Instanța

Curtea Europeană a Drepturilor Omului

Data

8 octombrie 2020

Stat pârât

ARM

Articole

Articolul 6

Concluzia

Încălcare — Articolul 6

Saghatelyan împotriva Armeniei

Traducere în română AI

© Prezentul text și autorizația de a-l republica au fost acordate de „Centrul de Traduceri al Ministerului Justiției al Republicii Armenia” SNCO în scopul includerii sale în baza de date HUDOC a Curții. [Traducere deja publicată pe www.echr.am] © The present text and the authorisation to republish it were granted by the “Translation Center of the Ministry of Justice of the Republic of Armenia” SNCO for the purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC. [Translation already published in www.echr.am] © La traduction et l’autorisation de republier ont été accordées par la “Centre de Traduction du Ministère de la Justice d’Armènie” SNCO à son inclusion dans la base de données HUDOC de la Cour.

[La traduction déjà publiée sur www.echr.am]

SECȚIA ÎNTÂI

SAGHATELYAN ÎMPOTRIVA ARMENIEI

(cererea nr. 31155/13) HOTĂRÂRE STRASBOURG 8 octombrie 2020 Prezenta hotărâre este definitivă, însă poate suferi modificări de redactare. În cauza Saghatelyan c. Armeniei, Curtea Europeană a Drepturilor Omului (Secția întâi), reunită într-un Comitet compus din: Krzysztof Wojtyczek, președinte, Linos-Alexandre Sicilianos, Armen Harutyunyan, judecători, și Liv Tigerstedt, grefier adjunct interimar al secției, după ce a deliberat cu ușile închise la 17 septembrie 2020, a pronunțat următoarea hotărâre, adoptată în aceeași zi: PROCEDURA

La originea prezentei cauze se află o cerere îndreptată împotriva Republicii Armenia, în temeiul art. 34 din Convenția pentru apărarea drepturilor omului și a libertăților fundamentale („Convenția”), introdusă în fața Curții la 23 aprilie 2013.

Reclamantul a fost reprezentat de dna M. Baghdasaryan, un jurist care nu profesează.

Guvernul armean („Guvernul”) a fost informat despre cerere. ÎN FAPT

Datele reclamantului și informațiile referitoare la cerere sunt prezentate în tabelul anexat.

Reclamantul a formulat o plângere cu privire la durata excesivă a procedurii penale. ÎN DREPT

I. PRESUPUSA ÎNCĂLCARE A ARTICOLULUI 6 § 1 DIN CONVENȚIE

6. Reclamantul s-a plâns că durata procedurii penale nu a respectat cerința „termenului rezonabil”. Acesta a invocat art. 6 § 1 din Convenție, potrivit căruia: Articolul 6 § 1 „Orice persoană are dreptul ... ca, în determinarea ... temeiniciei oricărei acuzații în materie penală îndreptate împotriva sa, cauza sa să fie examinată ... într-un termen rezonabil, de către un tribunal ...”

Guvernul a arătat că reclamantul nu s-a adresat Curții în termen de șase luni de la data deciziei definitive. În special, reclamantul ar fi trebuit să se adreseze Curții fie începând cu 6 aprilie 2012 – data deciziei procurorului de renunțare la acuzațiile împotriva sa, fie începând cu 17 mai 2012 – data deciziei Curții Regionale de a-l achita, în termen de șase luni.

Reclamantul a susținut că procedura în cauza sa s-a încheiat prin decizia definitivă a Curții de Casație din 24 octombrie 2012, prin care s-a menținut decizia Curții Regionale din 17 mai 2012.

Curtea observă că decizia internă definitivă, în sensul art. 35 § 1 din Convenție, este decizia Curții de Casație din 24 octombrie 2012, prin care achitarea reclamantului de către Curtea Regională a fost confirmată în ultimă instanță. Prin urmare, reclamantul, prin introducerea cererii sale la 23 aprilie 2013, a respectat termenul de șase luni prevăzut la art. 35 § 1 din Convenție.

10.

Prin urmare, Curtea respinge excepția Guvernului în acest sens.

11.

Curtea reamintește că rezonabilitatea duratei procedurilor trebuie evaluată în lumina circumstanțelor cauzei și ținând seama de următoarele criterii: complexitatea cauzei, comportamentul reclamantului și al autorităților competente, precum și miza litigiului pentru reclamant (a se vedea, printre multe alte hotărâri, Pélissier și Sassi c. Franței [MC], nr. 25444/94, § 67, CEDO 1999-II).

12.

Curtea a constatat deja o încălcare în cauza-cadru Grigoryan c. Armeniei (nr. 3627/06, 10 iulie 2012) în privința unor chestiuni similare celor ridicate în prezenta cauză.

13.

Curtea, după examinarea tuturor materialelor care i-au fost prezentate, nu a găsit niciun fapt sau argument de natură să justifice durata globală a procedurii la nivel național. Ținând seama de jurisprudența sa în materie, Curtea consideră că, în prezenta cauză, durata procedurii a fost excesivă și nu a îndeplinit cerința „termenului rezonabil”.

14.

Prin urmare, aceste plângeri sunt admisibile și relevă o încălcare a art. 6 § 1 din Convenție.

II. APLICAREA ARTICOLULUI 41 DIN CONVENȚIE

15. Conform art. 41 din Convenție: „În cazul în care Curtea declară că a avut loc o încălcare a Convenției sau a protocoalelor sale și dacă dreptul intern al înaltei părți contractante nu permite decât o înlăturare incompletă a consecințelor acestei încălcări, Curtea acordă părții lezate, dacă este cazul, o satisfacție echitabilă.”

16.

Ținând seama de documentele aflate la dispoziția sa și de jurisprudența sa (a se vedea, în special, Grigoryan c. Armeniei, nr. 3627/06, § 135, 10 iulie 2012), Curtea consideră rezonabil să acorde sumele indicate în tabelul anexat. Aceasta respinge restul cererii de satisfacție echitabilă formulate de reclamant.

17.

Curtea consideră că rata dobânzii pentru întârziere trebuie să se întemeieze pe rata dobânzii facilității de împrumut marginal a Băncii Centrale Europene, la care se vor adăuga trei puncte procentuale. PENTRU ACESTE MOTIVE, CURTEA, ÎN UNANIMITATE, 1. Declară cererea admisibilă; 2. Hotărăște că a fost încălcat art. 6 § 1 din Convenție în privința duratei excesive a procedurii penale; 3. Hotărăște că: a) Statul pârât trebuie să plătească reclamantului, în termen de trei luni, sumele indicate în tabelul anexat, ce vor fi convertite în moneda statului pârât la cursul de schimb aplicabil la data plății; b) începând de la expirarea termenului de trei luni sus-menționat și până la efectuarea plății, această sumă va fi majorată cu o dobândă simplă, la o rată egală cu rata dobânzii facilității de împrumut marginal a Băncii Centrale Europene aplicabilă pe parcursul acestei perioade, majorată cu trei puncte procentuale; 4. Respinge restul cererii reclamantului de satisfacție echitabilă. Redactată în limba engleză și comunicată în scris la 8 octombrie 2020, în temeiul art. 77 §§ 2 și 3 din Regulamentul Curții. Liv Tigerstedt Krzysztof Wojtyczek Grefier adjunct interimar Președinte ANEXĂ Cerere cuprinzând plângeri în temeiul art. 6 § 1 din Convenție (durata excesivă a procedurii penale) Cererea nr. Data introducerii Numele reclamantului Data nașterii Numele și locul reprezentantului Data începerii procedurii Data finalizării procedurii Durata totală Grade de jurisdicție Suma acordată fiecărui reclamant pentru prejudiciu moral (în euro) [1] Suma acordată pentru cheltuieli și speze pentru fiecare cerere (în euro) [2] 31155/13 23.04.2013 Anahit Saghatelyan 10.06.1959 Baghdasaryan Mary Erevan 01.03.2000 24.10.2012 12 ani, 7 luni și 24 de zile 3 grade de jurisdicție 4 200 800 [1] Plus orice impozit ce poate fi datorat de reclamant. [2] Plus orice impozit ce poate fi datorat de reclamant.

© Սույն տեքստը և այն վերահրապարակելու թույլտվությունը տրամադրվել է «ՀՀ արդարադատության նախարարության թարգմանությունների կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի կողմից՝ Դատարանի տվյալների բազա HUDOC-ում ընդգրկելու համար: [Թարգմանությունն արդեն իսկ հրապարակվել է www.echr.am կայքում] © The present text and the authorisation to republish it were granted by the “Translation Center of the Ministry of Justice of the Republic of Armenia” SNCO for the purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC. [Translation already published in www.echr.am ] © La traduction et l’autorisation de republier ont été accordées par la “Centre de Traduction du Ministère de la Justice d’Armènie” SNCO à son inclusion dans la base de données HUDOC de la Cour.

[La traduction déjà publiée sur www.echr.am ]

ԱՌԱՋԻՆ ԲԱԺԱՆՄՈՒՆՔ

ՍԱՂԱԹԵԼՅԱՆՆ ԸՆԴԴԵՄ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ

(գանգատ թիվ 31155/13) ՎՃԻՌ ՍՏՐԱՍԲՈՒՐԳ 8 հոկտեմբերի 2020թ. Սույն վճիռը վերջնական է, սակայն կարող է ենթարկվել խմբագրական փոփոխությունների։ Սաղաթելյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (Առաջին բաժանմունք), հանդես գալով Կոմիտեի հետեւյալ կազմով՝ Քրշիշթոֆ Վոյտիչեկ [Krzysztof Wojtyczek]՝ Նախագահ , Լինոս-Ալեքսանդր Սիցիլիանոս [Linos-Alexandre Sicilianos], Արմեն Հարությունյան [Armen Harutyunyan]՝ դատավորներ , եւ Լիվ Տիգերշտետ [Liv Tigerstedt]՝ Բաժանմունքի քարտուղարի տեղակալի պաշտոնակատար, 2020 թվականի սեպտեմբերի 17-ին անցկացնելով դռնփակ խորհրդակցություն, կայացրեց հետեւյալ վճիռը, որն ընդունվեց նույն օրը.

ԸՆԹԱՑԱԿԱՐԳԸ 1. Սույն գործը հարուցվել է «Մարդու իրավունքների եւ հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» կոնվենցիայի (Կոնվենցիա) 34-րդ հոդվածի համաձայն ընդդեմ Հայաստանի Հանրապետության՝ 2013 թվականի ապրիլի 23-ին Դատարան ներկայացված գանգատի հիման վրա: 2. Դիմումատուին ներկայացրել է պրակտիկ գործունեությամբ չզբաղվող իրավաբան տկն Մ. Բաղդասարյանը։ 3. Հայաստանի կառավարությունը (Կառավարություն) ծանուցվել է գանգատի մասին: ՓԱՍՏԵՐԸ 4. Դիմումատուի տվյալներն ու գանգատին վերաբերող տեղեկությունները ներկայացված են կից աղյուսակում: 5. Դիմումատուն բողոք է ներկայացրել քրեական գործով վարույթի չափազանց երկար տեւողության առնչությամբ։ ԻՐԱՎՈՒՆՔԸ I.

ԿՈՆՎԵՆՑԻԱՅԻ 6-ՐԴ ՀՈԴՎԱԾԻ 1-ԻՆ ԿԵՏԻ ԵՆԹԱԴՐՅԱԼ ԽԱԽՏՈՒՄԸ

6. Դիմումատուն բողոքել է, որ տվյալ քրեական գործով վարույթի տեւողությունը չի համապատասխանել «ողջամիտ ժամկետի» պահանջին։ Նա հիմնվել է Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի վրա՝ համաձայն որի.

6-րդ հոդվածի 1-ին կետ «Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են ... իրեն ներկայացված քրեական մեղադրանքի հիմնավորվածությունը, ունի ... տրիբունալի կողմից ողջամիտ ժամկետում ... լսումների իրավունք...»։ 7. Կառավարությունը նշել է, որ դիմումատուն վերջնական որոշումը կայացնելու օրվանից հետո՝ վեց ամսվա ընթացքում, Դատարան չի դիմել։ Մասնավորապես, դիմումատուն պետք է Դատարան դիմեր կա՛մ 2012 թվականի ապրիլի 6-ից՝ նրա նկատմամբ մեղադրանքից հրաժարվելու մասին դատախազի որոշման ամսաթվից, կա՛մ 2012 թվականի մայիսի 17-ից՝ նրան արդարացնելու մասին Մարզային դատարանի որոշման ամսաթվից հետո՝ վեց ամսվա ընթացքում: 8. Դիմումատուն պնդել է, որ իր գործով վարույթն ավարտվել է Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 24-ին կայացրած վերջնական որոշմամբ, որով անփոփոխ է թողնվել Մարզային դատարանի 2012 թվականի մայիսի 17-ի որոշումը: 9. Դատարանը նկատում է, որ Կոնվենցիայի 35-րդ հոդվածի 1-ին կետի իմաստով ներպետական վերջնական որոշումը Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի հոկտեմբերի 24-ի որոշումն է, որով Մարզային դատարանի կողմից դիմումատուին արդարացնելը հաստատվել է վերջին ատյանում։ Հետեւաբար դիմումատուն, իր գանգատը ներկայացնելով 2013 թվականի ապրիլի 23-ին, պահպանել է Կոնվենցիայի 35-րդ հոդվածի 1-ին կետով սահմանված վեցամսյա ժամկետը: 10. Հետեւաբար Դատարանը մերժում է այս առնչությամբ Կառավարության առարկությունը: 11. Դատարանը կրկին նշում է,

որ վարույթի տեւողության ողջամտությունը պետք է գնահատվի՝ ելնելով գործի կոնկրետ հանգամանքներից եւ հաշվի առնելով հետեւյալ չափորոշիչները՝ գործի բարդությունը, դիմումատուի եւ համապատասխան մարմինների վարքագիծը, եւ այն, թե վեճի մեջ դիմումատուի համար որն է եղել խնդրո առարկան (տե՛ս, ի թիվս մի շարք այլ վճիռների, Պելիսիեն եւ Սասին ընդդեմ Ֆրանսիայի [ՄՊ] [ Pélissier and Sassi v. France [GC]], թիվ 25444/94, § 67, ՄԻԵԴ 1999-II)։ 12. Դատարանը Գրիգորյանն ընդդեմ Հայաստանի [Grigoryan v. Armenia] (թիվ 3627/06, 2012 թվականի հուլիսի 10) նախադեպային գործում արդեն հայտնաբերել է խախտում այն հարցերի առնչությամբ, որոնք համանման են սույն գործում բարձրացված հարցերին։ 13. Դատարանը, ուսումնասիրելով իրեն ներկայացված բոլոր նյութերը, ազգային մակարդակով վարույթի ամբողջ տեւողությունը հիմնավորող որեւէ փաստ կամ փաստարկ չի գտել։ Հաշվի առնելով քննվող հարցի վերաբերյալ իր նախադեպային իրավունքը՝ Դատարանը համարում է, որ տվյալ գործում վարույթի տեւողությունը չափազանց երկար է եղել եւ չի բավարարել «ողջամիտ ժամկետի» պահանջը։ 14. Հետեւաբար այս բողոքներն ընդունելի են եւ բացահայտում են Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի խախտում: II.

ԿՈՆՎԵՆՑԻԱՅԻ 41-ՐԴ ՀՈԴՎԱԾԻ ԿԻՐԱՌՈՒՄԸ

15. Կոնվենցիայի 41-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Եթե Դատարանը գտնում է, որ տեղի է ունեցել Կոնվենցիայի կամ դրան կից արձանագրությունների խախտում, իսկ համապատասխան Բարձր պայմանավորվող կողմի ներպետական իրավունքն ընձեռում է միայն մասնակի հատուցման հնարավորություն, ապա Դատարանը որոշում է, անհրաժեշտության դեպքում, տուժած կողմին արդարացի փոխհատուցում տրամադրել:»։ 16. Հաշվի առնելով իր տրամադրության տակ եղած փաստաթղթերը եւ իր նախադեպային իրավունքը (տե՛ս, մասնավորապես, Գրիգորյանն ընդդեմ Հայաստանի [Grigoryan v. Armenia], թիվ 3627/06, § 135, 2012 թվականի հուլիսի 10)՝ Դատարանը ողջամիտ է համարում շնորհել կից աղյուսակում նշված գումարները։ Այն մերժում է դիմումատուի կողմից ներկայացված արդարացի փոխհատուցման պահանջի մնացած մասը։ 17. Դատարանը գտնում է, որ չկատարման դեպքում հաշվարկվող տոկոսադրույքը պետք է հիմնված լինի Եվրոպական կենտրոնական բանկի սահմանած՝ լոմբարդային ռեպոյի տոկոսադրույքի վրա, որին պետք է գումարվի երեք տոկոսային կետ։

ԱՅՍ ՀԻՄՆԱՎՈՐՄԱՄԲ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՄԻԱՁԱՅՆ՝

1. Հայտարարում է գանգատն ընդունելի. 2. Վճռում է, որ քրեական գործով վարույթի տեւողության չափազանց երկար լինելու առնչությամբ հայտնաբերվել է Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի խախտում. 3. Վճռում է, որ՝ ա) պատասխանող պետությունը երեք ամսվա ընթացքում պետք է դիմումատուին վճարի կից աղյուսակում նշված գումարները, որոնք պետք է փոխարկվեն պատասխանող պետության արժույթով՝ վճարման օրվա դրությամբ գործող փոխարժեքով. բ) վերը նշված եռամսյա ժամկետի ավարտից հետո՝ մինչեւ վճարման օրը, պետք է հաշվարկվի վերոնշյալ գումարների նկատմամբ պարզ տոկոսադրույք՝ չկատարման ժամանակահատվածում Եվրոպական կենտրոնական բանկի սահմանած՝ լոմբարդային ռեպոյի տոկոսադրույքի չափով՝ գումարած երեք տոկոսային կետ.

4. Մերժում է դիմումատուի՝ արդարացի փոխհատուցման պահանջի մնացած մասը։ Կատարված է անգլերենով եւ գրավոր ծանուցվել է 2020 թվականի հոկտեմբերի 8-ին՝ համաձայն Դատարանի կանոնակարգի 77-րդ կանոնի 2-րդ եւ 3-րդ կետերի։ Լիվ Տիգերշտետ Քրշիշթոֆ Վոյտիչեկ Քարտուղարի տեղակալի պաշտոնակատար Նախագահ ՀԱՎԵԼՎԱԾ Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն ներկայացված բողոքներ պարունակող գանգատ (քրեական գործով վարույթի չափազանց երկար տեւողություն) Գանգատ թիվ Ներկայացման ամսաթիվը Դիմումատուի անունը Ծննդյան ամսաթիվը Ներկայացուցչի անունն ու գտնվելու վայրը Վարույթն սկսելու ամսաթիվը Վարույթն ավարտելու ամսաթիվը Ընդհանուր տեւողությունը Ատյանների մակարդակը Յուրաքանչյուր դիմումատուին ոչ նյութական վնասի համար շնորհվող գումարը (եվրոյով) [1] Յուրաքանչյուր գանգատի մասով ծախսերի եւ ծախքերի համար շնորհվող գումարը (եվրոյով) [2] 31155/13 23.04.2013թ.

Անահիտ Սաղաթելյան 10.06.1959թ. Բաղդասարյան Մերի Երեւան 01.03.2000թ 24.10.2012թ. 12 տարի, 7 ամիս եւ 24 օր 3 ատյանների մակարդակ 4 200 800 [1] Գումարած դիմումատուից գանձման ենթակա ցանկացած հարկ: [2] Գումարած դիմումատուից գանձման ենթակա ցանկացած հարկ: