În cazul Pogosyan împotriva Armenei, Curtea Europeană a Drepturilor Omului (Cea de-a Patra Secție), intervenind în cadrul Comitetului în următoarea componență: Tim Eicke, președintele, Armen Harutyan (reclamare nr. 37712/13) VIRGIN STRASBURG 26 martie 2024.Această hotărâre este definitivă, dar poate fi supusă unor modificări editoriale.În cazul Pogosyan împotriva Armenei, Curtea Europeană a Drepturilor Omului (Cea de-a Patra Secție), întrucât a intervenit în următoarea componență: Tim Eicke, președintele, Armen Harutyan (reclamare nr. 37712/13) VIRGIN STRASBURG 26 martie 2024.Aceeași hotărâre este definitivă, dar poate fi supusă unor modificări editoriale.În cazul Valentinian împotriva Armenei, Curtea Europeană a Drepturilor Omului (Cea de-a Patra Secție), în care a intervenit în cadrul Comitetului, a adoptat în conformitate cu art. 3 din Legea nr. 10/1949, cu privire la libertatea de a depune a persoanelor fizice (art. 3 din Legea nr. 37712/12) și cu art. 34 din Legea nr. 10 din Legea nr. 10/2013, cu privire la dreptul de a persoanelor fizice (art. 3) (art. 3) (în vederea de a III din Legea nr. 10 din Legea nr. 10/2013) și cu privire la dreptul de a persoanelor fizice (art. 3) (art. 3) (art. 3) (art. 3) (art. 3) (art. 3) (art. 3) (art. 3) (art. 3) (art. 3) (art. 3) (art. 3) (art. 3) (art. 3) (art. 3) (art. 3) (art. 3) (art. 3) (art. 3) (art. 3) (art. 3) (art. 3) (art. 3) (art. 3) (art. 3) (articul 3) (art. 3) (articul 3) (articul 3) (articul 3) (articul 3) (articul 3) (articul 3)
El a susținut că F.Z. l-a informat că, la 8 aprilie 2010, un anumit minister al Guvernului a fost încredințat să realizeze un program care include lucrări de organizare a patru conferințe. Lucrările pregătitoare trebuiau să fie efectuate din fondurile Fondului. El a mai informat că prima dintre cele patru conferințe trebuia să aibă loc în perioada 25-26 aprilie 2010.
F.Z. i-a dat apoi două contracte printr-o scrisoare semnată de el și datată 19 aprilie 2010, în care scria următorul lucru. Vă prezentăm proiectul contractului prevăzut pentru programul aprobat [de decizia Guvernului din 8 aprilie 2010], care trebuie semnat între Ministerul Transporturilor și [Fundația]. Vă rugăm să prezentați în termen de o zi opinia dumneavoastră cu privire la contract (propuneri și comentarii) în mod oficial și să răspundeți la aceasta. 4 .Vă rugăm să ne trimiteți o scrisoare din 20 aprilie 2010 în favoarea conferințelor de excepții. Vă invităm să ne scrieți o scrisoare cu privire la aceste contracte, în special cu privire la cele prezentate. Vă invităm să ne adresăm unei alte propuneri: să ne facem o declarație cu privire la aceste contracte, în special cu privire la cele din 21 aprilie 2010: Vă invităm să ne oferim o altă propunere de lucru, în special cu privire la cele din 19 aprilie 2010: să ne facem o declarație cu privire la aceste contracte, să ne facem o declarație cu privire la alte costuri de muncă, să ne facem o declarație cu privire la prima parte a aceste activități și să ne informăm că, în primul an, în data de 21 aprilie 2010, vom face o altă propunere cu privire la alte costuri de muncă, în special cu privire la prima parte a aceste activități, și că, în data de 19 aprilie 2010: să ne trimitem la data de 22 aprilie 2010: să ne-numiți o altă parte a an, să ne mai aducă o propunere o propunere de muncă, în legătură cu o altă parte a activității, în ceea ce privește să ne-și și să ne-și înregistreze și să ne-și de a-și înregistreze pe o altă parte, să-și în ceea ce privește de a lucrarea de muncă, să-și.
El a susținut că acest lucru este rezultatul a trei zile de discuții aprinse și că fundația a realizat lucrările pregătitoare ale primului congres numai în măsura în care compania privată nu a realizat: 6 . pe 27 aprilie 2010 a scris o scrisoare de cerere către ministrul Diaspora, în care, referindu-se la scrisoarea sa din 21 aprilie 2010, a menționat că anexele la contractul cu ministerul, în special caracteristicile tehnice ale lucrărilor pregătitoare și cheltuielile prevăzute în prevederile prevederii nu corespund cu prevederile prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii prevederii
Vă rugăm să semnați acest contract, astfel încât funcțiile legate de lucrările pregătitoare ale conferinței să fie transferate acestei companii. Am întrebat. "Ce sunt aceste două contracte?" A răspuns. "Doamnă Pogosyan, având în vedere că sunt două scurgeri de timp și ocuparea dvs., am încredințat deja executarea acestui proiect, în special lucrările pregătitoare ale conferinței unei alte companii, care a fost deja efectuată, iar dvs. nu aveți nimic de făcut. Vă rugăm să semnați acest contract, astfel încât funcțiile legate de lucrările pregătitoare ale conferinței să fie transferate acestei companii". Am întrebat. "Îmi pare rău, dar înțelegeți ce se propune în noile declarații?
La 19 mai 2011, reclamantul a prezentat în răspuns observațiile sale, prezentând evenimentele din punctul său de vedere și susținând că a exercitat dreptul la libertatea de exprimare: În apărarea plângerilor sale, el a prezentat, printre altele, corespondența sa cu F.Z. și cu ministrul Diasporiei (vezi paragrafele 4 și 6), raportul financiar din 9 noiembrie 2010, precum și, presupuse, două proiecte de contracte trimise de F.Z. la 19 aprilie 2010, dintre care unul trebuia să fie semnat între minister și fundație, iar celălalt între fondator și anumite companii private, conform căreia ar trebui să fie efectuate două lucrări de la cele patru conferințe organizate de F.Z. în ultimii 20 de ani.
Aceasta este o schemă clasică de amenințare a banilor, iar declarațiile au ca scop urmărirea onoarei și demnității defraudatoarei F.Z. În special, reclamantul a răspuns afirmațiilor sale că scrisoarea de 19 aprilie 2010 a lui F.Z. - în numele unui avocat - a amenințat un avocat în loc de un contract în două, deoarece în scrisoarea de înregistrare a unei declarații de înregistrare a unui avocat nu a fost semnată o singură declarație de răspundere publică, care a fost făcută în mod justificat între reprezentanții autorităților și reprezentanții acestuia.
La 5 decembrie 2012, Curtea de Apel a respins recursul reclamantului în cauza menționată mai sus și a confirmat argumentele Curții de Circuit Administrativ: În mod individual, Curtea de Apel a respins toate dovezile prezentate de reclamant ca insuficiente, precizând că acesta nu a putut demonstra existența unei societăți private menționate în contractul său prezentat (vezi §10 de mai sus), care presupune că a fost implicată în lucrările pregătitoare ale Conferinței nr. 10 sau a fost implicată în lucrările pregătitoare ale Conferinței nr. 10 sau în cel de-al doilea contract, în care fundația trebuia să încredințeze acestei societăți realizarea lucrărilor pregătitoare ale tuturor celor patru conferințe.
În primul rând, Curtea observă că instanțele interne nu au putut decide în ce măsură declarațiile respective pot contribui la discuția interesului public, în timp ce acest lucru este important, pe de o parte, pentru a stabili un echilibru just între dreptul reclamantului la libertatea de exprimare și, pe de altă parte, pentru a respecta dreptul reclamantului la viața sa privată (cf. Falzon împotriva Maltei, 45791/13, punctul 58, 20 martie 2018): 19.
Mai mult, ei au evaluat doar dacă expresia făcută de el ar putea aduce atingere dreptului la personalitate și reputația reclamantului: Cu toate acestea, nu este o funcție a instanțelor interne să îndrume un reclamant în cazul unei astfel de acțiuni să își exercite dreptul de a critica în ce stil trebuie să adopte acțiunile, indiferent de ce observații pot fi date (a se vedea art. 50 din Marți, 20/18, împotriva lui Matalas, România, v. Grecia, 20 martie, 2021: 254, modificări): [20]
Curtea consideră că cerința de a dovedi că afirmațiile de fapt sunt esențial adevărate prin criterii rezonabile nu contravine articolului 10 din Convenție și consideră că reclamantele nu au depus eforturi suficiente pentru a justifica o astfel de apărare: Cu toate acestea, ea consideră, de asemenea, că în cazul în care reclamantul este implicat în mod clar în dezbaterea publică despre o problemă importantă, nu trebuie să i se ceară un criteriu mai strict decât diligența corespunzătoare: În același timp, atunci când declarația este o judecată de valoare, proporționalitatea intervenției poate depinde de existența unor temelii de fapt suficiente pentru afirmația contestată, deoarece chiar și judecata de valoare poate fi prea excesivă dacă nu are o bază de fapt pentru a justifica aceasta (a se vedea Zojad Zayidov și Zuzad Zaylov v. Azerbaijan, 9 decembrie 2021, punctul 569 [Wojciech Zuz] și Zuzad Zaylov v. Polonia, 9 decembrie 2021, punctul 569 [Wojciech Zaylov v. Azerbaijan, 9 decembrie 2021], punctul 729 [Wojciech Zayov v.
20755/08, punctul 35, 30 iunie 2022): În această cauză, instanțele interne par să fi pus direct povara de a demonstra veridicitatea declarațiilor în litigiu pe partea reclamantului: în special, instanțele s-au bazat exclusiv pe scrisoarea lui F.Z., din 19 aprilie 2010, care se referea la un contract, și au respins toate dovezile prezentate de reclamant, considerând insuficiente, dar fără a explica de ce, deși în scrisoarea sa reclamantul a făcut referire la contractele străine, la existența unei societăți terțe și la transferul inutil al muncii către o societate privată (a se vedea argumentele menționate la paragrafele 4 și 6 de mai sus): Curtea nu poate evalua dovada veridicității cererii reclamantului, deoarece această cerere a fost respinsă, dar fără a explica de ce, deși în scrisoarea sa reclamantul a invocat contractele străine, nu a primit nicio dovadă de către autoritățile naționale, având în vedere că nu a primit nicio dovadă de către autoritățile naționale și că nu a primit nicio altă dovadă de către autoritățile naționale, în plus, considerând că nu a primit nicio dovadă de la autoritățile naționale și că nu a primit nicio altă dovadă de la autoritățile naționale.
În ceea ce privește acesta din urmă, Curtea observă că F. F., care era ținta expresiei contestate, care pe atunci ocupa funcția de șef de cabinet al ministerului, era un funcționar public cu funcții publice importante. Astfel, el nu poate fi echivalent cu o persoană privată, ci mai degrabă cu un funcționar public. Cu toate acestea, acționarii publici nu au luat în considerare acest statut mai serios decât în cazul acestuia. - 22.
În contextul celor de mai sus, Curtea concluzionează că nu a fost dovedit că intervenția în dreptul reclamantului la libertatea de exprimare a fost necesară într-o societate democratică.23 Prin urmare, a existat o încălcare a articolului 10 din Legea privind despăgubirile.25 Din art. 10 din Legea privind despăgubirile, art. 41 din Legea privind despăgubirile, art. 26 din Legea privind despăgubirile, art. 28 din Legea privind despăgubirile, art. 28 din Legea privind despăgubirile, art. 28 din Legea privind despăgubirile, art. 28 din Legea privind despăgubirile, art. 28 din Legea privind despăgubirile, art. 28 din Legea privind despăgubirile, art. 28 din Legea privind despăgubirile, art. 28 din Legea privind despăgubirile, art. 28 din Legea privind despăgubirile, art. 28 din Legea privind despăgubirile, art. 28 din Legea privind despăgubirile, art. 28 din Legea privind despăgubirile, art. 28 din Legea privind despăgubirile, art. 28 din Legea privind despăgubirile, art. 28 din Legea privind despăgubirile, art. 28 din Legea privind despăgările, art. 28 din Legea privind despăgările, art. 28 din Legea privind despăgările, art. 28 din Legea privind despăgările, art. 28 din Legea privind despăgările, art. 28 din Legea privind despăgările, art. 28 din Legea privind despăgările, art. 28 din Legea privind despăgările, art. 28 din Legea privind despăgările, art. 28 din Legea privind despăgările, art. 28 din Legea privind despăgările, art. 28 din Legea privind despăgările, art. 28 din Legea privind despăgările, art. 28 din Legea privind despăgările, art. 28 din Legea privind despăgările, art. 28 din Legea privind despăgările, art. 28 din Legea privind despăgările, art. 28 din Legea privind despăgările, art. 28 din Legea privind despăgările, art. 28 din Legea privind despăgările, art. 28
Statul pârât trebuie să plătească, în termen de trei luni, reclamantului următoarele sume, care trebuie convertite în moneda statului responsabil, la cursul de schimb în vigoare la data plății: i) pentru prejudiciul net material: 1 200 de euro (o mie două sute de euro) plus orice impozit care poate fi perceput, ii) pentru cheltuieli și cheltuieli: 986 de euro (nouă sute optzeci și șase de euro) plus toate taxele care pot fi percepte din suma plătită reclamantului. b) la data de treimestru după expirarea termenului menționat anterior, până la plata, se va calcula o rată de dobândă simplă pentru sumele suplimentare în nerambursare în perioada stabilită de Banca Centrală Europeană, în conformitate cu Regulamentul de bază al BCE, în conformitate cu art. 7 alineatul (3) din Regulamentul de bază al BCE, în conformitate cu art. 7 alineatul (4) din Regulamentul de bază al BCE, în plus trei puncte procentuale în plus.
(գանգատ թիվ 37712/13)
ՎՃԻՌ
26 մարտի 2024 թ.
Սույն վճիռը վերջնական է, սակայն կարող է ենթարկվել խմբագրական փոփոխությունների։
Պողոսյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով,
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (Չորրորդ բաժանմունք), հանդես գալով Կոմիտեի հետեւյալ կազմով՝
Թիմ Այքը [Tim Eicke]` Նախագահ,
Արմեն Հարությունյան [Armen Harutyunyan],
Անա Մարիա Գեռա Մարտինս [Ana Maria Guerra Martins]`
դատավորներ
,
եւ Վալենտին Նիկոլեսկու [Valentin Nicolescu]՝
Բաժանմունքի քարտուղարի տեղակալի ժամանակավոր պաշտոնակատար
,
հաշվի առնելով՝
«Մարդու իրավունքների եւ հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» կոնվենցիայի (Կոնվենցիա) 34-րդ հոդվածի համաձայն 1949 թվականին ծնված Հայաստանի քաղաքացի տիկին Թամարա Պողոսյանի (դիմումատու) կողմից ընդդեմ Հայաստանի Հանրապետության՝ 2013 թվականի հունիսի 3-ին Դատարան ներկայացված գանգատը (թիվ 37712/13), որին ներկայացրել է Երեւանում գործող իրավաբան պրն Ե. Աբելյանը,
Կոնվենցիայի 10-րդ հոդվածի համաձայն գանգատի մասով Հայաստանի կառավարությանը (Կառավարություն)՝ ի դեմս լիազոր ներկայացուցիչ, Միջազգային իրավական հարցերով Հայաստանի Հանրապետության ներկայացուցիչ պրն Ե. Կիրակոսյանի, ծանուցելու եւ գանգատը մնացած մասով անընդունելի ճանաչելու վերաբերյալ որոշումը,
կողմերի դիտարկումները,
2024 թվականի մարտի 5-ին անցկացնելով դռնփակ խորհրդակցություն,
կայացրեց հետեւյալ վճիռը, որն ընդունվեց նույն օրը.
1.
Գործը վերաբերում է դիմումատուի դեմ զրպարտության վերաբերյալ վարույթին եւ բարձրացնում է Կոնվենցիայի 10-րդ հոդվածի համաձայն խնդիրներ։
2.
Տվյալ ժամանակահատվածում դիմումատուն զբաղեցրել է «Մեկ ազգ, մեկ մշակույթ» հիմնադրամի (հիմնադրամ) գործադիր տնօրենի պաշտոնը:
3.
2010 թվականի ապրիլի 19-ին նա հանդիպել է Սփյուռքի նախարարության աշխատակազմի ղեկավար Ֆ.Զ.-ին նրա աշխատասենյակում։ Նա պնդել է, որ Ֆ.Զ.-ն իրեն տեղեկացրել է, որ Կառավարության 2010 թվականի ապրիլի 8-ի որոշմամբ նախարարությանը վստահվել է մի ծրագրի իրականացում, որը ներառում է չորս համաժողովների կազմակերպման աշխատանքներ. նախապատրաստական աշխատանքները պետք է իրականացվեին հիմնադրամի միջոցների հաշվին։ Նա նաեւ տեղեկացրել է, որ չորս համաժողովներից առաջինը պետք է տեղի ունենար 2010 թվականի ապրիլի 25-26-ը։ Առաջին համաժողովի մեկնարկին քիչ ժամանակ էր մնացել եւ հիմնադրամը ծանրաբեռնված էր այլ գործունեությամբ, նախապատրաստական աշխատանքների մեծ մասն արդեն կատարվել էր մեկ այլ սուբյեկտի՝ մասնավոր ընկերության կողմից, որի հետ հիմնադրամը պետք է պայմանագիր կնքեր, եւ որը պետք է իրականացներ նաեւ մնացած երեք համաժողովների նախապատրաստական աշխատանքները։ Այնուհետեւ Ֆ.Զ.-ն դիմել է նրան հիմնադրամի անունից կնքելու երկու պայմանագիր, մեկը՝ նախարարության, մյուսը՝ մասնավոր ընկերության հետ, համաձայն որի՝ հիմնադրամը պետք է բոլոր չորս համաժողովների նախապատրաստական աշխատանքները փոխանցեր ընկերությանը։ Դիմումատուն պնդել է, որ ինքը պատասխանել է. «Ներեցեք, բայց դուք հասկանու՞մ եք, թե ինչ եք առաջարկում: Սա փողերի լվացման դասական սխեմա
է»։ Նա նաեւ պնդել է, որ հրաժարվել է ստորագրել պայմանագրերը, սակայն փակուղուց դուրս գալու համար համաձայնել է ստանալ դրանք պաշտոնական գրությամբ եւ ի պատասխան ներկայացնել հիմնադրամի առաջարկություններն ու մեկնաբանությունները։ Այնուհետեւ Ֆ.Զ.-ն նրան տվել է երկու պայմանագիր` իր կողմից ստորագրված եւ 2010 թվականի ապրիլի 19-ով թվագրված գրությամբ, որտեղ գրված է եղել հետեւյալը.
«Ձեզ ենք ներկայացնում [Կառավարության 2010 թվականի ապրիլի 8-ի որոշմամբ] հաստատված ծրագրի նախատեսված պայմանագրի նախագիծը, որը պետք է ստորագրվի Սփյուռքի նախարարության եւ [հիմնադրամի] միջեւ։
Խնդրում ենք մեկ օրվա ընթացքում ներկայացնել պայմանագրի վերաբերյալ ձեր կարծիքը (առաջարկություններն ու մեկնաբանությունները)»։
4
.
Դիմումատուն 2010 թվականի ապրիլի 20-ին գրություն է ուղարկել Ֆ.Զ.-ին, որտեղ ներկայացված էր իր առաջարկություններն ու մեկնաբանությունները՝ «երկու պայմանագրերի եւ դրանց կից հավելվածների» վերաբերյալ [2010 թվականի ապրիլի 19-ի գրություն]: Իր գրության մեջ նա, ի թիվս այլնի, պնդում էր, որ աշխատանքը երրորդ կողմին փոխանցելը կհանգեցնի լրացուցիչ ծախսերի՝ հաշվի առնելով, որ այն շահույթ հետապնդող ընկերություն է: 2010 թվականի ապրիլի 21-ի մեկ այլ գրությամբ դիմումատուն առաջարկել է Ֆ.Զ.-ին առաջին համաժողովը բացառել պայմանագրից՝ մասնավորապես նշելով այն փաստը, որ դրա հետ կապված նախապատրաստական աշխատանքների մեծ մասն իրականում ավարտվել է, եւ հրաժարվել է որեւէ պատասխանատվություն ստանձնել դրա համար: 2010 թվականի ապրիլի 22-ին նա դիմել է Ֆ.Զ.-ին տեղեկատվություն տրամադրելու այդ օրվա դրությամբ առաջին համաժողովի շրջանակներում կատարված աշխատանքների մասին:
5.
2010 թվականի ապրիլի 22-ին դիմումատուն հիմնադրամի անունից պայմանագիր է կնքել նախարարության հետ՝ պարտավորվելով դրամաշնորհի դիմաց իրականացնել չորս համաժողովների նախապատրաստական աշխատանքները։ Նա պնդել է, որ դա երեք օրվա բուռն քննարկումների արդյունք է, եւ որ հիմնադրամն առաջին համաժողովի նախապատրաստական աշխատանքներն իրականացրել է միայն այնքանով, որքանով մասնավոր ընկերությունը չէր իրականացրել:
6
.
2010 թվականի ապրիլի 27-ին դիմումատուն գրությամբ դիմել է Սփյուռքի նախարարին, որում, հղում կատարելով իր 2010 թվականի ապրիլի 21-ի գրությանը, նշել է, որ նախարարության հետ կնքված պայմանագրի հավելվածները, մասնավորապես՝ նախապատրաստական աշխատանքների տեխնիկական բնութագիրը եւ ծախսերի նախահաշիվը չեն համապատասխանում Կառավարության 2010 թվականի ապրիլի 8-ի որոշմանը: Այսպիսով, «նշված պայմանագրի կատարումն ապահովելու համար» նա դիմել է նախարարին տրամադրելու համապատասխան տվյալներ առաջին համաժողովի նախապատրաստական աշխատանքներն իրականացրած մասնավոր ընկերության վերաբերյալ՝ նշելով կատարված աշխատանքները։ Այս փաստաթղթերն ստանալուց հետո հիմնադրամը ծառայությունների մատուցման համապատասխան պայմանագրեր է կնքել նախապատրաստական աշխատանքն իրականացրած «ընկերությունների» հետ։
7.
2010 թվականի նոյեմբերի 9-ին դիմումատուն ներկայացրել է Ֆ.Զ.-ին առաջին համաժողովի շրջանակներում կատարված ծախսերի հաշվետվությունը: Այդ հաշվետվությունից կարելի է հասկանալ, որ հիմնադրամն ավարտել է առաջին համաժողովի նախապատրաստական աշխատանքների միայն որոշ մասը։
8.
2011 թվականի ապրիլի 7-ին դիմումատուն հարցազրույց է տվել «Ազատություն» ռադիոկայանին՝ հետեւյալ բովանդակությամբ.
«Աշխատակազմի ղեկավարի աշխատասենյակում էինք, որն ասաց. «Տիկին Պողոսյան, կարո՞ղ եք այս երկու պայմանագրերը ստորագրել»։ Ես հարցրեցի. «Այս ի՞նչ պայմանագրեր են»։ Նա պատասխանեց. «Տիկին Պողոսյան, ժամանակի սուղ լինելը եւ Ձեր զբաղվածությունը հաշվի առնելով ՝ մենք արդեն հանձնարարել ենք այս ծրագրի իրականացումը, մասնավորապես՝ համաժողովի նախապատրաստական աշխատանքներն այլ ընկերության, որն արդեն իրականացվել է, եւ դուք ոչինչ չունեք անելու։ Խնդրում ենք ստորագրել այս պայմանագիրը, որպեսզի համաժողովի նախապատրաստական աշխատանքների հետ կապված Ձեր գործառույթները փոխանցվեն այս ընկերությանը»: Ես ասացի. «Ներողություն, բայց դուք հասկանու՞մ եք, թե ինչ եք առաջարկում։ Սա փողերի լվացման դասական սխեմա է»։ Ես, Կառավարության որոշման համաձայն, պատասխանատու անձ եմ։ Ես ի՞նչ իրավունք ունեմ չկատարելու Կառավարության որոշումը: Ես դրա համար նույնիսկ պատճառ չունեմ: Ինչու՞ պետք է դա անեմ։ Եթե ժամանակին տեղեկացված լինեի, կասեի, կանեմ դա, թե՝ ոչ»։
9.
2011 թվականի ապրիլի 14-ին Ֆ.Զ.-ն դիմումատուի դեմ քաղաքացիական հայց է ներկայացրել Երեւան քաղաքի Ավան եւ Նոր Նորք վարչական շրջանների դատարան (Վարչական շրջանի դատարան)՝ պնդելով, որ «Ազատություն» ռադիոկայանին տրված նրա հարցազրույցը պարունակել է իր պատիվն ու արժանապատվությունն արատավորող զրպարտչական արտահայտություններ եւ պահանջել դրանց հերքում եւ 2 000
000 ՀՀ դրամի չափով վնասի հատուցում։ Նա պնդել է, որ ինքը երբեք չի խնդրել դիմումատուից ստորագրել երկու պայմանագրերը, ինչպես վերջինս պնդում էր, եւ դիմումատուն երբեք փողերի լվացման վերաբերյալ իրենց հանդիպման ժամանակ որեւէ հայտարարություն չի հնչեցրել:
10
.
2011 թվականի մայիսի 19-ին դիմումատուն ի պատասխան ներկայացրել է իր դիտարկումները՝ շարադրելով իրադարձություններն իր տեսանկյունից եւ պնդելով, որ նա օգտվել է արտահայտվելու ազատության իր իրավունքից: Ի պաշտպանություն իր բողոքների՝ նա, ի թիվս այլնի, ներկայացրել է Ֆ.Զ.-ի եւ Սփյուռքի նախարարի հետ իր նամակագրությունը (տե՛ս 4-րդ եւ 6-րդ պարբերությունները), 2010 թվականի նոյեմբերի 9-ի ֆինանսական հաշվետվությունը, ինչպես նաեւ ենթադրաբար Ֆ.Զ.-ի կողմից 2010 թվականի ապրիլի 19-ին իրեն ուղարկված երկու պայմանագրերի նախագծերը, որոնցից մեկը պետք է ստորագրվեր նախարարության եւ հիմնադրամի միջեւ, իսկ մյուսը` հիմնադրամի եւ որոշակի մասնավոր ընկերության միջեւ, ըստ որի վերջինս պետք է իրականացներ չորս համաժողովների հետ կապված կազմակերպչական բոլոր աշխատանքները։
11
.
Նրանց դիտարկումներում Կառավարությունն անդրադարձել է Ֆ.Զ.-ի Վարչական շրջանի դատարան ներկայացրած լրացուցիչ փաստաթղթերին, համաձայն որոնց ժամանակի սուղ լինելու պատճառով առաջին համաժողովի նախապատրաստական աշխատանքների մի մասն իրականացվել է հովանավորի միջոցով, բայց ոչ երրորդ կողմի, որին անդրադարձել էր դիմումատուն։ Ֆ.Զ.-ն նաեւ պնդել է, որ դիմումատուի՝ 2010 թվականի ապրիլի 20-ի գրության մեջ նշված երկու պայմանագրերը պարզապես իր կողմից տրամադրված նույն պայմանագրի երկու օրինակներն էին, եւ նրանց հանդիպումից մեկ տարի անց նրա հարցազրույց տալու պատճառն այն էր, որ իր հարաբերությունները նախարարության հետ վատթարացել էին, եւ նրա պաշտոնը հիմնադրամում անկայուն էր։
12.
2012 թվականի հունիսի 29-ին Վարչական շրջանի դատարանը Ֆ.Զ.-ի հայցը մասնակի բավարարել է՝ պարտավորեցնելով դիմումատուին հերքում հրապարակել «Ազատություն» ռադիոկայանի միջոցով եւ վճարել 106,000 ՀՀ դրամ վնասի եւ դատական ծախսերի դիմաց՝ մնացած մասով մերժելով վնասի հատուցման հայցը։ Վարչական շրջանի դատարանը գտել է, որ «Ներողություն, բայց դուք հասկանու՞մ եք, թե ինչ եք առաջարկում։ Սա փողերի լվացման դասական սխեմա է» հայտարարությունները նպատակ են հետապնդել վարկաբեկելու Ֆ.Զ.-ի պատիվն ու արժանապատվությունը։ Մասնավորապես դիմումատուի այն պնդումները, որ Ֆ.Զ.-ի 2010 թվականի ապրիլի 19-ի գրությունը՝ մեկի փոխարեն երկու պայմանագրով ուղեկցվող, անհիմն էր, քանի որ սույն գրության մեջ հիշատակված էր միայն մեկ պայմանագիր, որը պետք է կնքվեր նախարարության եւ հիմնադրամի միջեւ։ Հայցվորը հանրային պաշտոնյա էր եւ գործադիր իշխանության ներկայացուցիչ, հետեւաբար դիմումատուի իրականությանը չհամապատասխանող հայտարարությունները սպառնալիք էին ներկայացնում հասարակության մեջ նրա դիրքին։ Վարչական շրջանի դատարանը նաեւ մերժել է դիմումատուի այն փաստարկը, որ նրա հայտարարություններն արժեքային դատողություն են:
13.
2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Վերաքննիչ քաղաքացիական դատարանը մերժել է վերոնշյալ գործով դիմումատուի վերաքննիչ բողոքը եւ հաստատել վարչական շրջանի դատարանի հիմնավորումները: Մասնավորապե Վերաքննիչ դատարանը մերժել է դիմումատուի ներկայացրած բոլոր ապացույցները՝ որպես անբավարար՝ նշելով, որ նա չի կարողացել ապացուցել իր ներկայացրած պայմանագրում նշված մասնավոր ընկերության գոյությունը (տե՛ս վերը նշված 10-րդ պարբերությունը), որը ենթադրաբար ներգրավված է եղել համաժողովի նախապատրաստական աշխատանքներում, կամ երկրորդ պայմանագիրը, ըստ որի՝ հիմնադրամը պետք է այս ընկերությանը հանձներ բոլոր չորս համաժողովների նախապատրաստական աշխատանքների իրականացումը։
14.
2013 թվականի հունվարի 30-ին Վճռաբեկ դատարանը դիմումատուի վճռաբեկ բողոքը հայտարարել է անընդունելի՝ հիմքերի բացակայության պատճառով։
15.
Դատարանը նշում է, որ սույն բողոքը ո՛չ ակնհայտ անհիմն է, ո՛չ էլ անընդունելի Կոնվենցիայի 35-րդ հոդվածի 3-րդ կետի «ա» ենթակետում նշված որեւէ այլ հիմքով: Հետեւաբար այն պետք է հայտարարվի ընդունելի։
16.
Կողմերը չեն վիճարկել, որ եղել է միջամտություն դիմումատուի՝ ազատ արտահայտվելու իրավունքին, որը նախատեսված էր օրենքով եւ հետապնդում էր «այլոց հեղինակությունը կամ իրավունքները պաշտպանելու» իրավաչափ նպատակ։ Մնում է պարզել՝ արդյոք միջամտությունը «անհրաժեշտ է եղել ժողովրդավարական հասարակությունում»։
17.
Ազատ արտահայտվելու իրավունքին միջամտության անհրաժեշտությունը գնահատելու վերաբերյալ Դատարանի նախադեպային ընդհանուր սկզբունքները ամփոփվել են Բեդատն ընդդեմ Շվեյցարիայի գործում [
Bédat v. Switzerland
[GC]] ([ՄՊ], թիվ 56925/08, կետեր 48-49, 52 եւ 54, 2016
մարտի 29), ի թիվս շատ այլ վճիռների։ Դատարանը պետք է հավաստիանա, թե արդյոք վերեւում ամփոփված համապատասխան չափանիշները կիրառվել են սույն գործում։
18.
Նախ, Դատարանը նկատում է, որ ներպետական դատարանները չեն կարողացել որոշել, թե տվյալ հայտարարությունները որքանով կարող են նպաստել հանրային շահի քննարկմանը, մինչդեռ դա կարեւոր է, մի կողմից՝ դիմումատուի արտահայտման ազատության իրավունքի միջեւ արդար հավասարակշռություն հաստատելու համար, մյուս կողմից` հայցվորի՝ իր անձնական կյանքի իրավունքը հարգելու համար (համեմատե՛լ
Ֆալզոնն ընդդեմ Մալթայի
գործը, թիվ 45791/13, կետ 58, 2018 թվականի մարտի 20):
19.
Ավելին, Դատարանը մշտապես վճռել է, որ «հրատապ սոցիալական կարիք»-ի առկայությունը գնահատելիս, որը կարող էր արդարացնել միջամտությունն արտահայտման ազատության իրագործմանը, անհրաժեշտ է զգուշորեն տարբերակում կատարել փաստերի եւ արժեքային դատողությունների միջեւ (
Կումպանան եւ Մազարեն ընդդեմ Ռումինիայի
գործը [ՄՊ], թիվ 33348/96, կետ 98, ՄԻԵԿ 2004-XI)
[Cumpǎnǎ and Mazǎre v. Romania [GC]]
: Այնուամենայնիվ, ներպետական դատարանները նման տարբերակում չեն իրականացրել եւ անվերապահորեն համարել են դիմումատուի հայտարարությունները փաստի հաստատում՝ չներկայացնելով նման եզրակացության համար որեւէ պատճառ, եւ բավարար չափով չեն անդրադարձել այն փաստին, որ նրա՝ «Ներողություն, բայց դուք հասկանու՞մ եք, թե ինչ եք առաջարկում։ Սա փողերի լվացման դասական սխեմա է» պնդումները նրա կարծիքի արտահայտումն են։ Ավելին, նրանք պարզապես գնահատել են, թե արդյոք նրա կողմից արված արտահայտությունը կարող էր վնաս հասցնել հայցվորի անհատականության իրավունքին եւ հեղինակությանը: Այնուամենայնիվ, ներպետական դատարանների գործառույթներից չէ նման վարույթի դեպքում պատասխանողին ուղղորդել, թե իր իրավունքը կիրառելիս նա քննադատելու ինչ ոճ պետք է որդեգրեր՝ անկախ նրանից, թե որքան սուր կարող
են լինել տվյալ դիտարկումները
(տե՛ս համապատասխան փոփոխություններով՝
Մատալասն ընդդեմ Հունաստանի
գործը [Matalas v. Greece],
թիվ 1864/18, կետ
50, 2021 թվականի մարտի 25):
20.
Դատարանը գտնում է, որ ողջամիտ չափորոշիչներով փաստացի պնդումների էականորեն ճշմարիտ լինելն ապացուցելու պահանջը չի հակասում Կոնվենցիայի 10-րդ հոդվածին, եւ գտնում է, որ դիմումատունները բավարար ջանքեր չեն գործադրել նման պաշտպանությունը հիմնավորելու համար: Այնուամենայնիվ, այն նաեւ գտնում է, որ այն դեպքում, երբ դիմումատուն հստակորեն ներգրավված է կարեւոր հարցի շուրջ հանրային բանավեճում, նրանից չպետք է պահանջվի ավելի խիստ չափանիշ, քան պատշաճ ջանասիրությունը: Միեւնույն ժամանակ, երբ հայտարարությունն արժեքային դատողություն է, միջամտության համաչափությունը կարող է կախված լինել վիճարկվող հայտարարության համար բավարար փաստական հիմքերի առկայությունից, քանի որ նույնիսկ արժեքային դատողությունը կարող է չափազանց շատ լինել, եթե այն փաստացի հիմք չունի դա հիմնավորելու համար
(տե՛ս
Վոյչուկն ընդդեմ Լեհաստանի
[Wojczuk v. Poland ]
թիվ 52969/13, կետ 74, 2021 թվականի դեկտեմբերի 9,
Ազադլիքը եւ Զայիդովն ընդդեմ Ադրբեջանի գործերը [
Azadliq and Zayidov v. Azerbaijan
թիվ 20755/08, կետ 35, 2022 թվականի հունիսի 30): Սույն գործում ներպետական դատարանները, ըստ երեւույթին, վիճարկվող հայտարարությունների ճշմարտացիության ապացուցման բեռն ուղղակիորեն դրել են դիմումատուի վրա: Մասնավորապես դատարանները հիմնվել են բացառապես Ֆ.Զ.-ի՝ 2010 թվականի ապրիլի 19-ի գրության վրա, որը վերաբերում էր պայմանագրից մեկին, եւ մերժել դիմումատուի ներկայացված բոլոր ապացույցները՝ համարելով անբավարար, սակայն առանց բացատրելու, թե ինչու, թեեւ իր նամակագրության մեջ դիմումատուն վկայակոչում էր «երկու պայմանագրերը», երրորդ ընկերության առկայությունը եւ աշխատանքի անօգուտ փոխանցումը մասնավոր ընկերությանը (տե՛ս վերը նշված 4-րդ եւ 6-րդ պարբերությունները): Թեեւ Դատարանը չի կարող գնահատել դիմումատուի պնդումների ճշմարտացիությունը, քանի որ այդ խնդիրը վստահված է համապատասխան ներպետական մարմիններին, այնուամենայնիվ, հաշվի առնելով վերը նշվածը՝ գտնում է, որ դիմումատուի ապացույցների եւ փաստարկների մերժումը համապատասխան եւ բավարար պատճառաբանումներով հիմնավորված չէ: Հետեւաբար դիմումատուին բավարար հնարավորություն չի տրամադրվել իր գործը վիճարկելու եւ իր պնդումներն ապացուցելու համար: Ավելին, հայցվորի կողմից իր լրացուցիչ պնդումներում բերված փաստարկներից եւ ոչ մեկը (տե՛ս վերը նշված 11-րդ պարբերությունը) չի հայտնվել դիմումատուի ապացույցները մերժող ներպետական վճիռներում:
21.
Նաեւ ներպետական դատարանները հաշվի չեն առել կամ չեն վերլուծել այլ համապատասխան նկատառում, ինչպիսին է հայցվորի կարգավիճակը (համեմատե՛լ վերը նշված Ֆալզոնի [Falzon] գործը, կետ 58): Նրանք մասնավորապես ընդգծել են Ֆ.Զ.-ի՝ որպես հանրային պաշտոնյայի կարգավիճակը, որպեսզի եզրակացնեին, որ իր հեղինակության վրա հարձակումն ավելի լուրջ էր։ Վերջինիս առնչությամբ Դատարանը նշում է, որ վիճարկվող արտահայտությունների թիրախ հանդիսացող Ֆ.Զ.-ն, որը ժամանակին զբաղեցնում էր նախարարության աշխատակազմի ղեկավարի պաշտոնը, եղել է հանրային կարեւոր գործառույթներ ունեցող պետական պաշտոնյա։ Այսպիսով, նա չի կարող հավասարվել սովորական մասնավոր անձի, այլ ավելի շուտ՝ հանրային գործչի։ Այնուամենայնիվ, ներպետական դատարաններն այս տեսանկյունից հաշվի չեն առել վերջինիս՝ որպես հանրային գործչի կարգավիճակն ու համբավի չափը, ինչպես նաեւ այն, որ Դատարանի նախադեպային իրավունքին համապատասխան՝ թույլատրելի քննադատության սահմաններն այնպիսի հանրային գործիչների նկատմամբ, ինչպիսին Ֆ.Զ.-ն է, ավելի ընդարձակ են, քան մասնավոր անձանց նկատմամբ:
22.
Հաշվի առնելով վերը շարադրվածը՝ Դատարանը գտնում է, որ ներպետական դատարանները չեն կարողացել արդար հավասարակշռություն ապահովել դիմումատուի արտահայտման ազատության եւ Ֆ.Զ.-ի իրավունքների եւ շահերի միջեւ, կիրառել ստանդարտներ, որոնք համապատասխանում են 10-րդ հոդվածում ամփոփված սկզբունքներին՝ վստահելու համապատասխան փաստերի ընդունելի գնահատմանը եւ իրենց որոշումները համապատասխան եւ բավարար հիմքերի վրա հիմնելու համար: Կառավարության հայտարարություններում այլ բան չի նշվում։ Դատարանը եզրակացնում է, որ ապացուցված չէ, որ դիմումատուի արտահայտվելու ազատության իրավունքի միջամտությունը «անհրաժեշտ էր ժողովրդավարական հասարակությունում»։
23.
Հետեւաբար տեղի է ունեցել Կոնվենցիայի 10-րդ հոդվածի խախտում։
24.
Դիմումատուն ոչ նյութական վնասի դիմաց պահանջել է 25,000 եվրո։ Նա նաեւ պահանջել է 20,000 եվրո՝ որպես հատուցում դատարանում կրած ծախսերի եւ ծախքերի համար։
25.
Կառավարությունը վիճարկել է այս պահանջները։
26.
Դատարանը դիմումատուին տրամադրում է 1,200 եվրո՝ որպես ոչ նյութական վնասի հատուցում՝ գումարած դիմումատուից գանձման ենթակա ցանկացած հարկ։
27.
Հաշվի առնելով իր տրամադրության տակ գտնվող փաստաթղթերը՝ Դատարանը ողջամիտ է համարում 986 եվրո շնորհել բոլոր պահանջների մասով կրած ծախսերի համար՝ գումարած դիմումատուից գանձման ենթակա ցանկացած հարկ։
1.
Հայտարարում է
Կոնվենցիայի 10-րդ հոդվածի մասով գանգատն ընդունելի.
2.
Վճռում է
, որ տեղի է ունեցել Կոնվենցիայի 10-րդ հոդվածի խախտում.
3.
Վճռում է, որ՝
ա)
պատասխանող պետությունը երեք ամսվա ընթացքում պետք է դիմումատուին վճարի հետեւյալ գումարները, որոնք պետք է փոխարկվեն պատասխանող պետության արժույթով՝ վճարման օրվա դրությամբ գործող փոխարժեքով՝
i)
ոչ նյութական վնասի դիմաց՝ 1 200 եվրո (հազար երկու հարյուր եվրո)՝ գումարած գանձման ենթակա ցանկացած հարկ,
ii)
ծախսերի եւ ծախքերի դիմաց՝ 986 եվրո (ինը հարյուր ութսունվեց եվրո)՝ գումարած դիմումատուին վճարվող գումարից գանձման ենթակա բոլոր հարկերը.
բ)
վերոնշյալ եռամսյա ժամկետի ավարտից հետո՝ մինչեւ վճարման օրը, պետք է հաշվարկվի վերոնշյալ գումարների նկատմամբ պարզ տոկոսադրույք՝ չկատարման ժամանակահատվածում Եվրոպական կենտրոնական բանկի կողմից սահմանված՝ լոմբարդային ռեպոյի տոկոսադրույքի չափով՝ գումարած երեք տոկոսային կետ։
4.
Մերժում է
դիմումատուի՝ արդարացի փոխհատուցման պահանջի մնացած մասը։
Կատարված է անգլերենով եւ գրավոր ծանուցվել է 2024 թվականի մարտի
26-ին՝ համաձայն Դատարանի կանոնակարգի 77-րդ կանոնի 2-րդ եւ 3-րդ կետերի։
Թիմ Այքը՝
Վալենտին Նիկոլեսկու՝
Նախագահ
Քարտուղարի տեղակալի ժամանակավոր պաշտոնակատար