Voskanyan împotriva Armeniei

Această hotărâre este definitivă, dar poate fi supusă unor modificări editoriale: în aceeași zi, în cauza Oscanian împotriva Armenei, Curtea Europeană a Drepturilor Omului (Cea de-a Patra Secție), intervenind în cadrul Comitetului în următoarea componență: Anja Seibert-Fohr, Președintele, Anja Harutyunyan, Președintele Plenipotențial, Maria Guerra Martins, Președintele Curții, Anja Nicolescu, Soțul Președintelui Republicii Armenia, a prezentat o hotărâre în temeiul articolului 34 din Legea nr. 1 din 20 decembrie 1982 (Armenia), care a fost prezentată în favoarea guvernului, având în vedere că nu este în conformitate cu legea, și a adoptat o hotărâre cu privire la respectarea drepturilor fundamentale ale cetățenilor (Armenia, 6 decembrie 2012), care a fost prezentată în favoarea Curții, iar pe 6 decembrie 2012 a fost prezentată în favoarea Curții, Anja Nicolescu, Soținău, Soținău, Soținău, Soținău, Soțul Preșului Președintelui Republicii Armenia, care a fost prezentată în favoarea Curții, în favoarea Curții, în favoarea Curții, în favoarea Curții, în favoarea Curții, în favoarea Curții, în favoarea Curții, în favoarea Curții, în favoarea Curții, în favoarea Curții, în favoarea Curții, în favoarea, în favoarea, în favoarea, favoarea, favoarea, favoarea, favoarea, favoarea, favoarea, favoarea, favoarea, favoarea, favoarea, favoarea, favoarea, favoarea, favoarea, favoarea,

favoare, favoare, favoare, favoare, favoare, favoare, favoare, favoare, favoare, favoare, favoare, favo Oskanyan, a fost arestat pe suspiciunea de crimă și atac armat: Apoi, a fost aplicat o detenție preventivă în carcerația din Vanadzor: 2 . pe 18 octombrie 2010, Oskanyan s-a plâns de dureri de la coapsa stângă, de umflături și hiperemie (hemoragie), menționând că în ziua respectivă a injectat saliva sub piele: medicul din carcerația din Kalanava M.-l-a examinat, i-a prescris medicamente, i-a prescris tratament medical (antibiotice, analgezice) și a făcut operație: 3 . în ziua următoare, medicul din carcerația din casa a declarat că are simptome de risc ridicat de infarct, că a fost tratat cu o injecție de sânge în timpul operației (hemoragie),

menționând că în cursul operației a fost curățit cu o injecție de sânge în carcerația din Kalanava M.-a spus că a fost curățit cu o injecție de sânge în carcerația din carcerația din carcerația din carcerația din carcerația din carcerația din carcerația din carcerația din carcerația din carcerația din carcera din carcerația din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera din carcera La data de 22 și 23: Documentele medicale menționau circumstanțele producerii de țigară maro din rană: 8 . pe 24 octombrie 2010 S. Oskanyan, care deja nu putea să se miște fără ajutor,

a fost transferat de către cei doi deținuți din cauza deteriorării brusce a stării de sănătate în care se afla. tratament în lagăre de detenție: A fost luată decizia de transferare la Spitalul Central al Deținuților. Conform raportului prezentat de către echipa de expertiză medicală din 31 martie 2011, diagnosticul lui S. Oscanian a fost în mare parte eronat.

a fost diagnosticată doar o rană infectată a spatelui stâng, în cazul în care deja pe 19 octombrie 2010 rezultatul diagnosticului a indicat o infecție mai gravă, o ruptură gazoasă: În acel moment, medicul a fost obligat să transfere pacientul la spital: Dacă, începând cu acea zi, S. Oscanian a primit tratament împotriva infecției spatelui, a fost transferat imediat la spital și a suferit tratament adecvat/regular și chirurgical, ar fi fost posibil să se prevină rezultatul negativ: 14 . 15 . pe 30 august 2011 anchetatorul a decis să scurteze procesul penal și să înceteze urmărirea împotriva doctorului M. pe motivul absenței infractiunii: în decizia corespunzătoare, printre altele, s-a precizat că infecția a cauzat rănile și că starea pacientului a fost agravată de auto-vătămare și că nu există dovezi suficiente care să susțină că pacientul a murit în timpul tratamentului chirurgical: 15 . pe 30 august 2011 anchetatorul a decis să scurteze procesul penal și să înceteze urmărirea împotriva doctorului M. pe motivul absenței infractiunii: în decizia corespunzătoare, s-a precizat că infecția a cauzat rănile și că starea pacientului s-a agravat ca urmare a auto-vătămării și că nu există dovezi suficiente care să susțină că S. a murit în timpul tratamentului chirurgical.

în urma unui proces chirurgical. în urma unui proces chirurgical. în urma unui proces chirurgical. în urma unui proces chirurgical. în urma unui caz chirurgical. în absența infractiunii: în urma unei infracțiuni: în urma unei infracțiuni. în urma unei infracțiuni. în urma unei infracțiuni. în urma unei infracțiuni. în urma unei infracțiuni. în urma unei infracțiuni. în urma unei infracțiuni. în urma unei infracțiuni. în conformitate cu art. 35 alin. 2 și 3 din tratamentul penal.

18. Principiile generale în vigoare cu privire la răspunderea statului pentru moartea unei persoane arestate din cauza unei probleme de sănătate și obligația de a efectua o anchetă eficientă a cauzei sunt rezumate în hotărârile Curții: Slimani împotriva Franței [Slimani v. France] (nr. 57671/00, §§ 27 și 29-30, CEDO 2004-IX (formul)), și Makharen și Siharulidze împotriva Georgiei [Makharadze și Sikharulidze împotriva Georgiei], nr. 35254/07, § 71-73, 22 noiembrie 2011: 20. din data de 7 octombrie 2010 până la data morții sale, 24 octombrie 2010, Oslanyan a fost numit pentru prima dată în închisoare și, prin urmare, a fost internat sub controlul autorităților din Armenia: Oslanyan nu a fost internat în închisoare pentru că a fost infectat de virusul Zika.

Cu toate acestea, spre deosebire de alte înregistrări medicale disponibile în cartea medicală a lui S. Oscanian, care conțin o descriere detaliată a plângerilor, o examinare obiectivă și tratamentul prevăzut, înregistrarea privind vizita medicului A. nu conține nicio descriere de acest tip, ceea ce ridică îndoieli cu privire la numărul de cazuri în care a fost efectiv infectat: S. Oscanian a fost infectat în timpul acestei vizite sau nu: Aceste îndoieli au fost reafirmate atunci când ulterior, toți experții medicali din spitalul S. Oscanian au stabilit că infecția a fost de natură chirurgicală în principal, cu scopul de a preveni infecția.

(vezi 23 octombrie 2010: 13/07 v. Octombrie 2011: 14/07 v. Octombrie 2010): În cazul în care infecția a fost infectată de virusul Gastroenter, este necesară o transplantare de virus, în special pentru a preveni această boală, atunci când este posibil să fie necesară o transplantare de virus (vezi 23/07 v. Octombrie 2011: 14/07 v. Octombrie 2010): 14/07 v. Octombrie 2011: 14/07 v. Octombrie: 14/07 v. Octombrie: 14/07 v. Octombrie: 14/07 v. Octombrie: 14/07 v. Octombrie: 14/07 v. Octombrie: 14/08 (vezi: 14/07 v. Octombrie 2011): 14/07 v. Octombrie: 14/07 v. Octombrie: 14), pentru a fost deja necesară o transplantare de virus, dar nu este necesară, în cazul în cazul în care este necesar să fie transplantat, în cazul în cazul în care este necesar, în cazul în cazul în care este o infecție de virus, este mai gravă, în cazul în cazul în cazul în cazul în care este necesar să fie, este o infecție, în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul în care este, în cazul în cazul în cazul în care este, o infecție, se poate fi transplantare, Deși în raportul de expertiză ulterioară s-a menționat că nu se poate spune cu certitudine că viața lui S. Oskanyan ar fi putut fi salvată dacă ar fi primit tratamentul necesar, al doilea grup de experți a concluzionat, de asemenea,

că starea de sănătate a lui S. Oskanyan necesită spitalizare și intervenție chirurgicală (vezi punctul 14 de mai sus): În orice caz, fundamentarea raportului grupului de experți anterior, în ceea ce privește concluziile privind satisfacția tratamentului pentru S. Oskanyan în custodie, nu a fost niciodată pusă în discuție: în timp ce scopul unic al desemnării unei examinări judiciare suplimentare a fost să se stabilească o problemă de sănătate, a fost să se facă o internare și intervenție chirurgicală (vezi punctul 14 de mai sus): În orice caz, fundamentarea raportului grupului de experți anterior, în ceea ce privește concluziile privind satisfacția tratamentului pentru S. Oskanyan în custodie, nu a fost niciodată pusă în discuție: în primul rând, rezultatele au fost în mod clar în conformitate cu următoarele motive: În primul caz, scopul de a fi desemnat o examinare judiciară suplimentară a fost doar să se stabilească o incompatibilitate în ceea ce privește proba de infecție a spatelului în mostrele corpului decedatului, ceea ce face să se clarifice mai clară (vezează în punctul 25 de mai sus): În primul rând, în ceea ce privește evaluarea raportul de experțiune,

se poate concluziona că rezultatele privind această problemă de sănătate nu au fost furnizate în bazațiuni medicale și că nu au fost înținuite în ceea ce privește: în ceea ce privește rezultatele de la data de la data de 11 noiembrie 2010 și de la data de 11 noiembrie 2010: în următorul raport, nu se poate fi fost necesară să se stabilească o examinare a fost efectuat o examinare a test medicală în ceea ce privește: în ceea ce privește rezultatele de la cauza de urmânta și de către conducere a testul medical și de la data de la data de 13 noi, iar rezultatele de la data de 14 noi nu a fost în În 19 și în zilele următoare, starea clinică gravă a lui S. Oskanyan nu ar fi trebuit să pună în discuție necesitatea spitalizării sale urgente, pe baza unei infecții grave și rapid răspândite, pe baza unei rupturi de gaz, pe care tratamentul nu mai avea efect: În acest sens, protocolul de autopsie în sine indică o infecție foarte răspândită și semnificativă și leziuni ale țesutului (vezi mai sus, §11): 26. Având în vedere concluzia unitară a grupului de experți privind deficiențele medicale ale lui S. Oskanyan, Curtea consideră că, având în vedere gradul de necontrolare a comportamentului, conducerea instituției trebuie să fie conștientă de pericolul pe care îl prezintă persoana în cauză, care îi amenință viața,

în cazul în care este transferată la spitalul de judecată: Rusia v. Rusia v. Rusia, 27.06.2013, p. 83, punctul 470 [Mâșia v. Rusia, 27.06.2013, p. 82], în cazul în care persoana în cauză este în stare de judecată, în cazul în care este interzisă în instanța de judecată, în cazul în care instituția de judecată din Azerbaidjan are obligația de a demonstra, în mod atent, că persoana în cauză nu are dreptul de a beneficia de o astfel de protecție și de a obține o astfel de protecție, prin intermediul proceduri de tratament și de judecată, Curtea a decis că nu are obligația de a obține o astfel de protecție împotriva sa, precum și că nu are obligația de a obține o obligație de a obține o astfel de protecție împotriva sa, în cazul în cazul în care este în cazul în care persoana în cauză, în cazul în care este în cauză, în cazul în care nu este în cauză, în cazul în cazul în care nu este în cauză, în cazul în cazul în cazul în care nu este în cazul în cazul în care nu este în cazul în cazul în cazul în care nu este în cazul în cazul în cazul în care nu este în cazul în cazul în cazul în care este în cazul în cazul în care nu este în cazul în cazul în cazul în care nu este în cazul în cazul Prin urmare,

în ciuda dovezilor obținute prin examinarea forense a faptului că moartea lui S. Oskanyan ar fi putut fi prevenită dacă acesta ar fi primit tratament adecvat și transferat la spital la timp, Curtea observă că autoritățile au întreprins o serie de acțiuni de anchetă pentru a stabili circumstanțele morții lui S. Oskanyan (vezi punctul 9 de mai sus): 30.Cu toate acestea, în ciuda dovezilor obținute prin examinarea forensică numerică că moartea de la boala lui S. Oskanyan ar fi putut fi prevenită dacă acesta ar fi primit tratament adecvat și transferat la timp, ancheta a fost limitată în cazul Doctorii Nana Muradyan v. Armenia, în data de 31 noiembrie 2016, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 125, punctul 135,

punctul 135, punctul 135, punctul 135, punctul 135, punctul 135, punctul 135, punctul 135, punctul 135, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul 155, punctul În consecință, Curtea consideră că autoritățile nu au reușit să realizeze o anchetă adecvată și eficientă a morții lui S. Oscanyan, fără a-i aduce la răspundere pe vinovați (a se vedea hotărârea în cazul Tarariyeva împotriva Rusiei, cu modificările corespunzătoare, nr. 4353/03, § 103, MIDED 2006-XV (Războiuri)): 32.Conductiv, Curtea consideră că autoritățile nu au reușit să efectueze o anchetă adecvată și eficientă a morții lui S. Oscanyan: Prin urmare, este inutil să se examineze alte aspecte ale anchetelor (a se vedea, cu modificările corespunzătoare, reclamanții de la Tatarieva împotriva Armenei în cazul M. Oscanyan împotriva Armenei, cu numărul de 36.731, § 101,

după decizia din 7 mai 2020: Cursul a avut, de asemenea, o valoare de 34.000 de euro: Cursul a avut, de asemenea, o parte importantă în procedurile cu copiii: Cursul a avut, de asemenea, o valoare de 8.000 de euro: Așa cum a fost cazul, Cursul a avut drept drept drept drept despăgubire pentru pierderile materiale și de drepturi, iar Cursul a avut loc în cazul Cursului de 4.20.000 de euro: Cursul a fost executat în cadrul procedurii cu valoarea celor patru părți: Cursuri: Cursul a avut drept drept drept drept drept drept drept drept de plată pentru pierderi materiale și de drept de drept de plată pentru pierderi de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept de drept În același timp, Curtea acordă reclamantului 20.000 de euro pe zi drept despăgubire pentru prejudiciul nematerial,

plus orice taxă care ar putea fi percepută de la solicitant.37 Având în vedere dreptul său de a-și susține cauza și lipsa de justificare a prejudiciului pe baza unor acuzații grave în documentele de care dispune, Curtea respinge cererea de cheltuieli și cheltuieli: A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S.S. A. A.S.S. A.S. A.S. A.S. A.S.S. A. A.S.S. A.S. A.S. A.S.

A.S.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S. A.S Vicepreședintele în exercițiu

ՉՈՐՐՈՐԴ ԲԱԺԱՆՄՈՒՆՔ

ՈՍԿԱՆՅԱՆՆ ԸՆԴԴԵՄ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ

(Գանգատ թիվ 623/13) ՎՃԻՌ ՍՏՐԱՍԲՈՒՐԳ 24 հունվարի 2023 թ. Սույն վճիռը վերջնական է, սակայն կարող է ենթարկվել խմբագրական փոփոխությունների: Ոսկանյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (Չորրորդ բաժանմունք), հանդես գալով Կոմիտեի հետեւյալ կազմով՝ Անյա Սիբերտ Ֆուա [Anja Seibert-Fohr]՝ Նախագահ , Արմեն Հարությունյան [Armen Harutyunyan], Անա Մարիա Գեռա Մարտինս, [Ana Maria Guerra Martins]՝ դատավորներ , եւ Վալենտին Նիկոլեսկու [Valentin Nicolescu]՝ Բաժանմունքի քարտուղարի տեղակալի պաշտոնակատար , հաշվի առնելով՝ «Մարդու իրավունքների եւ հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» կոնվենցիայի (Կոնվենցիա) 34-րդ հոդվածի համաձայն 2012 թվականի դեկտեմբերի 20-ի՝ Հայաստանի Հանրապետության դեմ գանգատը (թիվ 623/13), որը Դատարան է ներկայացրել 1982 թվականին ծնված եւ Վանաձորում բնակվող Հայաստանի քաղաքացի տկն Շուշանիկ Ոսկանյանը (դիմումատու), որին ներկայացրել է Վանաձորում գործող իրավաբան պրն Կ. Թումանյանը, Հայաստանի կառավարությանը (Կառավարություն)՝ ի դեմս կառավարության լիազոր ներկայացուցիչ պրն Գ. Կոստանյանի եւ հետագայում միջազգային իրավական հարցերով Հայաստանի Հանրապետության ներկայացուցիչ պրն Ե. Կիրակոսյանի, դիմումատուի ամուսնու մահվան վերաբերյալ բողոքների մասով ծանուցում ներկայացնելու եւ գանգատի մնացած մասն անընդունելի ճանաչելու մասին որոշումը, կողմերի դիտարկումները, 2022 թվականի դեկտեմբերի 13-ին անցկացնելով դռնփակ խորհրդակցություն, կայացրեց հետեւյալ վճիռը,

որն ընդունվեց նույն օրը։

ԳՈՐԾԻ ԱՌԱՐԿԱՆ

1 . 2010 թվականի հոկտեմբերի 7-ին դիմումատուի ամուսինը՝ Ս. Ոսկանյանը, ձերբակալվել է սպանության եւ զինված հարձակման կասկածանքով: Այնուհետեւ նրա նկատմամբ կիրառվել է մինչդատական կալանք Վանաձորի կալանավայրում: 2 . 2010 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Ոսկանյանը գանգատվել է ձախ սրունքի ցավից, այտուցից եւ հիպերեմիայից (գերարյունություն)՝ նշելով, որ մաշկի տակ թուք է ներարկել: Կալանավայրի բուժկետի բժիշկ Մ.-ն զննել է նրան, նշանակել է դեղորայքային բուժում (հակաբիոտիկներ, ցավազրկող դեղանյութեր) եւ վիրակապել է: 3 . Հաջորդ օրը բժիշկ Մ.-ն արձանագրել է, որ շոշափելիս նկատվում է ճարճատյուն, եւ որ կտրվածքի (վերքի մաքրման) արդյունքում տհաճ հոտով շագանակագույն թարախ է (մոտավորապես 10-15 մլ) դուրս բերվել: Բժիշկ Մ.-ն վիրակապ է դրել՝ արձանագրելով, որ նախորդ վիրակապը բացակայում է: 4. 2010 թվականի հոկտեմբերի 20-ին բժիշկ Մ.-ն նկատել է նույն գանգատները, եւ որ վերքից շագանակագույն թարախային արտադրություն է հոսում, որը մաքրվել եւ վիրակապվել է: 5 . 2010 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Կալանավայրի բուժկետի բժիշկ Ն.-ն կալանավայրի պետին հաղորդել է վերքից արյան եւ թարախի առատ արտադրության մասին: Վերքը մաքրվել է եւ ստերիլ վիրակապ է դրվել, սակայն, ըստ բժշկի, այդ գործողությունները բավարար չեն եղել: Սուր ցավը հուշել է բժշկին, որ կա վտանգ, որ բորբոքային օջախը կարող է տարածվել: Հետագա բարդություններից խուսափելու համար բժիշկը խնդրել է,

որ իրեն համապատասխան ցուցումներ տան: 6 . Նույն օրը քաղաքացիական հիվանդանոցից հրավիրվել է վիրաբույժ՝ բժիշկ Ա.-ն: Այդ այցի արձանագրության մեջ նշված է հետեւյալը՝ «Համաձայն եմ ընթացող բուժման հետ»: 7 . Ս. Ոսկանյանը, որը դեռ բողոքում էր ձախ սրունքի ցավից եւ ընդհանուր թուլությունից, շարունակել է ստանալ նույն բուժումը 2010 թվականի հոկտեմբերի 22-ին եւ 23-ին: Բժշկական փաստաթղթերում նշված է եղել վերքից շագանակագույն թարախի արտադրության հանգամանքը: 8 . 2010 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Ս. Ոսկանյանը, որն արդեն անկարող է եղել շարժվել առանց օգնության, իր երկու խցակիցների կողմից առողջական վիճակի կտրուկ վատթարացման պատճառով տեղափոխվել է կալանավայրի բուժկետ: Որոշում է կայացվել նրան տեղափոխել «Դատապարտյալների կենտրոնական հիվանդանոց» ՔԿՀ՝ շտապ վիրահատություն կատարելու համար: Նա մահացել է նույն օրը կալանավայրում: 9 . Նույն օրը քննիչը հարցաքննել է բժիշկ Մ.-ին եւ Ս. Ոսկանյանի խցակիցներին, կատարել է դեպքի վայրի, դիակի զննություն, առգրավել է նրա անձնական եւ բժշկական փաստաթղթերը եւ նշանակել դիահերձում: 10 . Իր ցուցմունքում բժիշկ Մ.-ն հայտնել է, որ նա բանավոր հաղորդել է իր վերադասներին կալանավորված անձի առողջական վիճակի մասին՝ խնդրելով նրան տեղափոխել հիվանդանոց ստացիոնար բուժում ստանալու համար,

սակայն ապարդյուն: 11 . 2010 թվականի դեկտեմբերի 13-ի դիահերձման արձանագրության համաձայն՝ Ս. Ոսկանյանի մահը վրա է հասել ոտնաթաթից մինչեւ վերին ազդր հյուսվածքի էրոզիայով ձախ սրունքի վարակված վերքի պատճառով ձախ ստորին վերջույթի մակերեւույթի մաշկի, ենթամաշկային շերտի եւ դրա տակ գտնվող հյուսվածքների մեռուկացմամբ պայմանավորված մարմնի ընդհանուր թունավորման արդյունքում: 12 . 2010 թվականի դեկտեմբերի 30-ին բժիշկ Մ.-ի նկատմամբ հարուցվել է քրեական վարույթ բժշկական անփութության հատկանիշներով: 13 . Դատաբժշկական փորձագիտական խմբի կողմից 2011 թվականի մարտի 31-ին ներկայացված զեկույցի համաձայն՝ Ս. Ոսկանյանի ախտորոշումը հիմնականում սխալ է եղել.

ախտորոշվել է միայն ձախ սրունքի վարակված վերքն այն դեպքում, երբ արդեն իսկ 2010 թվականի հոկտեմբերի 19-ին ճարճատյունը վկայել է ավելի լուրջ ախտահարման՝ գազային փտախտի առկայության մասին: Այդ ժամանակ բժիշկը պարտավոր է եղել հիվանդին տեղափոխել հիվանդանոց: Եթե այդ օրվանից սկսած Ս. Ոսկանյանը ստանար անօդակյաց վարակի դեմ բուժում, անհապաղ տեղափոխվեր հիվանդանոց եւ այնտեղ համապատասխան/կոնսերվատիվ եւ վիրաբուժական բուժում անցներ, հնարավոր կլիներ կանխել բացասական ելքը: 14 . 2011 թվականի ապրիլին դիմումատուի՝ վարույթ ներգրավվելուց հետո՝ 2011 թվականի հունիսին քննիչը նշանակել է փորձագիտական խմբի կողմից կատարման ենթակա լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննություն այն հիմքով, որ փորձագիտական զեկույցներում հայտնաբերվել են արյան եւ մեզի նմուշներում էթիլային սպիրտի առկայության մասով անհամապատասխանություններ: Այդ փորձաքննության արդյունքներով կազմված փորձագիտական զեկույցի համաձայն՝ ալկոհոլային թունավորման հարցի շուրջ որևէ կոնկրետ եզրակացություն չի կարող արվել: Զեկույցում այնուհետեւ նշվում է, որ չի կարելի միանշանակ պնդել, որ հնարավոր կլիներ փրկել Ս. Ոսկանյանի կյանքը, եթե նա ստանար լիարժեք, նպատակային ամբուլատոր կամ ստացիոնար բուժում: Այսպիսի ծանր վարակի դեպքում նույնիսկ ստացիոնար բուժումը երբեմն կարող է անարդյունավետ լինել, հատկապես, երբ հիվանդը պարբերաբար քաշում-հանում է վիրակապը,

ինչն ավելի է բարդացնում վարակի ընթացքը: Հիվանդությունը կանխելու եւ ապաքինման գործընթացը բարելավելու համար անհրաժեշտ է եղել հիվանդին տեղափոխել հիվանդանոց, քանի որ անհրաժեշտ բուժումը գլխավորապես կրել է վիրաբուժական բնույթ: 15 . 2011 թվականի օգոստոսի 30-ին քննիչը որոշել է կարճել քրեական գործով վարույթը եւ դադարեցնել բժիշկ Մ.-ի նկատմամբ հետապնդումը հանցակազմի բացակայության հիմքով: Համապատասխան որոշման մեջ, ի թիվս այլնի, նշվել է, որ վարակի հետեւանքով վերքը պատճառվել, եւ վիճակը սրվել է ինքնավնասման հետեւանքով, եւ որ առկա չեն բավարար այնպիսի ապացույցներ, որոնք կհիմնավորեին, որ Ս. Ոսկանյանը մահացել է բժիշկ Մ.-ի կողմից իր մասնագիտական պարտականությունները պատշաճ կերպով չկատարելու պատճառով: 16 . Մարզային դատարանը եւ Վերաքննիչ քրեական դատարանը մերժել են այդ որոշման վերաբերյալ դիմումատուի բողոքները՝ նշելով, որ նրա իրավունքները չեն ոտնահարվել: Նրա հետագա բողոքը վերջին ատյանում մերժվել է Վճռաբեկ դատարանի կողմից 2012 թվականի հունիսի 22-ին: 17. Հիմնվելով Կոնվենցիայի 2-րդ հոդվածի վրա՝ դիմումատուն բողոքել է, որ իր ամուսինը մահացել է ներպետական մարմինների կողմից նրան պատշաճ եւ ժամանակին բժշկական օգնություն չցուցաբերելու եւ այդ գործով արդյունավետ քննություն չանցկացնելու արդյունքում:

ԴԱՏԱՐԱՆԻ ԳՆԱՀԱՏԱԿԱՆԸ

ԿՈՆՎԵՆՑԻԱՅԻ 2-ՐԴ ՀՈԴՎԱԾԻ ԵՆԹԱԴՐՅԱԼ ԽԱԽՏՈՒՄԸ

18. Դատարանը նշում է, որ դիմումն ակնհայտորեն անհիմն չէ Կոնվենցիայի 35-րդ հոդվածի 3-րդ պարբերության «ա» կետի իմաստով կամ անընդունելի որեւէ այլ հիմքով: Հետեւաբար այն պետք է հայտարարվի ընդունելի: 19. Առողջական խնդրի պատճառով կալանավորված անձի մահվան համար պետության պատասխանատվության եւ գործով արդյունավետ քննություն իրականացնելու պարտավորության վերաբերյալ գործող ընդհանուր սկզբունքները ամփոփված են Դատարանի վճիռներում՝ Սլիմանին ընդդեմ Ֆրանսիայի [Slimani v. France] (թիվ 57671/00, §§ 27 եւ 29-30, ՄԻԵԴ 2004-IX (քաղվածքներ)), եւ Մախարաձեն եւ Սիխարուլիձեն ընդդեմ Վրաստանի [Makharadze and Sikharulidze v. Georgia], թիվ 35254/07, § 71-73, 2011 թվականի նոյեմբերի 22 գործերով): 20. 2010 թվականի հոկտեմբերի 7-ից մինչեւ իր մահվան օրը՝ 2010 թվականի հոկտեմբերի 24-ը, Ոսկանյանը եղել է կալանավորված եւ հետեւաբար գտնվել է Հայաստանի իշխանությունների հսկողության տակ: Կողմերը չեն վիճարկում այն փաստը, որ նրա մահվանը հանգեցրած վարակն առաջացել է մաշկի տակ թուք ինքնաներարկելու պատճառով: Անկախ դրանից՝ հաշվի առնելով, որ Ս. Ոսկանյանը այդ ժամանակ գտնվել է ներպետական մարմինների հսկողության տակ, Դատարանը կոչված է քննելու, թե արդյոք իշխանություններն ամեն բան արել են ողջամտության սահմաններում, բարեխղճորեն եւ ժամանակին՝ փորձելու համար կանխել մահացու ելքը (տե՛ս վերեւում հիշատակված՝ Մախարաձեի եւ Սիխարուլիձեի գործով վճիռը,

§ 74): 21. Ս. Ոսկանյանի բժշկական քարտի համաձայն՝ նա առաջին անգամ բժշկական օժանդակություն է խնդրել 2010 թվականի հոկտեմբերի 18-ին (տե՛ս վերեւում՝ 2-րդ պարբերությունը): Այնուամենայնիվ, նրան հիվանդանոց տեղափոխելու որոշումը կայացվել է միայն 2010 թվականի հոկտեմբերի 24-ին, բայց նրա կյանքը փրկելու համար արդեն շատ ուշ է եղել (տե՛ս վերեւում՝ 8-րդ պարբերությունը): 22. Բժշկական փաստաթղթերից պարզվել է, որ 2010 թվականի հոկտեմբերի 21-ին բժիշկ Ն.-ն կալանավայրի ղեկավարությանն ահազանգել է Ս. Ոսկանյանի վատթարացող առողջական վիճակի մասին, եւ նույն օրը քաղաքացիական հիվանդանոցից հրավիրվել է վիրաբույժ՝ բժիշկ Ա.-ն (տե՛ս վերեւում հիշատակված՝ 5-րդ եւ 6-րդ պարբերությունները): Այնուամենայնիվ, ի տարբերություն Ս. Ոսկանյանի բժշկական քարտում առկա այլ բժշկական գրառումների, որոնք պարունակում են բողոքների մանրամասն նկարագրությունը, օբյեկտիվ ուսումնասիրությունը եւ նշանակված բուժումը՝ բժիշկ Ա.-ի այցի վերաբերյալ գրառումը որեւէ նման նկարագրություն չի պարունակում, ինչը կասկած է հարուցում, թե արդյոք նա իրապես զննել է Ս. Ոսկանյանին այդ այցի ընթացքում, թե՝ ոչ: Այդ կասկածները վերահաստատվել են այն ժամանակ, երբ հետագայում բոլոր դատաբժշկական փորձագետները հաստատել են, որ անհրաժեշտ բուժումը հիմնականում վիրաբուժական բնույթ է կրել, եւ որ նույնիսկ թերապեւտը պետք է անհրաժեշտ համարեր Ս. Ոսկանյանի փոխադրումը հիվանդանոց՝ հաշվի առնելով նրա կլինիկական վիճակը (տե՛ս վերեւում՝ 13-րդ եւ 14-րդ պարբերությունները),

հետեւապես վիրաբույժը՝ առավել եւս: Հետեւաբար չի կարելի համարել, որ անհրաժեշտ վիրաբուժական միջամտության նպատակով Ս. Ոսկանյանին հիվանդանոց փոխադրելը փոխհատուցվել է կալանավայրի ղեկավարության կողմից կազմակերպված այս այցով (ի հակադրություն դրա տե՛ս mutatis mutandis , Գոգինաշվիլին ընդդեմ Վրաստանի, [Goginashvili v. Georgia] գործով վճիռը , թիվ 47729/08, § 76, 2011 թվականի հոկտեմբերի 4): 23. Քննության ընթացքում պարզվել է, որ արդեն իսկ 2010 թվականի հոկտեմբերի 19-ին առկա են եղել ավելի լուրջ ախտահարման՝ գազային փտախտի նշաններ, որն առաջացրել է վարակի բուժման համար շտապ հոսպիտալացման անհրաժեշտություն, որով հնարավոր կլիներ կանխել հիվանդության բացասական ելքը (տե՛ս վերեւում՝ 13-րդ պարբերությունը): 24. Չնայած հետագա փորձագիտական զեկույցում նշվել է, որ չի կարելի որոշակիորեն ասել, որ հնարավոր կլիներ փրկել Ս. Ոսկանյանի կյանքը, եթե նա ստացած լիներ անհրաժեշտ բուժումը, երկրորդ փորձագիտական խումբը նույնպես եզրակացրել է, որ Ս. Ոսկանյանի առողջական վիճակը պահանջում է հոսպիտալացում եւ վիրաբուժական միջամտություն (տե՛ս վերեւում՝ 14-րդ պարբերությունը): Ամեն դեպքում նախորդ փորձագիտական խմբի զեկույցի հիմնավորվածությունը՝ կալանքի տակ գտնվելիս Ս. Ոսկանյանի բուժման բավարար լինելու վերաբերյալ եզրահանգումների մասով,

երբեք կասկածի տակ չի դրվել: Փաստորեն լրացուցիչ դատական փորձաքննություն նշանակելու միակ նպատակը եղել է հանգուցյալի մարմնից վերցված նմուշներում էթիլային սպիրտի առկայության հետ կապված անհամապատասխանությունները պարզելը (տե՛ս վերեւում՝ 11-րդ, 13-րդ եւ 14-րդ պարբերությունները): 25. Թեեւ Դատարանը պատշաճ կերպով է հաշվի առնում Կառավարության փաստարկը՝ մասամբ հիմնվելով երկրորդ փորձագիտական խմբի եզրակացության վրա այն մասին, որ Ս. Ոսկանյանի ինքնավնասման վարքագիծը եւ վերքերի ոչ պատշաճ հիգիենան կարող էին նպաստել վարակի անկանխատեսելի զարգացմանը եւ տրամադրված բուժման անարդյունավետությանը, այն չի գտնում, որ այդ հանգամանքները որոշիչ են եղել սույն գործի բուն էության համար հետեւյալ պատճառներով: Վարակված վերքի մասին հաղորդման առաջին իսկ օրվանից բանտի ղեկավարությունը ըստ էության իրազեկված է եղել այդ հարցերի մասին (տե՛ս վերեւում՝ վերջում՝ 3 -րդ պարբերությունը): Ավելին եւ որն ավելի կարեւոր է, փորձագիտական զեկույցներից եւ համապատասխան բժշկական փաստաթղթերից պարզ է դառնում, որ 2010 թվականի հոկտեմբերի 19-ին եւ դրան հաջորդող օրերի ընթացքում Ս. Ոսկանյանի կլինիկական ծանր վիճակը պետք է որ կասկածի տակ չդներ նրա հրատապ հոսպիտալացման անհրաժեշտությունը՝ լուրջ եւ արագ տարածվող վարակի՝ գազային փտախտի հիմքով,

որի վրա այլևս ազդեցություն չի ունեցել անցկացվող բուժումը: Այդ առումով դիահերձման արձանագրությունն ինքնին վկայում է խիստ տարածված եւ նկատելի վարակի եւ հյուսվածքի վնասվածքի մասին (տե՛ս վերեւում՝ 11-րդ պարբերությունը): 26. Հաշվի առնելով փորձագիտական խմբի միասնական եզրակացությունը Ս. Ոսկանյանին ցուցաբերած թերի բուժօգնության մասին՝ Դատարանը գտնում է, որ հաշվի առնելով վարակի անկառավարելիության աստիճանը՝ բանտի ղեկավարությունը պետք է գիտակցեր՝ ինչ վտանգ է սպառնում նրա կյանքին նրա ուշացած տեղափոխմամբ հիվանդանոց: Քանի որ Դատարանի քննության առարկան է պարզել, թե արդյոք ներպետական մարմինները կատարել են դիմումատուի ամուսնու կյանքը պաշտպանելու իրենց պարտականությունը նրան պատշաճ եւ ժամանակին բուժում տրամադրելու միջոցով, վերոհիշյալ դիտարկումները Դատարանին հնարավորություն են տալիս եզրակացնել, որ ներպետական մարմինների վարքագիծը ծանր հիվանդ կալանավորված անձի նկատմամբ ենթադրում է արգելանքի տակ պահվող անձանց կյանքը պաշտպանելու պետության պարտավորության խախտում (տե՛ս Մուստաֆաեւն ընդդեմ Ադրբեջանի [Mustafayev v. Azerbaijan] գործով վճիռը, թիվ 47095/09, §§ 62՝ վերջում եւ 66, 2017 թվականի մայիսի 4 եւ ի հակադրություն դրա՝ Գեպպան ընդդեմ Ռուսաստանի [Geppa v. Russia] գործով վճիռը, թիվ 8532/06, § 83, 2011 թվականի փետրվարի 3, որտեղ առկա չէ դատական փորձաքննությամբ ձեռք բերված այնպիսի ապացույց, որը ցույց կտար,

որ կալանավորված անձի հիվանդության դրական ելքը կախված է ժամանակին ախտորոշումից եւ բուժումից): 27. Դրանից հետեւում է, որ պատասխանող պետությունը չի պաշտպանել Ս. Ոսկանյանի կյանքը կալանքի տակ գտնվելու ժամանակ: 28. Հետեւաբար տեղի է ունեցել Կոնվենցիայի 2-րդ հոդվածի նյութաիրավական կողմի խախտում: 29. Ինչ վերաբերում է ներպետական մարմինների կողմից անցկացված քննությանը, Դատարանը նշում է, որ իշխանության մարմինները մի շարք քննչական գործողություններ են ձեռնարկել Ս. Ոսկանյանի մահվան հանգամանքները պարզելու համար (տե՛ս վերեւում՝ 9-րդ պարբերությունը): 30. Այնուամենայնիվ, չնայած դատաբժշկական փորձաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցներին այն մասին, որ Ս. Ոսկանյանի հիվանդության մահացու ելքը կարելի էր կանխել, եթե վերջինս ստացած լիներ համապատասխան բուժում եւ ժամանակին տեղափոխված լիներ հիվանդանոց, քննությունը սահմանափակվել է բժիշկ Մ.-ին անձնական քրեական պատասխանատվության ենթարկելու հարցով եւ չի ուսումնասիրել ավելի վաղ հիվանդանոց չտեղափոխելու պատճառը եւ չի հայտնաբերել պատասխանատուներին, հատկապես եթե հաշվի առնենք բժիշկ Մ.-ի հայտարարություններն այն մասին, որ վերջինս հաղորդել է Ս. Ոսկանյանի առողջության անհանգստացնող վիճակի մասին կալանավայրի ղեկավարությանը եւ իր վերադասներին (տե՛ս վերեւում՝ 10-րդ, 13-րդ եւ 15-րդ պարբերությունները): 31. Դատարանը, հետեւաբար, գտնում է,

որ քննության եզրակացությունները հիմնված չեն եղել բոլոր կարեւոր տարրերի մանրամասն եւ օբյեկտիվ վերլուծության վրա (տե՛ս Մուրադյանն ընդդեմ Հայաստանի [ Muradyan v. Armenia ] գործով վճիռը, թիվ 11275/07, § 135, 2016 թվականի նոյեմբերի 24, Նանա Մուրադյանն ընդդեմ Հայաստանի [ Nana Muradyan v. Armenia ] գործով վճիռը, թիվ 69517/11, § 126, 2022 թվականի ապրիլի 5): Արդյունքում քննությունը լիովին չի պարզել Ս. Ոսկանյանի մահվան բոլոր հանգամանքները՝ դրանով մեղավորներին պատասխանատվության չենթարկելով (տե՛ս համապատասխան փոփոխություններով Տատարիեւան ընդդեմ Ռուսաստանի [ Tarariyeva v. Russia ] գործով վճիռը, թիվ 4353/03, § 103, ՄԻԵԴ 2006-XV (քաղվածքներ)): 32. Հետեւաբար Դատարանը գտնում է, որ իշխանության մարմինները չեն կարողացել իրականացնել Ս. Ոսկանյանի մահվան համապատասխան եւ արդյունավետ քննություն: Ուստի ավելորդ է քննել քննության մյուս հարցերը (տե՛ս համապատասխան փոփոխություններով Անահիտ Մկրտչյանն ընդդեմ Հայաստանի [Anahit Mkrtchyan v. Armenia] գործով վճիռը, թիվ 3673/11, § 101, 2020 թվականի մայիսի 7): 33. Այսպիսով, տեղի է ունեցել Կոնվենցիայի 2-րդ հոդվածի ընթացակարգային կողմի խախտում:

ԿՈՆՎԵՆՑԻԱՅԻ 41-ՐԴ ՀՈԴՎԱԾԻ ԿԻՐԱՌՈԻՄԸ

34. Դիմումատուն պահանջել է 8,000 եվրո՝ որպես նյութական վնասի հատուցում, որը կազմում է ամուսնու մահվանից հետո իրենց չորս երեխաներին մեծացնելու հետ կապված իր կրած զուտ ծախսերը: Նա նաեւ Դատարանից պահանջել է 50 000 եվրո՝ որպես ոչ նյութական վնասի հատուցում, եւ 4620 եվրո՝ որպես ներպետական դատարաններում կրած ծախսերի եւ ծախքերի հատուցում: 35. Կառավարությունն այս պահանջները վիճարկել է։ 36. Դիմումատուն չի ներկայացրել որեւէ ապացույց նյութական վնասի վերաբերյալ իր պահանջները հիմնավորելու համար: Ավելին, Ս. Ոսկանյանը գտնվել է կալանքի տակ ծանր մեղադրանքների հիմքով: Հետեւաբար այս հոդվածով դիմումատուի պահանջն առավել քան ենթադրական բնույթ է կրում, եւ Դատարանը այն մերժում է: Միեւնույն ժամանակ Դատարանը դիմումատուին տրամադրում է 20 000 եվրո՝ որպես ոչ նյութական վնասի հատուցում՝ գումարած դիմումատուից գանձման ենթակա ցանկացած հարկ։ 37. Հաշվի առնելով իր նախադեպային իրավունքը եւ իր տրամադրության տակ եղած փաստաթղթերում պատշաճ հիմնավորման բացակայությունը՝ Դատարանը մերժում է ծախսերի եւ ծախքերի պահանջը:

ԱՅՍ ՀԻՄՆԱՎՈՐՄԱՄԲ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՄԻԱՁԱՅՆ՝

1. Հայտարարում է հայցադիմումն ընդունելի, 2. Վճռում է, որ տեղի է ունեցել Կոնվենցիայի 2-րդ հոդվածի նյութաիրավական եւ ընթացակարգային կողմի խախտում, 3. Վճռում է, որ՝ ա) պատասխանող պետությունը երեք ամսվա ընթացքում պետք է դիմումատուին ոչ նյութական վնասի դիմաց վճարի 20,000 եվրո (քսան հազար եվրո)՝ գումարած գանձման ենթակա ցանկացած հարկ, որը պետք է փոխարկվի պատասխանող պետության արժույթով՝ վճարման օրվա դրությամբ գործող փոխարժեքով, բ) վերը նշված եռամսյա ժամկետի ավարտից հետո՝ մինչեւ վճարման օրը, պետք է հաշվարկվի վերոնշյալ գումարների նկատմամբ պարզ տոկոսադրույք՝ չկատարման ժամանակահատվածում Եվրոպական կենտրոնական բանկի սահմանած՝ լոմբարդային ռեպոյի տոկոսադրույքի չափով՝ գումարած երեք տոկոսային կետ, 4. Մերժում է դիմումատուի՝ արդարացի հատուցման պահանջի մնացած մասը։ Կատարված է անգլերենով եւ գրավոր ծանուցվել է 2023 թվականի հունվարի 24-ին՝ համաձայն Դատարանի կանոնակարգի 77-րդ կանոնի 2-րդ եւ 3- րդ կետերի։ Վալենտին Նիկոլեսկու՝ Անյա Սիբերտ Ֆուա՝ Բաժանմունքի քարտուղարի տեղակալի պաշտոնակատար Նախագահ