AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR BIZVURU no. 33647/18 İbrahim AKSOY și alții / ulterior președintele Egidijus Kūris, judecătorul Pauliine Koskelo, Gilberto Felici și directorul adjunct al secției de știri Dorothee von Arnimin, cu participarea Comitetului de date din 13 septembrie 2022 al Curții Europene a Drepturilor Omului (Cea de-a cincea Secție), a Catedrei Turciei, în legătură cu care a avut loc cauza pe care se bazează plângerea și care nu a avut legătură cu evenimentele din Izmir Avılık Baroslan, în timpul întâlnirii cu E. Katıman - șeful secției de știri a trei cetățeni turcieni (vuranlarlar) - șefii secției de știri - informații despre situația în cauză, pe care se bazează situația, pe următoarele tabele: 1.
Soția primului reclamant, pe 14 octombrie 2009, a depus o cerere de divorț la instanța de judecată din Izmir Aile (Aile Mahkemesi). 4. Curtea de familie, pe 18 noiembrie 2009, a decis, ca măsură de precauție, acordarea soției primului solicitant de custodie a copiilor și stabilirea unei relații personale între copii și solicitant în formă de întâlniri în anumite zile ale anului și ale lunii. 5. Curtea de familie, pe 16 aprilie 2010, a decis că, în special, soția copilului și soția copilului a declarat că este adecvată o relație personală cu soțul său și a refuzat să îi acorde asistență de către un specialist în psihologie socială. 7. Curtea de familie, pe 12 aprilie 2010, a decis, de asemenea, că, în cazul în care aceste date sunt necesare pentru a face schimbări imediate în istoria copilului, prima decizie a fost luată în fața lui Anne Arıncı, pe 6 aprilie 2012.
În hotărârea din 11 aprilie 2013 prin care primul reclamant a fost reanuntat divorțat de soțul său, Curtea de Familie a decis din nou, în acest context, în special, că termenul de supraveghere a copilului în custodia mamei este în interesul superior al copiilor, în conformitate cu noul raport bilirkiși din 28 martie 2013, a decis că custodia copiilor trebuie să fie acordată mamei și că o relație personală trebuie să fie stabilită cu tatăl copiilor.
Curtea Constituțională, la 21 noiembrie 2017, a decis că cererea individuală a primului reclamant nu este admisibilă pe motiv că lipsește în mod evident de temeinicitate.Conducând la concluzia că plângerile reclamantului se referă la necesitatea unei decizii motivate, la egalitatea armelor și la principiul și justitatea procesului și a rezultatului procesului, Curtea Constituțională a decis că deciziile luate de instanțe au fost suficient de motivate, că nu a participat efectiv la proces și că reclamantul nu se află într-o situație dezavantajă, că nu a fost în favoarea instanței, că nu a fost în favoarea instanței, că nu a fost în favoarea instanței, că nu a fost în favoarea instanței, că nu a fost în favoarea instanței, că nu a fost în favoarea instanței, că nu a fost în favoarea instanței, că nu a fost în favoarea instanței, că nu a fost în favoarea instanței, că nu a fost în favoarea instanței, că nu a fost în favoarea instanței, că nu a fost în favoarea instanței, că nu a fost în favoarea instanței, că nu a fost în favoarea instanței, că nu a fost în favoarea instanței, că nu a fost în favoarea instanței, că nu a fost în favoarea instanței, că nu a fost în favoarea instanței, că nu a fost în favoarea instanței, că nu a fost în favoarea instanței, că nu a fost în favoarea instanței, că nu a fost în favoarea instanței, că nu a fost în favoarea instanței, că nu a fost în favoarea instanței, că nu a fost în favoarea instanței, că nu a fost în favoarea instanței, că nu a unei instanței, căi, că nu a fost în favoarea instanței, că nu a unei instanței, că nu a cărui instanței, că nu a fost în favoare, că nu a fost favoarea unei instanței, că nu a unei instanței, căi, că nu a unei instanței, că nu a unei instanței, căruia
Revenind la art. 14 al Convenției, împreună cu art. 8, reclamantele se plâng, în cadrul unei cereri de divorț în vechea formă a primului reclamant, de acordarea de custodie a celui de-al doilea și al treilea reclamant, de insuficiența relațiilor personale dintre primul reclamant și copiii și de dificultățile practice pe care primul reclamant le-a suferit în acest context. 15.
În urma cererilor depuse de prima reclamantă, autoritățile competente au stabilit, printre altele, motivele invocate în contextul îngrijirii copiilor de către ana, în cele din urmă, în ianuarie și martie 2019, au decis în favoarea împărțirii veliteții și a plângerii a treia reclamantă în privința primului solicitant și a plângerii a doua reclamantă în general (în paragrafele 12 și 13 de mai sus).18 În cazul plângerilor depuse de reclamante în privința copilului, care pot fi acceptate ca vinovate, plângerile se bazează pe o plângere și pe o plângere în privința celui de-al doilea reclamant, în special pe art. 23 din Legea nr. 98/92, din 20.8.2002, cu privire la încheierea unei alte înțelegeri cu privire la a treia reclamantă (ex.
În cadrul procedurilor de divorț, este de remarcat că instanța de familie ia în considerare interesul superior al copiilor și, înainte de a decide cu privire la custodia copiilor, ia în considerare, printre altele, opiniile prezentate în rapoartele științifice. Această decizie a fost confirmată de către Curtea Constituțională. Curtea Constituțională a decis, în cererea sa individuală, că plângerile prezentate în acest context de către primul reclamant nu au în mod evident nicio bază.21 Curtea nu are competența de a evalua propria evaluare a propriilor interese superioare, a propriilor elemente de interes superioare, a evaluării dovezilor prezentate în cadrul unei convenții de judecată în care judecătorii care se află într-o poziție mai bună în îndeplinirea responsabilităților lor în materie de custodie nu au dreptul să ia în considerare aceste dovezi (de exemplu, deciziile instanțelor naționale care au emis decizii în cazul în care au fost supuse unei decizii superioare în cazul în care au fost prezentate dovezi superioare în cazul în care au fost prezentate probe de către instanța de judecată (de exemplu, deciziile instanțelor naționale care au emis decizii în cazul în care au fost puse în discuție în cazul în care au fost depuse copii, nu au fost înlocuite în instanțele naționale care au fost puse în aplicare în cazul în cazul în care au fost depuse copii).22 În primul rând, instanțele naționale nu au avut competența de a înlocui o nouă decizie de judecată, iar instanța națională a decis să stabilească în cazul în care au fost depuse copii.
Având în vedere aspectele menționate mai sus, hotărârile din cauza în discuție pot considera că măsurile luate de autoritățile naționale în cadrul procedurilor de divorț, care sunt relevante și suficient de justificate pentru a le justifica, pot fi considerate necesare într-o societate democratică în sensul articolului 8 din Convenție. Prin urmare, acceptarea contestației Guvernului și a recursului în contextul articolului 8 din Convenție trebuie să indice în mod clar că, în conformitate cu art. 35 alineatul (3) litera (a) și (4) din Convenție, recursul nu este admisibil pe baza unui motiv întemeiat.
Lista candidaților: Numele de candidat: No 33647/18 Numele de candidat: Soyadul natural / Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație: Anul de candidație 2007 Anul de candidație 2007 Anul de candidație 2007 Anul de candidație 2007 Anul de candidație 2007 Anul de candidație 2007 Anul de candidație: Anul de candidație 2007 Anul de candidație 2007 Anul de candidație 2007 Anul de candidație 2007 Anul de candidație 2007 Anul de candidație 2007 Anul de candidație 2007 Anul de candidație 2007 Anul de candidație 2007 Anul de candidație 2007 Anul de candidație 2007 Anul de candidație 2007 Anul de candidație 2007 Anul de candidație Anul de candidație Anul 2007 Anul de candidație Anul de a 2007 Anul de a anul de a anul de a anul de a anul de a an de a an de a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a
Bașvuru no. 33647/18
İbrahim AKSOY ve diğerleri / Türkiye
Bașkan
Egidijus Kūris,
Hâkimler
Pauliine Koskelo,
Gilberto Felici
ve
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Dorothee von Arnim’in katılımıyla 13 Eylül 2022 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan davanın temelinde bulunan ve İzmir Barosuna bağlı Avukat E. Katıman tarafından temsil edilen üç Türk vatandașının (“bașvuranlar”) -bașvuranların listesi ve ilgili bilgiler, ekte bulunan tabloda yer almaktadır- 29 Haziran 2018 tarihinde, İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlișkin Sözleșme’nin (“Sözleșme”) 34. maddesi uyarınca yapmıș olduğu bașvuruyu (33647/18 no.lu),
Sözleșme’nin 8 ve 14. maddeleri ile Sözleșme’ye Ek 7 No.lu Protokol’ün 5. maddesi bağlamındaki șikâyetlerin, Türkiye temsilcisi olan, Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi Bașkanı Hacı Ali Açıkgül tarafından temsil edilen Türk Hükümetine (“Hükümet”) bildirilmesi ve bașvurunun geri kalan kısmının kabul edilemez olduğunun belirtilmesi yönündeki kararı,
Tarafların sundukları görüșleri dikkate alarak,
Gerçekleștirilen müzakerelerin ardından așağıdaki kararı vermiștir:
1.
Bașvuru, babaları olan birinci bașvuran ile anneleri arasındaki boșanma davası sırasında karar verildiği üzere, olayların meydana geldiği dönemde reșit olmayan ikinci ve üçüncü bașvuranların velayet paylașımına ilișkin koșullarla ilgilidir.
2.
İkinci ve üçüncü bașvuranlar, birinci bașvuranın 1996 yılında gerçekleștirdiği evlilikten doğan çocuklarıdır. İkinci bașvuran, Down sendromundan muzdariptir.
3.
Birinci bașvuranın eși, 14 Ekim 2009 tarihinde, İzmir Aile Mahkemesi nezdinde (“Aile Mahkemesi”) boșanma davası açmıștır.
4.
Aile Mahkemesi, 18 Kasım 2009 tarihinde, ihtiyati tedbir olarak, çocukların velayetinin birinci bașvuranın eșine verilmesine ve yılın ve ayın belirli günlerinde görüșmeler șeklinde çocuklar ile birinci bașvuran arasında kișisel bir ilișkinin kurulmasına karar vermiștir.
5.
Aile Mahkemesi, 16 Nisan 2010 tarihinde, özellikle çocukların velayetinin anneye verilmesinin ve birinci bașvuranla kișisel bir ilișkinin kurulmasının uygun olduğunu belirten, bir psikolog, pedagog ve sosyal hizmet uzmanından olușan bir grup uzman tarafından 12 Nisan 2010 tarihinde sunulan bir raporu dikkate alarak, çocukların velayetinin değiștirilmesine yönelik birinci bașvuranın talebini reddetmiștir.
6.
Aile Mahkemesi, 7 Aralık 2010 tarihinde, birinci bașvuranın ve eșinin boșanmasına karar vermiștir. Aile Mahkemesi ayrıca, çocukların anne șefkatine ihtiyaç duymasını ve yukarıda belirtilen bilirkiși raporunu göz önünde bulundurarak, çocukların velayetinin anneye verilmesine ve birinci bașvuran ve çocuklar ile kișisel bir ilișkinin kurulmasına karar vermiștir.
7.
Yargıtay, 6 Nisan 2012 tarihinde, bazı tanıkların ifadelerinin bu mahkeme tarafından dinlenmediği gerekçesiyle, Aile Mahkemesinin kararını bozmuștur.
8.
Birinci bașvuran ile eșinin boșandığını yeniden bildiren 11 Nisan 2013 tarihli kararla, Aile Mahkemesi yine, bu bağlamda özellikle, çocukların annenin velayetinde kalmalarının çocukların üstün menfaatine uygun olduğunu belirten, 28 Mart 2013 tarihli yeni bilirkiși raporuna uyarak, çocukların velayetinin anneye verilmesine ve çocukların babasıyla kișisel bir ilișkinin kurulmasına karar vermiștir.
9.
Yargıtay, 1 Nisan 2014 tarihinde, bu kararın usul ve kanuna uygun olduğu kanısına vararak, bu kararı onamıștır. Bașvuran tarafından sunulan karar düzeltme talebi, 9 Temmuz 2014 tarihinde reddedilmiștir.
10.
Birinci bașvuran, 1 Eylül 2014 tarihinde, özellikle çocuklarının velayetinin eski eșine verilmesinin Sözleșme’nin 8 ve 14. maddelerine ve adil yargılanma hakkına yönelik bir ihlal teșkil ettiğini iddia ederek, Anayasa Mahkemesine bireysel bașvuruda bulunmuștur.
11.
Anayasa Mahkemesi, 21 Kasım 2017 tarihinde, birinci bașvuranın bireysel bașvurusunun açıkça dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle kabul edilemez olduğuna karar vermiștir. Anayasa Mahkemesi, bașvuranın șikâyetlerinin, gerekçeli karar gerekliliği, silahların eșitliği ve çekișmeli yargılama ilkesi ve yargılamanın sonucunun adilliği ile ilgili olduğu kanısına vararak, mahkemeler tarafından verilen kararların yeterince gerekçelendirildiği, etkin bir șekilde yargılamaya katılan ve iddialarını sunan bașvuranın dezavantajlı bir durumda bulunmadığı, mahkemelerin kararlarında açık bir değerlendirme hatasının veya keyfiliğin bulunmadığı ve bașvuranın iddialarının desteklenmediği kanaatine varmıștır. Bu karar, 6 Șubat 2018 tarihinde birinci bașvurana bildirilmiștir.
12.
Birinci bașvuran tarafından çocukların velayetinin değiștirilmesi talebinin sunulduğu Aile Mahkemesi, 31 Ocak 2019 tarihinde, bu yönde bir görüș sunan mahkeme tarafından elde edilen yeni bir bilirkiși raporunu, çocuğunu ifadelerini ve annenin çocuk bakma görevini yerine getirirken çocuğun üstün menfaatini gözetmediği yönündeki tespiti dikkate alarak, babasının velayeti altında olmasının üçüncü bașvuranın lehine olduğu kanaatine varmıștır.
13.
Birinci bașvuran tarafından, bu süre zarfında reșit olan ikinci bașvuran hakkında vesayetin kurulması talebinin sunulduğu Kușadası Sulh Hukuk Mahkemesi, 5 Mart 2019 tarihinde, ikinci bașvuranın Down sendromlu olmasını dikkate alarak, birinci bașvuranın ikinci bașvuranın vasisi olarak tayin edilmesine karar vermiștir.
14.
Bașvuranlar, Sözleșme’nin 14. maddesiyle birlikte, 8. maddesini ileri sürerek, birinci bașvuranın eski eșiyle olan boșanma davası çerçevesinde ikinci ve üçüncü bașvuranların velayetinin anneye verilmesinden, birinci bașvuran ile çocuklar arasında kurulan kișisel ilișkilerin yetersizliğinden ve bu bağlamda birinci bașvuranın yașadığı pratik zorluklardan șikâyet etmektedirler.
15.
Bașvuranlar, Sözleșme’ye Ek 7 No.lu Protokol’ün 5. maddesini ileri sürerek, kendi ifadelerine göre, davaların çoğunda anneyi destekleyen çocukların velayetinin verilmesine ilișkin yetkili makamların uygulamasından șikâyetçi olmaktadırlar.
16.
Hükümet, bașvuranlar tarafından sunulan șikâyetlerin tamamına ilișkin olarak, mağdur sıfatının bulunmaması ve bașvurunun açıkça dayanaktan yoksun olması bağlamında iki itiraz ileri sürmektedir. Birinci itiraza ilișkin olarak, Hükümet, yetkili makamların boșanma davasının ardından, üçüncü bașvuranın velayetini ve ikinci bașvuranın vesayetini, babaları olan birinci bașvurana verdiklerini ifade etmektedir. İkinci itirazla ilgili olarak, Hükümet, bașvuranın șikâyetlerinin esasen ulusal mahkemeler tarafından delillerin değerlendirilmesi ve çocukların velayetine ilișkin olarak boșanma davasının sonucu ile ilgili olduğunu ve bu șikâyetlerin dördüncü derece mahkemesine sunulacak nitelikte olması nedeniyle açıkça dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle reddedilmesi gerektiğini ileri sürmektedir.
17.
Mevcut bașvuru özellikle, bir boșanma davası kapsamında birinci bașvuran ile eski eși arasında ikinci ve üçüncü bașvuranların velayetinin paylașımıyla ilgilidir. Ulusal mahkemeler, 2014 yılının Temmuz ayında sona eren boșanma davası sırasında ve sonunda çocukların velayet hakkını anneye vermișlerdir (yukarıda 3-9. paragraflar). Birinci bașvuran tarafından sunulan taleplerin ardından, yetkili makamlar, diğerlerinin yanı sıra, anne tarafından çocukların bakılması bağlamında tespit edilen ihmalleri dikkate alarak, sonunda, 2019 yılının Ocak ve Mart aylarında üçüncü bașvuranın velayetini ve ikinci bașvuranın vesayetini birinci bașvurana vermișlerdir (yukarıda 12 ve 13. paragraflar).
18.
Bașvuranların bu dava kapsamında mağdur olarak kabul edilebilecekleri varsayıldığında, bașvuranların esasen boșanma davası sırasında ikinci ve üçüncü bașvuranların velayetinin anneye verilmesine ilișkin olarak yetkili makamların kararından șikâyet ettikleri anlașılmaktadır.
Bu șikâyetin bilhassa Sözleșme’nin 8. maddesi açısından incelenmesi gerekmektedir.
19.
Çocuk velayeti konusunda Mahkemenin içtihadından doğan genel ilkeler özellikle,
C./Finlandiya
(no. 18249/02, §§ 52-54, 9 Mayıs 2006) ve
Petrov ve X./Rusya
(no. 23608/16, §§ 98-102, 23 Ekim 2018) kararlarında özetlenmektedir.
20.
Aile Mahkemesinin, boșanma davası kapsamında, çocukların üstün menfaatini dikkate aldığını ve çocukların velayeti hakkında karar vermeden önce, diğerlerinin yanı sıra, bilirkiși raporlarında sunulan görüșleri göz önünde bulundurduğunu kaydetmek gerekmektedir. Bu karar, Yargıtay tarafından onanmıștır. Anayasa Mahkemesi, bireysel bașvurusunda birinci bașvuran tarafından bu bağlamda sunulan șikâyetlerin açıkça dayanaktan yoksun olduğuna karar vermiștir.
21.
Mahkeme, olay ve olgulara ilișkin kendi değerlendirmesini, çocuk velayeti konusundaki sorumluluklarını yerine getirirken kendilerine sunulan delilleri değerlendirmek için daha iyi bir konumda bulunan ulusal mahkemelerin değerlendirmesinin yerine koymakla görevli değildir (bk.
B.B. ve F.B./Almanya
, no. 18734/09 ve 9424/11, § 47, 14 Mart 2013). Mevcut davada, ulusal makamlar öncelikle, söz konusu boșanma davasına ilișkin dosyada yer alan delil unsurlarını dikkate alarak, çocukların velayetini anneye vermișlerdir. Bu yetkili makamlar daha sonra, ilgililerin velayet gerekliliklerine ilișkin durumun gelișimini ve yeni tespitleri göz önünde bulundurarak, ikinci ve üçüncü bașvuranların velayeti ve vesayetine ilișkin kendi değerlendirmelerini birinci bașvuranın lehine değiștirmelerinin uygun olduğu kanısına varmıșlardır. Her halükârda, bu kararları veren mahkemelerin yargılamanın her așamasında çocukların üstün menfaatini göz önünde bulundurdukları anlașılmaktadır.
22.
Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, mevcut davada verilen kararlarda bunları haklı göstermek için ilgili ve yeterli gerekçeleri bulunan, boșanma davası kapsamında ulusal makamlar tarafından alınan tedbirlerin, Sözleșme’nin 8. maddesi anlamında demokratik bir toplumda gerekli olduğu kabul edilebilmektedir. Dolayısıyla, Hükümetin itirazının kabul edilmesi ve Sözleșme’nin 8. maddesi bağlamındaki șikâyetin Sözleșme’nin 35. maddesinin 3. fıkrasının a) bendi ve 4. fıkrası uyarınca, açıkça dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle kabul edilemez olduğunun belirtilmesi gerekmektedir.
23.
Bașvuranlar aynı zamanda, Sözleșme’nin 14. maddesi ve çocukların velayetinin anneye verilmesine ilișkin olarak Sözleșme’ye Ek 7 No.lu Protokol’ün 5. maddesi bağlamındaki șikâyetleri sunmaktadırlar. Mahkeme, elinde bulunan unsurların tamamını dikkate alarak ve ihtilaf konusu olay ve olguların kendi yetkisi kapsamına girmesi nedeniyle, bu șikâyetlerin Sözleșme’nin 34 ve 35. maddelerinde belirtilen kabul edilebilirlik kriterlerini karșılamadığını ve șikâyetler bağlamda, Sözleșme veya Protokolleri’nde yer alan hak ve özgürlüklerin ihlaline ilișkin herhangi bir belirtinin ortaya konulmadığını tespit etmektedir. Sonuç olarak, bașvurunun bu kısmı, Sözleșme’nin 35. maddesinin 4. fıkrası uyarınca reddedilmelidir.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Bașvurunun kabul edilemez olduğuna
karar vermiștir.
İșbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilmiș olup, 6 Ekim 2022 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.
Dorothee von Arnim
Egidijus Kūris
Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Bașkan
EK
Bașvuranların Listesi
Bașvuru no. 33647/18
No.
Adı SOYADI
Doğum / Kayıt Yılı
Uyruğu
İkamet Yeri
1.
İbrahim AKSOY
1967
Türk
İzmir
2.
Berkay AKSOY
1998
Türk
İzmir
3.
Kaan AKSOY
2007
Türk
İzmir