază de energie electrică, Baros Bağlı Bağcı, reprezentat de H. Baran Baranın, în legătură cu care a fost emisă o plângere de către autoritățile turcești: 1. 5. Bașvuran, care a fost considerat responsabil în proporție de 80% pentru accidentul de muncă (responsabilitatea angajatorului este de 20%), și a fost condamnat la despăgubiri pentru energia familiei angajatorului care a pierdut viața.
6. Bașvuran, 28 martie 2007, a fost judecat pentru că a fost învins de către administrația de apărare a dreptului de a demonstra pretențiile sale de drepturi de construcție a pietrei existente, a fost condamnat pentru că a descoperit o infracțiune în fața judecătorilor din Șilene. 7. În acest context, în domeniul urbanismului, Curtea reamintește că statele contractante au competențe de largă durată pentru a implementa politicile lor de urbanism (Sporrong și Lönnroth/Suedia, 23 septembrie 1982, § 69, A Serisi, nr. 52, Mellacher și alții/Austria, 19 decembrie 1989, § 55, A Serisi, nr. 169, Chapman/Birmesik Krallık [BD], nr. 27238/95, § 104, AİHM 2001 ‐ I, S.r.l./taltaltallerlarlarlarlar, Eliaș Ștefan, nr. 37710/97, AİHM 77, AİHM 2001 ‐ 24/07, Salim, nr. 2028/01, S.r.l./taller, nr. 2026/05, S.r.l./taller, nr. 2735/05, O.l.K.K.S.
(No. 728/05, No. 20/05, No. 27/05, No. 27/05, No. 27/06), O.l.K.S.S. pentru evaluarea obiectivelor politice locale sau a rezultatelor ale ale alegerilor (no. Curtea a constatat că, după ce cererea de despăgubire a reclamantului a fost examinată în mod corespunzător de către instanțele naționale, după ce a fost emis raportul său, după ce au fost ascultate pretențiile părților și după examinarea tuturor elementelor relevante, există posibilitatea ca prejudiciul pe care reclamantul pretinde că l-a suferit să nu fi fost stabilit și, prin urmare, nu are dreptul la despăgubire.
În ceea ce privește evaluarea probelor, Curtea dorește să sublinieze că este neobișnuit ca propria evaluare a evenimentelor să fie pusă în locul instanțelor locale, care sunt într-o poziție mai bună decât ea în evaluarea probelor prezentate (de exemplu, în cazul Elsholz/Germania [BD], nr. 25735/94, § 66, AİHM 2000‐VIII, Vasiliauskas/Litvaniya [BD], nr. 35343/05, § 164, AİHM 2015 și F.G/İsweden [BD], nr. 43611/11, § 118, 23 martie 2016). În special în dosarul cauzei, Curtea are competență limitată în ceea ce privește respectarea dreptului intern, dacă nu există niciun element care să arate că autoritățile naționale au aplicat în mod evident în mod eronat dispozițiile legale în cauză sau că au ajuns la concluzii corecte, în special în dosarul cauzei (Beyeler/Italia [BD], nr. 33202/96, § 108, AİHM 2000-I).17 În condițiile speciale ale cauzei, Curtea nu vede niciun element care să fie corecte sau explicit pentru concluziile obținute de instanțele naționale.Curtea consideră că deciziile instanțelor au fost suficient de rezonabile și că a fost necesar să stabilească în detaliu motivele pentru care a fost refuzată plata taxei de energie.18 În cazul în care instanțele naționale nu au respectat dreptul de a obține o garanție de viață, acestea trebuie să fi cumpărat buteliile de energie care aparțin lui M.Y.
Matolay, care nu au fost deja proprietatea lui Matolay, și să fi cumpărat buteliile de energie pentru a obține o energie de energie de la Arslan Arslan (nr. 1079/2014, § 3), iar aceste informații trebuie să fie în mod legal eliminate (art. 329 din Legea nr. 109/Polkov, nr. 3299, punctul 2), pentru a fi permisă cumpărarea unor astfel de energie de viață (art. 329 din Legea nr. 109). În plus, și cel mai important, reclamantul care a cumpărat o imobiliare și a intentat o acțiune cu o cerere de intervenție și despăgubire în instanțele naționale la mai mult de douăsprezece ani de la data achiziției sale, a dovedit în fața instanțelor naționale realitatea prejudiciului pe care acesta îl susține că a fost suferit din cauza existenței dreptului de închiriere.20 În plus, Curtea, subliniind că este competentă să ia în considerare evoluțiile care au avut loc după cerere, observă că locațiile liniilor de transport a energiei au fost deja schimbate de către administrație (§9 de mai sus).21 În plus, în lumina evaluărilor de mai sus, Curtea a concluzionat că plângerea reclamantului se bazează în mod clar pe o cerere de intervenție și despăgubire în fața instanțelor naționale, iar soluția este în favoarea unui tanc de gaz din Franța 35.
Bașvuru No. 58945/12 EMVAK KONUT YAPI KOOPERATİFİ/Türkiye 23 Kasım 2021 tarihinde, Bașkan Aleš Pejchal, Hâkimler Branko Lubarda, Pauliine Koskelo, ve Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı Hasan Bakırcı’nın katılımıyla, Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan davanın temelinde bulunan ve Ankara Barosuna Bağlı Avukat H. Baran tarafından temsil edilen Türk hukukunda bir yapı kooperatifi olan Emvak Konut Yapı Kooperatifinin (“bașvuran”) 20 Haziran 2012 tarihinde, İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlișkin Sözleșme’nin (“Sözleșme”) 34. maddesi uyarınca yapmıș olduğu 58945/12 No.lu bașvuruyu, kararın, Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi Bașkanı Hacı Ali Açıkgül tarafından temsil edilen Türk Hükümetinin bilgisine sunulduğunu, Sözleșme’ye Ek
1.No.’lu Protokolün 1. maddesine ilișkin șikâyetler ve bașvurunun geriye kalanı için kabul edilemez olduğuna karar verilmesini, tarafların görüșlerini dikkate alarak, gerçekleștirilen müzakerelerin ardından așağıdaki kararı vermiștir:
1. Bașvuru, bașvuranın sahibi olduğu tașınmaz üzerinden geçen idarenin enerji nakil hatları nedeniyle, Sözleșme’ye Ek 1. No.’lu Protokolün 1. maddesinin ihlâl edildiği iddiasıyla ilgilidir. 2. 8 Șubat 1993 tarihinde, Türkiye Elektrik İdaresi (“idare”), M.Y.’nin mirasçılarına ait olan ihtilaf konusu tașınmazın üzerinden yüksek voltajlı elektrik nakil hatlarının geçirilmesine karar vermiștir.
3.Bașvuran, 30 Aralık 1994 tarihinde, söz konusu tașınmazı mevcut hâliyle satın almıștır. 4. 22 Haziran 2006 tarihinde, Tașınmazın bulunduğu konutun görevlisi, yüzme havuzunu temizlerken havuz temizliği sırasında süpürgesiyle elektrik hatlarına yanlıșlıkla dokunmuștur. Konutun görevlisi, kazanın sonucunda hayatını kaybetmiștir.
5.Bașvuran, % 80 düzeyinde bu iș kazasından sorumlu tutulmuș (görevlinin sorumluluğu % 20 oranındadır) ve hayatını kaybeden görevlinin ailesine tazminat ödemeye mahkûm edilmiștir.
6.Bașvuran, 28 Mart 2007 tarihinde, tașınmazının idare tarafından haksız olarak ișgal edildiğini iddia ederek, müdahalenin men-i ve ecrimisil talebiyle yerel mahkemeler önünde dava açmıștır. 7. İlk derece mahkemesi tarafından taraflar ve bilirkișiler eșliğinde ilgili tașınmazda keșif yapılmıștır.
8.Yerel mahkemeler, 23 Șubat 2012 tarihli nihai bir kararla, bașvuranın uğradığını iddia ettiği zararı kanıtlayamadığı gerekçesiyle bașvuranın talebinin reddine karar vermiștir. Buna ek olarak, bașvuranın tașınmazı satın almadan önce tașınmaz üzerinde irtifak hakkının mevcut olduğu ve bu hakkın yasal olduğu, bașvuranın da tüm bunları bilerek tașınmazı satın aldığı bu nedenle tazminat koșullarının olușmadığı ifade edilmiștir. 9. İdare, 31 Aralık 2013 tarihinde, enerji nakil hatlarının yerini değiștirmiștir.
10.Bașvuran, kendisine bir tazminat ödenmeksizin, mülkü üzerinde olușturulan irtifak hakkının, Sözleșme’ye Ek 1. No.’lu Protokolün 1. maddesi anlamında, mülkiyetine saygı hakkına orantısız bir müdahale teșkil ettiğini iddia etmektedir.
11. Mahkeme mevcut davada, bölgesel planlama politikasının parçası olan ne müdahalenin ne de genel bir șehir ve amacının herhangi bir sorun yaratmadığını gözlemlemektedir.
Mahkeme bu bağlamda, șehir ve bölge planlaması kadar karmașık ve zor bir alanda, Sözleșmeci Devletlerin șehir ve bölge planlama politikalarını uygularken geniș bir takdir yetkisine sahip olduklarını hatırlatmaktadır ( Sporrong ve Lönnroth/İsveç , 23 Eylül 1982, § 69, A Serisi, No. 52, Mellacher ve diğerleri/Avusturya , 19 Aralık 1989, § 55, A Serisi, No. 169, Chapman/Birleșik Krallık [BD], No. 27238/95, § 104, AİHM 2001 ‑ I, Elia S.r.l./İtalya , No. 37710/97, § 77, AİHM 2001 ‑ IX, Saliba ve diğerleri/Malta , No. 20287/10, § 45, 22 Kasım 2011 ve Terazzi S.r.l./İtalya , No. 27265/95, § 85, 17 Ekim 2002). Açıkça keyfi veya makul olmayan seçimlerin yokluğunda, Mahkeme, bu politikanın hedeflediği sonuçların yerel düzeyde elde edilmesi için en uygun araçlarla ilgili olarak ulusal makamların değerlendirmesinin yerine kendi değerlendirmesini koyamaz ( Galtieri/İtalya (k.k.), No. 72864/01, 24 Ocak 2006 ve Campanile ve diğerleri/İtalya (k.k.), No. 32635/05, § 31, 15 Ocak 2013).
12.Mahkeme, ihtilaf konusu irtifak hakkının, genel menfaat gereklilikleri ile temel hakların korumasına ilișkin gereklilikler arasında “adil dengeyi” kuran bir müdahale tedbiri olmadığını iddia ederek, bașvuranın yerel mahkemelere bașvurduğunu kaydetmektedir. İlgilinin tazminat talebi, ulusal mahkemeler tarafından usulüne uygun olarak incelenmiștir. Ulusal mahkemeler, bilirkiși raporunun verilmesinden, tarafların iddialarının dinlenmesinden ve ilgili tüm delillerin incelenmesinden sonra, bașvuranın maruz kaldığını iddia ettiği zararın tespit edilmediği ve dolayısıyla tazminat hakkının olmadığı kanaatine varmıșlardır.
13.Bașvuran, delillerin değerlendirilmesini ve ulusal mahkemeler tarafından benimsenen çözümü eleștirmektedir. Bu bağlamda, Sözleșme’ye Ek 1. No.’lu Protokolün 1. maddesinin usuli güvenceleri, mahkemelerin kararlarını dayandıkları gerekçeleri yeterli bir șekilde ortaya koyma yükümlülüğünün bulunmamasının, Sözleșme tarafından güvence altına alınan hakları teorik ve yanıltıcı hale getireceğini belirtmektedir. Bașvuranın argümanlarının her birine ayrıntılı bir yanıt verilmesi gerektirmeksizin, bu yükümlülük, aynı șekilde, zarar gören tarafın temel taleplerinin dikkatli ve özenli bir șekilde ele alınmasını bekleyebileceğini varsaymaktadır ( Gereksar ve diğerleri/Türkiye , No. 34764/05 ve diğer 3 bașvuru, § 54, 1 Șubat 2011).
14.Delillerin değerlendirilmesiyle ilgili olarak, Mahkeme, olaylara ilișkin kendi değerlendirmesini, önlerine sunulan delilleri değerlendirmek için kendisinden daha iyi bir konumda olan yerel mahkemelerin değerlendirmesi yerine koymasının normal olmadığının altını çizmek istemektedir (bk, diğer kararlar arasında Elsholz/Almanya [BD], No. 25735/94, § 66, AİHM 2000 ‑ VIII, Vasiliauskas/Litvanya [BD], No. 35343/05, § 164, AİHM 2015 ve F.G/İsveç [BD], No. 43611/11, § 118, 23 Mart 2016).
15.Bu bağlamda, Mahkeme, görevinin ikincil niteliğinin farkında olarak, incelediği davaya ilișkin koșullar kaçınılmaz kılmadığı takdirde, haklı sebepler bulunmaksızın ilk derece mahkemesi hâkiminin görevini üstlenemeyeceğini hatırlatmaktadır. Olaylara ilișkin kendi görüșünü yerel mahkemelerin görüșünün yerine koyması kendi görev alanına girmemektedir ve ilke olarak, kendileri tarafından toplanan verileri değerlendirme görevi bu mahkemelere aittir. Her ne kadar bu mahkemelerin tespitleri Mahkeme için bağlayıcı olmasa da, Mahkeme yalnızca bu hususta ikna edici kanıtlara sahip olması durumunda, normal olarak mahkemelerin fiili tespitlerinden uzaklașacaktır (yukarıda anılan Radomilja ve diğerleri kararı, § 150, 20 Mart 2018).
16.Ulusal mahkemeler tarafından ileri sürülen çözümle ilgili olarak, Mahkeme, iç hukuku yorumlama ve uygulama görevinin öncelikle ulusal makamlara ve özellikle mahkemelere ait olduğunu hatırlatmaktadır ( Slivenko/Letonya [BD], No. 48321/99, § 105, AİHM 2003 ‑ X ve Jahn ve diğerleri/Almanya [BD], No. 46720/99 ve diğer 2 bașvuru, § 86, AİHM 2005 ‑ VI). Mahkeme, özellikle dava dosyasında, ulusal makamların söz konusu yasal hükümleri açıkça hatalı uyguladıklarını veya keyfi sonuçlara vardıklarını gösteren hiçbir unsur yoksa, iç hukuka riayet edilip edilmediği konusunda kısıtlı bir yetkiye sahiptir ( Beyeler/İtalya [BD], No. 33202/96, § 108, AİHM 2000-I).
17.Mevcut davanın özel koșullarında, Mahkeme, ulusal mahkemeler tarafından ulașılan sonuçta, keyfi veya açıkça mantıksız hiçbir unsur görmemektedir. Mahkeme, mahkemelerin kararlarının yeterince gerekçeli olduğunu ve bașvurana tazminat ödenmesinin reddedilmesine ilișkin doğru nedenleri ayrıntılarıyla belirlemeye imkân verdiğini gözlemlemektedir.
18.Nitekim, ulusal mahkemeler bașvuranın M.Y.’nin mirasçılarına ait olan söz konusu parseli satın aldığında, enerji nakil hatları için irtifak hakkının varlığından haberdar olduğunu tespit etmișlerdir (yukarıda 2 ve 3. paragraflar). İrtifak hakkı yasal olarak olușturulduğundan, idarenin yasal olarak bu enerji nakil hatlarını kaldırması zorunlu değildi. Dolayısıyla ilgili, bu irtifak hakkının varlığı nedeniyle makul olarak tazminat almayı bekleyemezdi ve sonuç olarak ihtilaflı araziyi satın alırken zaten böyle bir riski kabul etmiș olmalıdır ( Matczyński/Polonya , No. 32794/07 , § 109, 15 Aralık 2015).
19.Ayrıca ve en önemlisi, tașınmazı olduğu gibi satın alan ve bu satın alma tarihinden on iki yıldan fazla bir süre sonra ulusal mahkemeler nezdinde müdahalenin men-i ve tazminat talebiyle dava açan bașvuran, ihtilaf konusu irtifak hakkının varlığı nedeniyle maruz kaldığını belirttiği zararın gerçekliğini ulusal mahkemeler önünde kanıtlayamamıștır.
20.Ayrıca, Mahkeme, bașvurudan daha sonra meydana gelen gelișmeleri dikkate almak için yetkili olduğunun altını çizerek, enerji nakil hatlarının yerlerinin idare tarafından hâlihazırda değiștirildiğini gözlemlemektedir (yukarıda 9. paragraf).
21.Dahası, yukarıdaki değerlendirmeler ıșığında Mahkeme, bașvuranın șikâyetlerinin açıkça dayanaktan yoksun olduğu ve Sözleșme’nin 35. maddesinin 3 fıkrasının (a) bendi ve 4. fıkrası uyarınca reddedilmesi gerektiği sonucuna varmıștır. Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle, Bașvurunun kabul edilemez olduğuna karar vermiștir. İșbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilmiș olup 16 Aralık 2021 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir. Hasan Bakırcı Aleš Pejchal Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı Bașkan