AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM ÇOKBİLGİN VE AYVAZ / TÜRKİYE Bașvuru No. c KARAR (Gözden Geçirme Kararı) STRAZBURG 1 martie 2022Acesta decizie a fost definitivă.Unele forme de corecturi sau de refaceri pot fi puse în aplicare.În cazul Çokbilgin ve Ayvaz/Turcia (8 decembrie 2020 cereri privind revizuirea deciziei), președintele Branko Lub, judecătorii Jovan Ilievski, Diana Sârcu și directorul departamentului asistenți Hasan Bakırlı, întrunit în cadrul Comitetului pentru Drepturile Omului al Curții Europene a Afacerilor Umane (talkin İșlerik Bölümü), la 8 decembrie 2020 a avut loc o dezbatere cu privire la următoarele teme: Avram Çametli, reprezentantul lui A.S. SULTASİLİȘ, din Istanbul, naștere: 1958 și Anatoș Barukat, reprezentantul lui A.S.S. SULTASİLİLİȘ, naștere: 1967
În decizia sa din 8 decembrie 2020, Curtea a decis că s-a încălcat art. 1 din Protocolul nr. 1 privind aplicarea măsurilor în cauză, pe motiv că procesul penal împotriva administratorilor İmarbankın este cel mai adecvat în fața instanțelor naționale, în temeiul încheierii și continuării măsurilor în cauză, în ceea ce privește cererile reclamantelor în ceea ce privește prejudiciul material și moral cauzat de încălcarea articolului 1 din Protocolul nr. 1 privind aplicarea articolului 41 din Convenție, și a decis că se va modifica partea referitoare la aplicarea articolului respectiv.
23 din 5 decembrie 2019) Curtea a decis, pe motiv că Comisia de Temețuire, înființată prin Legea nr. 6384, are competența de a examina și decide în privința cererilor respective, să anuleze din dosar partea referitoare la aplicarea articolului 41 din Convenție, cu privire la cererile de daune materiale și morale cauzate de încălcarea articolului 1 din Protocolul nr. 1 la Convenție; totuși, în cazul reclamantului în cauză, partea referitoare la aplicarea articolului 41 din Convenție nu a precizat în mod clar motivul pentru care a fost anulată; nu există nicio declarație publică referitoare la Comisia de Temețuire; în acest caz, o instanță națională a declarat că a fost necesară o procedură de procedură de executare a cererii; în acest caz, instanța a declarat că este necesar ca această procedură să fie efectuată de către instanța de judecată și că, în acest caz, trebuie să fie efectuată de către reprezentanța instanței de judecată.
Prin urmare, Curtea trebuie să stabilească dacă hotărârea din 20 iunie 2017 este necesară sau nu, în conformitate cu art. 80 din Statutul Curții Interne. Parte a cărei parte este, prin natura sa, în măsură să producă un efect determinant asupra rezultatului unei cauze examinate anterior și în momentul pronunțării hotărârii, nu a aflat în cunoștința Curții și nu este în măsură să cunoască în mod rezonabil existența unui eveniment, poate solicita Curții, în temeiul articolului 80 din Statutul Curții Interne, revizuirea hotărârii în cauză. (...) Prin urmare, în cazul în care este necesar să se stabilească dacă o hotărâre nu poate fi pronunțată în condițiile existente (Pennino/Gözdenin (gözdenin), nr. 43894, nr. 8802, nr. 805, nr. 805, nr. 805, nr. 805, nr. 805, nr. 805, nr. 805, nr. 805, nr. 805, nr. 805, nr. 3205, nr. 305, nr. 305, nr. 305, nr. 305, nr. 305, nr. 275, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209, nr. 209,
19620/05 și alți trei reclamanți), (nr. 19620/05 și 3 alți reclamanți, §§ 27-39, 5 decembrie 2019), a amintit că are deja posibilitatea de a decide asupra unor cereri similare cu cele depuse de reclamantul actual și că, în ceea ce privește cererile de despăgubire materială și morală, a decis să anuleze partea din cauză referitoare la art. 41 din Convenție.În Hotărârea Uzan și alții/Turcia (nr. 19620/05 și 3 alți reclamanți), Curtea a reamintit că unele cereri formulate de Curtea Europeană a Drepturilor Omului sunt conforme cu Regulamentul nr. 6384 al Comisiei pentru Tarife și Servicii (nr. 6384 al Curții), cu Regulamentul nr. 8 al Martinierei 2019 privind Tarifele și Servicii (nr. 809 al Gazetei Martinierei) și cu Regulamentul nr. 7 al Martinierei 2019 privind Tarifele și Servicii (nr. 33 al Protocolului nr. 1 al Curții), cu care se stabilește că o parte a acestora a fost în curs de desfășurare în conformitate cu art. 1 al Regulamentului (nr.
În concluzie, Curtea a concluzionat că nu există niciun motiv care să justifice continuarea cererii de despăgubire (art. 37 alineatul (1) litera (c) din tratat).Curtea a mai menționat că nu există condiții speciale în care o cerere de despăgubire poate fi reînnoită în ceea ce privește drepturile omului garantate de Convenție și de protocoale (art. 37 alineatul (1) litera (c) din tratat).Alte concluzii ale Curții au fost că nu există condiții speciale în care o cerere de despăgubire poate fi reînnoită în ceea ce privește drepturile omului garantate de Convenție și de protocoale (art. 37 alineatul (1) punctul 37 din tratat).Alte concluzii ale Curții au fost că nu au fost atinse condițiile necesare pentru a se aplica acordul de despăgubire (art. 37 din tratat), iar alte condiții ale procedurii nu au fost încă încheiate (art. 37 din tratat).
În consecință, în lumina concluziilor la care a ajuns în ceea ce privește despăgubirile materiale, Curtea a ajuns la concluzia că cererea reclamantului de despăgubiri morale ar trebui șterse din înregistrare din cauza încălcării articolului 1 din Protocolul nr. 1 al Convenției (în conformitate cu hotărârea președintelui menționată mai sus, Uz an și alții (BU tazmin), § 37). în lumina concluziilor la care a ajuns în ceea ce privește despăgubirile materiale, Curtea a ajuns la concluzia că cererea reclamantului de despăgubiri morale ar trebui șterse din înregistrare din cauza încălcării articolului 1 din Protocolul nr. 1 al Convenției (în conformitate cu hotărârea președintelui menționată mai sus, § 37-39); în lumina hotărârii de la care a ajuns în ceea ce privește cererile de despăgubiri morale, a ajuns la concluzia că cererea reclamantului de despăgubiri morale ar trebui șterasă din înregistrare din cauza încălcării articolului 1 al Protocolului nr. 1 al Convenției (în conformitate cu hotărârea președintelui, § 37-39); în ceea ce privește cererea reclamantului de despăgubiri morale, a ajuns la concluzia că cererea reclamantului ar trebui să fie respinsăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăgăg
Această hotărâre a fost întocmită în limba franțuză și, în conformitate cu articolele 77 (2) și (3) din Regulamentul Curții, a fost notificată în scris la data de 1 martie 2022.
Bașvuru No. c
KARAR
(
Gözden Geçirme Kararı
)
1 Mart 2022
İșbu karar kesinleșmiștir. Bazı șekli düzeltmelere tabi tutulabilir.
Çokbilgin ve Ayvaz/Türkiye davasında (8 Aralık 2020 tarihli kararın gözden geçirilmesine ilișkin talep),
Bașkan
Branko Lubarda,
Hâkimler
Jovan Ilievski,
Diana Sârcu
ve
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Hasan Bakırcı’nın katılımıyla Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (“İkinci Bölüm”),
8 Aralık 2020 tarihinde kapalı oturumda gerçekleștirilen müzakerelerin ardından, söz konusu tarihte așağıdaki kararı vermiștir:
USUL
Bașvuranlar sırasıyla 1958 ve 1967 doğumlu olup, İstanbul’da ikamet etmektedirler. Bașvuranlar, Antalya Barosuna bağlı Avukat S. Çığgın ve İstanbul Barosuna bağlı Avukat A. Becerik tarafından temsil edilmiștir.
Mahkeme, 8 Aralık 2020 tarihli bir kararla, haklarında kovușturmaya yer olmadığına karar verilen bașvuranların malvarlıkları üzerinde, İmarbank’ın yöneticileri hakkında yürütülen ceza yargılamasının ulusal mahkemeler önünde derdest olduğu gerekçesiyle, tedbir konulması ve söz konusu tedbirlerin sürdürülmesi nedeniyle, Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine karar vermiștir. Mahkeme aynı kararla, bașvurunun, Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlalinden kaynaklanan maddi ve manevi zarar taleplerine ilișkin olarak Sözleșme’nin 41. maddesinin uygulanması ile ilgili kısmının kayıttan düșürülmesine karar vermiștir. Mahkeme ayrıca, Müștak Ayvaz’a, masraf ve giderler bağlamında 12.500 avro (EUR) ödenmesine ve adil tazmine ilișkin kalan taleplerin reddine karar vermiștir.
Hükümet, 8 Mart 2021 tarihinde, Mahkemeden, kararın adil tazmine ilișkin kısmının gözden geçirilmesini talep etmiștir. Hükümet,
Uzan ve diğerleri/Türkiye
(adil tazmin) (no. 19620/05 ve 3 diğer bașvuru, §
23, 5 Aralık 2019) kararında, Mahkemenin, 6384 sayılı Kanun ile kurulan Tazminat Komisyonunun söz konusu taleplere yönelik inceleme yapma ve karar verme yetkisi bulunduğu gerekçesiyle Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlalinden kaynaklanan maddi ve manevi zarar taleplerine ilișkin olarak Sözleșme’nin 41. maddesinin uygulanması ile ilgili kısmının kayıttan düșürülmesine karar verdiğini; bununla birlikte, mevcut bașvuruda, Sözleșme’nin 41. maddesinin uygulanması ile ilgili kısmının kayıttan düșürülmesine karar verme nedenini tam olarak belirtmediğini; Tazminat Komisyonuna yönelik açık bir ifadenin bulunmadığını; bu durumun ulusal makamlar tarafından kararın uygulanmasında tereddütte yol açabileceğini belirtmiștir. Bu nedenle Hükümet, kararın Mahkeme tarafından gözden geçirilmesi gerektiği kanaatindedir. Bu bağlamda, Hükümet, Mahkemenin yukarıda bahsedilen taleplerin çözümünün Tazminat Komisyonu’nun yetkisi kapsamına girdiğini düșünmesi halinde bunun kararda açıkça belirtilmesi gerektiğini ifade etmek istemektedir. Sonuç olarak, Hükümet, Mahkeme İç Tüzüğü’nün 80. maddesi anlamında kararın gözden geçirilmesini talep etmiștir.
Mahkeme, 18 Mayıs 2021 tarihinde, gözden geçirme talebini incelemiș ve bașvuranların temsilcisine muhtemel görüșlerini sunmaları için altı haftalık bir sürenin verilmesine karar vermiștir. Çokbilgin’in temsilcisi A. Becerik, 2 Temmuz 2021 tarihli bir yazıyla, kararın gözden geçirilmesine gerek olmadığını ve bu prosedürün, kararın uygulanmasını geciktireceğini belirttiği görüșlerini sunmuștur.
Ayvaz’ın temsilcisi S. Çığgın da 5 Temmuz 2021 tarihli bir yazıyla görüșlerini sunmuștur. S. Çığgın da kararın gözden geçirilmesine gerek olmadığını ileri sürmekte, ancak Mahkemeden, kararı gözden geçirmesi halinde, yukarıda bahsedilen
Uzan ve diğerleri
kararının 37. paragrafını gözden geçirilmiș karara eklemesini talep etmektedir.
Hükümet, Mahkemenin, bașvurunun Sözleșme’nin 41. maddesinin uygulanmasına ilișkin kısmını kayıttan düșürmeye neden karar verdiğini açıkça belirtmemesi nedeniyle uygulayamadığı 8 Aralık 2020 tarihli kararın gözden geçirilmesini talep etmektedir.
Bașvuranların temsilcileri, açıkça karșı çıkmamakla birlikte kararın gözden geçirilmesine gerek olmadığını belirtmektedirler.
Mahkeme, Sözleșme’nin 44. maddesine göre, kararlarının kesin olduğunu ve Sözleșme tarafından öngörülmeyen, ancak Mahkeme İç Tüzüğü tarafından düzenlenen gözden geçirme prosedürünün, bu kesin niteliği sorgulaması nedeniyle, istisnai bir nitelik tașıdığını hatırlatmaktadır: bu nedenle, bu türden bir prosedür kapsamında, Mahkeme kararının gözden geçirilmesine ilișkin her türlü talebin kabul edilebilirliği hakkında sıkı bir inceleme gerekliliği söz konusudur (
Pardo/Fransa
(gözden geçirme – kabul edilebilirlik), 10 Temmuz 1996, § 21,
Karar ve Hükümlerin Derlemesi
1996
‑
III,
Gustafsson/İsveç
(gözden geçirme – esas), 30
Temmuz 1998, § 25,
Derleme
1998
‑
V,
Stoicescu/Romanya
(gözden geçirme), no.
31551/96, § 33, 21 Eylül 2004 ve
İrlanda/Birleșik Krallık
(gözden geçirme), no. 5310/71, §§ 78-79 ve 120-122, 20 Mart 2018).
Mahkeme dolayısıyla, İç Tüzüğü’nün 80. maddesi uyarınca, 20 Haziran 2017 tarihinde verilen kararın gözden geçirilmesine gerek olup olmadığını tespit etmelidir. Söz konusu maddenin ilgili kısımları așağıdaki gibidir:
“Taraflardan biri, niteliği gereği, daha önce incelenen bir davanın sonucu üzerinde belirleyici bir etki yaratabilecek ve kararın verildiği dönemde, Mahkemenin bilgisi dâhilinde olmayan ve makul olarak kendisi tarafından da bilinmesi mümkün olmayan bir olayın varlığını öğrenmesi durumunda, bu taraf (...) Mahkemeye söz konusu kararın gözden geçirilmesi talebiyle bașvurabilmektedir. (...)”
Bu nedenle, somut olayda, bu koșulların yerine getirilip getirilmediğini tespit etmek gerekmektedir (
Pennino/İtalya
(gözden geçirme), no. 43892/04, § 11, 8 Temmuz 2014,
Petroiu ve diğerleri/Romanya
(gözden geçirme), no. 30105/05, §§ 11 ve devamındaki paragraflar, 14 Haziran 2016 ve
Cumhuriyetçi Eğitim Ve Kültür Merkezi Vakfı/Türkiye
(gözden geçirme), no. 32093/10, § 9, 19 Șubat 2019).
Mahkeme, İç Tüzüğü’nün 80. maddesi anlamında, Hükümetin, “
niteliği gereği, daha önce incelenen bir davanın sonucu üzerinde belirleyici bir etki yaratabilecek ve kararın verildiği dönemde, Mahkemenin bilgisi dâhilinde olmayan ve makul olarak kendisi tarafından da bilinmesi mümkün olmayan
” bir olayın varlığına atıfta bulunmadığını tespit etmektedir. Aksine, Hükümetin,
Uzan ve diğerleri/Türkiye
(adil tazmin), (no. 19620/05 ve 3 diğer bașvuru, §§
27-39, 5 Aralık 2019) kararına atıfta bulunulmasına ilișkin olarak șüpheleri olduğu görünmektedir.
Mahkeme, mevcut kararda,
Uzan ve diğerleri/Türkiye
(adil tazmin), (no. 19620/05 ve 3 diğer bașvuru, §§ 27-39, 5 Aralık 2019) kararında, hâlihazırda bașvuranlar tarafından mevcut bașvuruda sunulanlara benzer iddialar hakkında karar verme imkânına sahip olduğunu ve maddi ve manevi tazminat talepleriyle ilgili olarak, davanın Sözleșme’nin 41. maddesine ilișkin kısmının kayıttan düșürülmesine karar verdiğini hatırlatmıștır.
Mahkeme,
Uzan ve diğerleri/Türkiye
(adil tazmin) kararında,
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Yapılmıș Bazı Bașvuruların Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne dair 6384 sayılı Kanun ile olușturulan Tazminat Komisyonu’nun
konu yönünden (ratione materiae)
yetki alanının, 8 Mart 2019 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 809 sayılı ve 7 Mart 2019 tarihli Cumhurbașkanı Kararı ile genișletildiğini tespit etmiș (§ 24 ve devamı) ve nihai kararının tebliğ edildiği tarihten itibaren bir aylık bir süre içinde Tazminat Komisyonu’na bașvurulmasının, idare tarafından tazminat ödenmesine yol açacak nitelikte olduğu ve bu bașvuru yolunun, Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi bakımından tespit edilen ihlali düzeltmek için uygun bir yol teșkil ettiği kanaatine varmıștır (§ 33).
Yine
Uzan ve diğerleri/Türkiye
kararında, iddia edilen maddi zararla ilgili olarak, Mahkeme, ulusal hukukun artık tespit edilen ihlalin sonuçlarını ortadan kaldırmaya imkân verdiği sonucuna varmıș ve bu sebeple, bașvuranlar tarafından bu bağlamda sunulan talep hakkında karar vermeye yer olmadığı kanaatine varmıștır. Sonuç olarak Mahkeme, bașvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı gösteren herhangi bir nedenin bulunmadığı kanaatine varmıștır (Sözleșme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendi). Mahkeme ayrıca, Sözleșme ve Protokolleri tarafından güvence altına alınan insan haklarına saygı ilkesine ilișkin olarak bașvurunun incelenmesinin sürdürülmesini gerektiren özel koșulların bulunmadığı görüșünde olduğunu belirtmiștir (Sözleșme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının
son cümlesi (in fine)
). Diğer taraftan Mahkeme, bu sonuca ulașırken, koșulların bu türden bir prosedürün uygulanmasını haklı kıldığı kanaatine varması halinde, Sözleșme’nin 37. maddesinin 2. fıkrası uyarınca, bir bașvurunun yeniden kayda alınmasına karar verebileceğine ilișkin yetkisini dikkate almıștır (yukarıda anılan
Gümrükçüler ve diğerleri
, §
42 ve yukarıda anılan
Uzan ve diğerleri/Türkiye
(adil tazmin), § 37).
Mahkeme, manevi tazminatla ilgili olarak,
Uzan ve diğerleri/Türkiye
kararında, yukarıda belirtilen Cumhurbașkanı Kararı uyarınca, Tazminat Komisyonu’nun ayrıca manevi tazminat taleplerini incelemekle ve bunlar hakkında karar vermekle yetkili olduğunu gözlemlemiștir. Dolayısıyla, maddi tazminat konusunda varmıș olduğu sonuçlar ıșığında, Mahkeme, Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlali sebebiyle manevi tazminat talebiyle ilgili olarak, bașvurunun Sözleșme’nin 41. maddesine ilișkin kısmının da kayıttan düșürülmesi gerektiği kanaatine varmıștır (yukarıda anılan Uz
an ve diğerleri
(adil tazmin), § 37).
Mevcut davada bașvuranların taleplerini,
Uzan ve diğerleri
(yukarıda anılan karar, §§ 37-39) kararı ıșığında inceleyen ve söz konusu kararda, ulusal hukukun artık tespit edilen ihlalin sonuçlarını ortadan kaldırmaya imkân verdiği sonucuna varması ve Tazminat Komisyonu’nun hem maddi hem de manevi tazminat taleplerini incelemeye yetkili olduğu kanaatinde olması nedeniyle, Mahkeme, somut olayda kendisini farklı bir sonuca götürebilecek herhangi bir olay, argüman veya özel bir koșul tespit etmemiștir.
Diğer bir ifadeyle, Mahkeme, bașvuranların,
Uzan ve diğerleri
davasındaki aynı nedenlerle hem maddi hem de manevi tazminat taleplerini Tazminat Komisyonu’na sunmak zorunda olduğunu tespit etmiștir.
İç Tüzüğü’nün 80. maddesi anlamında nazara alınacak herhangi bir olayın var olmaması nedeniyle Mahkeme, Hükümetin gözden geçirme talebini reddetmeye karar vermiștir.
Sözleșme’nin 41. maddesinin uygulanmasına ilișkin olarak, 8 Aralık 2020 tarihli kararın gözden geçirilmesine ilișkin talebin reddedilmesine
karar vermiștir
.
İșbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilmiș olup Mahkeme İç Tüzüğü’nün 77. maddesinin 2 ve 3. fıkraları uyarınca 1 Mart 2022 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.
Hasan Bakırcı
Branko Lubarda
Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Bașkan